Wanandoa majasusi wa Urusi walivyogundulika Marekani baada ya miaka 11

Inaweza kuonekana kama simulizi iliyotoka moja kwa moja kwenye kipindi cha televisheni, na kwa kweli, baadaye ikawa msingi wa kipindi kilichopata mafanikio makubwa.

Ni hadithi ya wanandoa wa Canada walioishi Marekani kwa miaka 11 na kulea watoto wawili waliozaliwa wakiwa raia wa Marekani. Lakini mwaka 2010, maisha yao yalibadilika ghafla baada ya kukamatwa na FBI na kufichuliwa kuwa, kwa kweli, walikuwa Warusi waliokuwa wakifanya ujasusi kwa niaba ya nchi yao.

Cha kushangaza zaidi ni kwamba watoto wao wawili ndio waliokuwa miongoni mwa watu wa kwanza kugundua na kushtushwa na ukweli huo.

Mume huyo alijulikana kwa jina la Donald Heathfield, ingawa jina lake halisi ni Andrey Bezrukov. Mke wake alijulikana kama Tracey Lee Ann Foley, lakini jina lake halisi ni Elena Stanislavovna Vavilova.

Kisa chao kilihimiza kwa kiasi kikubwa mfululizo wa televisheni The Americans, uliorushwa hewani kuanzia mwaka 2013 hadi 2018.

Wanandoa hao walikamatwa mwezi Juni 2010 pamoja na watu wengine wanane waliokuwa wakituhumiwa kuwa majasusi wa Urusi. Miongoni mwao walikuwa pia wanandoa waliojifanya kuwa raia wa Peru, mwanamke huyo alikuwa Mperu, lakini mume wake alikuwa Mrusi.

Baada ya kuzuiliwa kwa muda mfupi, majasusi hao kumi walihamishiwa Vienna, Austria, ambako walibadilishana na wafungwa wanne wa Urusi waliokuwa wamehukumiwa kwa kufanya ujasusi kwa niaba ya Marekani na Uingereza. Kubadilishana huko kulifanyika tarehe 19 Julai 2010.

Tukio hilo ndilo lililomsukuma Shaun Walker, mwandishi wa habari wa gazeti la Uingereza The Guardian anayeshughulikia Ulaya ya Kati na Mashariki, kuanza kuchunguza kwa kina historia ya mpango huo wa siri wa kijasusi uliokuwa ukijulikana kama "The Illegals."

Uchunguzi wake hatimaye ulisababisha kuandikwa kwa kitabu The Illegals, kilichochapishwa kwa Kiingereza mwaka 2025 na baadaye kutafsiriwa kwa Kihispania mwaka huu.

Na hiyo ni hadithi ya aina yake. Inafuatilia historia ya miaka 115 ya "mpango wa siri zaidi wa ujasusi wa Urusi", kuanzia kipindi cha kabla ya Mapinduzi ya Urusi hadi siku hizi.

Lakini huenda ikawa bora zaidi kama Walker mwenyewe ndiye atakayetusimulia hadithi hiyo. Yeye ni miongoni mwa washiriki wa Hay Festival Querétaro 2026, ambako yupo kwa ajili ya kuzungumzia kitabu chake na utafiti wake kuhusu mpango huo wa muda mrefu wa ujasusi.

Kitabu chako, The Illegals, kwa namna fulani ni simulizi ya historia ya Urusi na Umoja wa Kisovieti kuanzia mwanzoni mwa karne ya 20 hadi leo. Kinaangazia matukio yote makubwa, kuundwa kwa Umoja wa Kisovieti, Vita vya Pili vya Dunia, Vita Baridi, uvamizi wa Afghanistan na enzi ya Vladimir Putin. Ni nini kilichokuvutia kuanza kuchunguza mada hii?

Anajibu..."Nilianza kuvutiwa na suala hili nilipokuwa nikifanya kazi kama mwandishi wa habari huko Moscow kwa miaka kadhaa.

Nilikuwa huko mwaka 2010 wakati majasusi kumi waliokuwa wakiishi kwa utambulisho wa siri walipokamatwa nchini Marekani na baadaye kurejeshwa Urusi katika makubaliano ya kubadilishana majasusi. Ilikuwa mara yangu ya kwanza kusikia kuwahusu.

Ilionekana kama jambo la kushangaza kabisa, kwamba baadhi ya majasusi walitumwa Marekani katika miaka ya 1980, wakaishi huko kwa siri kwa miongo kadhaa, na miaka 30 baadaye wakarejeshwa Urusi.

Miaka michache baadaye, nilifanikiwa kuwahoji watoto wawili wa mmoja wa wanandoa hao. Mwaka 2010, walikuwa na umri wa miaka 16 na 20 wazazi wao walipokamatwa huko Boston.

Walizaliwa Canada na walikulia wakiamini kuwa wao ni Wacanada. Baadaye walipata uraia wa Marekani, na kisha, katika majira ya joto ya mwaka 2010...

Hawa walikuwa watoto wa Andrey na Elena.

Ndiyo. Andrey na Elena, ambao walitumia majina ya kujificha Don na An. Nilikutana na vijana hao wawili, nao walinisimulia jinsi walivyokulia bila hata kushuku kwamba wazazi wao walikuwa Warusi. Kisha ghafla, siku moja, FBI wakafika, wazazi wao wakakamatwa na kurejeshwa Urusi, na wao wenyewe wakaishia nchini Urusi, nchi ambayo hawakuwa wamewahi kufika, wakijaribu kuelewa ni nini hasa kilichotokea katika maisha yao.

Ilikuwa hadithi ya kuvutia sana. Niliandika makala kuhusu kisa hicho, kisha nikaanza kufikiria: Hebu nijaribu kuchunguza zaidi kuhusu mpango huu. Labda naweza kuandika kitabu.

Na kweli, kama ulivyosema, kila niliporudi nyuma zaidi katika historia, niligundua kwamba haikuwa tu hadithi ya enzi ya Putin au Vita Baridi. Ilianza katika miaka ya 1920 na 1930. Na hata kabla ya hapo. Chimbuko lake lote lilikuwa katika harakati za siri za Wabolsheviki.

Kwa hiyo niliamua kukifanya kitabu hiki kuwa, kwa upande mmoja, mkusanyiko wa visa vya kuvutia vya ujasusi na, kwa upande mwingine, aina fulani ya historia ya kivuli ya Umoja wa Kisovieti na kusambaratika kwake.

Inavutia kwamba historia hiyo inaanzia kwa Lenin na harakati za siri za Wabolsheviki, kabla hata ya kuanzishwa rasmi kwa Umoja wa Kisovieti.

Wazo zima la "illegals", yaani tofauti kati ya majasusi wanaofanya kazi kwa utambulisho rasmi na wale wanaofanya kazi kwa utambulisho wa siri, lilitokana na harakati hiyo ya chinichini. Wale waliokuwa na hadhi rasmi walitumia fursa za kisiasa zilizokuwepo wakati huo: kwa mfano, kujitokeza katika Duma, yaani bunge la Tsar, na kufanya mambo ambayo yangeweza kufanywa kihalali.

Kisha kulikuwa na wale waliofanya kazi kisiri, ambao waliishi kwa kujificha, wakafanya hujuma, milipuko, wakaandaa vikosi vya siri na shughuli nyingine za siri.

Wabolsheviki walipochukua madaraka, walikuta nchi imezungukwa na maadui. Hawakuwa na huduma ya kidiplomasia wala njia za kawaida ambazo nchi hutumia kuwatuma majasusi nje ya mipaka yake. Lakini walikuwa na kitu kingine: makomunisti wengi waliokuwa na msimamo mkali na waliojitolea kwa dhati.

Wengi wao walizungumza lugha kadhaa, walikuwa wamezoea kufanya kazi kwa siri na kuishi maisha ya chinichini, na walitumia majina ya bandia.

Hatimaye, waliunda upya mfumo huo wa chama cha siri na kuugeuza kuwa huduma ya kwanza ya kijasusi ya Umoja wa Kisovieti.

Mpango huo ulibadilika kadiri nyakati zilivyobadilika na kulingana na adui. Mwanzoni walikuwa wakilenga Uingereza na Ujerumani, lakini baada ya Vita vya Pili vya Dunia na kuanza kwa Vita Baridi, mwelekeo ukahamia Marekani.

Mwanzoni mwa mpango wa majasusi waliokuwa wakifanya kazi kwa utambulisho wa siri, jambo lililokuwa likiitisha zaidi serikali ya Sovieti lilikuwa uwezekano wa mataifa ya kibepari kuingilia mambo yao.

Na bila shaka, wakati huo Marekani haikuwa na ushawishi mkubwa katika bara la Ulaya. Kwa hiyo, Ujerumani na hasa Uingereza zilionekana kuwa walengwa wakuu.

Kulikuwa pia na jambo jingine lililowatia wasiwasi: wahamiaji wa Urusi waliokuwa uhamishoni, yaani Warusi walioishi Ulaya na waliotaka kurejesha utawala wa kifalme wa Tsar.

Kisha ukafika ule muda wa miaka ya 1920 na 1930, ambapo kulikuwa na watu wenye haiba na tabia za kipekee ambao hawakuhitaji hata mafunzo maalumu. Tayari walijua jinsi ya kuishi na kufanya kazi kwa siri.

Zaidi ya hayo, wakati huo ilikuwa rahisi zaidi kupata pasipoti na nyaraka mbalimbali. Mtu angeweza kuwa Mjerumani leo, Mhungaria kesho, na Mromania ifikapo Ijumaa.

Nini kilitokea baada ya Vita vya Pili vya Dunia?

Kwanza, wakati wa purukushani na misako ya Stalin, wengi wa majasusi hao wa siri waliuawa na upande wao wenyewe kwa sababu walituhumiwa kuwa mabepari wa siri kutokana na kuwa waliwahi kuishi nje ya nchi.

Kisha Vita Baridi vikaanza na, bila shaka, adui mkuu akawa Marekani.

Wakati huohuo, Marekani na nchi za Ulaya zilikuwa zimewekeza zaidi katika ujasusi wa kukabiliana na majasusi. Kwa hiyo, ikiwa wewe ni afisa wa KGB anayefanya kazi katika ubalozi wa Urusi huko Washington, London au Paris, unafuatiliwa kila unapovuka mlango wa ubalozi. Huwezi tena kufanya mikutano kwa urahisi kama ilivyokuwa hapo awali.

Hivyo KGB ikafikiria: Tuna mfumo huu mzuri wa majasusi wanaofanya kazi kwa utambulisho wa siri. Kwa nini tusiufufue kwa ajili ya mazingira mapya ya Vita Baridi?

Lakini mambo mawili yalikuwa yamebadilika.

La kwanza, kundi lile la makomunisti waliokuwa wasomi wa kimataifa, wakizungumza lugha nyingi na kuzoea kuishi katika nchi mbalimbali, halikuwepo tena. Umoja wa Kisovieti ulikuwa umegeuka kuwa taifa lililojitenga zaidi na dunia ya nje.

La pili, misheni zilianza kuwa za muda mrefu zaidi. Haikuwa tena suala la kumtuma mtu kwa wiki moja akiwa na pasipoti bandia. Sasa ilikuwa ni kujenga utambulisho bandia unaoaminika kabisa, kisha kumtuma mtu kuishi Marekani kwa miaka mingi.

Kwa njia hiyo, waliweza kufanya kazi ambazo zilikuwa hatari sana kwa maafisa wa ubalozi kwa sababu maafisa hao walikuwa wakifuatiliwa.

Kadiri muda ulivyopita, majasusi hao wa siri walianza kutumiwa zaidi kama "mawakala waliojificha kwa muda mrefu", watu waliokuwa wakisubiri maagizo au tukio fulani kabla ya kuanza kutekeleza majukumu yao.

Walifikiri hivi: Tuko katika Vita Baridi. Labda siku moja vita halisi vitaanza, watawafukuza wanadiplomasia wetu wote, na hapo tutakuwa na vikundi vya majasusi walioko chini ya ardhi ambavyo tunaweza kuvianzisha na kuvitumia.

Kufanya kazi kwa utambulisho wa siri kwa namna hiyo hatimaye kukawa kama taaluma. Walitaka hata kujifanya kuwa raia wa Marekani.

Hali bora zaidi mara nyingi ilikuwa kujifanya kuwa raia wa nchi nyingine. Kwa mfano, ikiwa utambulisho wako ulikuwa wa Muostria, ungeweza kuishi Marekani kama Muostria kwa sababu ingekuwa rahisi zaidi. Kungekuwa na maswali machache kuhusu lafudhi yako na historia yako.

Lakini kwa kweli, kupata pasipoti ya Marekani kulionekana kuwa kama ndoto kubwa kujenga utambulisho bandia kiasi cha kufanikiwa kupata pasipoti ya Marekani.

Na hilo lilitokea. Kulikuwa na watu walioishi kwa miaka mingi nchini Marekani huku wakijitambulisha kama raia wa Marekani.

Kuna mtu mmoja wa kuvutia sana, Iosif Grigulévich, Myahudi wa Kilithuania aliyejifanya kuwa mwanadiplomasia wa Costa Rica kwa jina la Teodoro Castro. Baadaye, Stalin mwenyewe alimtuma kujaribu kumuua Tito. Pia alihusika katika mipango ya kumuua Trotsky, akiwemo jaribio la kwanza la kumuua huko Mexico City.

Ni kweli. Yeye ndiye aliyeongoza kundi lililojaribu kumuua Trotsky lakini likashindwa. Hilo lilikuwa miongoni mwa matukio machache sana ya kushindwa katika kazi yake ya ujasusi.

Wakati huo alikuwa akijifanya kuwa Mfaransa. Hilo lilikuwa katika miaka ya 1930.

Baadaye alitumia utambulisho mbalimbali. Alikuwa ametumia sehemu ya ujana wake nchini Argentina, ambako alijifunza kuzungumza Kihispania.

Kisha akaanza kutumia utambulisho tofauti wa watu kutoka nchi mbalimbali za Amerika ya Kusini. Na ninaamini kwamba mwishoni mwa miaka ya 1940 alikuwa nchini Chile, ambako alifanya urafiki na mtu aliyemfahamu balozi mdogo wa Costa Rica nchini humo.

Ndipo wakapata makala ya gazeti iliyohusu tajiri mmoja wa ardhi kutoka Costa Rica ambaye alikuwa amefariki karibuni. Grigulévich alimfuata balozi huyo na kumweleza hadithi kwamba alikuwa mtoto wa nje ya ndoa wa marehemu huyo na kwamba alilazimika kuondoka Costa Rica akiwa mtoto.

Akiwa tayari na pasipoti ya Costa Rica, alihamia Italia mwishoni mwa miaka ya 1940. Wakati huo, Italia ilikuwa moja ya maeneo makuu ya mapambano kati ya ukomunisti na ubepari.

Chama cha Kikomunisti cha Italia ndicho kilikuwa chama chenye nguvu zaidi barani Ulaya.

Ndiyo. Na huenda hii ndiyo hadithi ya kushangaza zaidi katika kitabu hiki.

Mtu huyu, ambaye hajawahi hata kufika Costa Rica, alitulia Roma akijifanya kuwa mfanyabiashara wa Costa Rica na akaanza kufahamiana na karibu jumuiya nzima ya wanadiplomasia kutoka Amerika ya Kusini.

Aliweza kuwavutia wote.

Na wakati ujumbe wa wanasiasa kutoka Costa Rica ulipotembelea Roma, alikuwa na mtandao mkubwa wa watu kiasi kwamba aliwawezesha kukutana na Papa.

Walivutiwa naye sana kiasi kwamba wakaamua mtu huyo anapaswa kuwa balozi wao nchini Italia.

Na hatimaye akateuliwa kuwa balozi.

Jambo la kushangaza zaidi ni kwamba, kwa hakika, mtu huyu alikuwa balozi wao nchini Italia kwa miaka minne. Na alifanya kazi hiyo kwa ustadi mkubwa.

Kisha, siku moja mwaka 1953, akatoweka tu.

Hakuna aliyejua kilichompata balozi wao aliyekuwa Roma. Hali hiyo iliendelea kwa takribani miaka 40, hadi mwanzoni mwa miaka ya 1990, wakati nyaraka za siri za Sovieti zilipofunguliwa.

Ndipo walipogundua ukweli wa kushangaza: balozi wao wa Costa Rica hakuwa Mcostarika hata kidogo, bali alikuwa jasusi wa Sovieti aliyejifanya kuwa Mcostarika.

Na kuna hadithi nyingine ya kushangaza: akiwa anajifanya kuwa Mcostarika, alitaka kuanzisha uhusiano wa kidiplomasia kati ya Costa Rica na Yugoslavia. Kisha Stalin, ambaye alimchukia Tito karibu sawa na alivyomchukia Trotsky, akataka kumtumia mtu huyo kumuua.

Hiki ni mojawapo ya visa vya ajabu ambavyo karibu vilibadili historia.

Wakati huo, mtu huyo alikuwa tayari ametambuliwa rasmi kuwa balozi huko Roma. Alihudhuria mkutano wa Umoja wa Mataifa nchini Ufaransa, ambako alikutana na ujumbe wa Yugoslavia. Kwa kuwa Costa Rica na Yugoslavia hazikuwa na uhusiano wa kidiplomasia, alipendekeza nchi hizo mbili zianzishe uhusiano huo.

Alipendekeza Costa Rica iuze kahawa na kakao kwa Yugoslavia na, kwa upande mwingine, iagize kutoka huko mitambo na vifaa vizito vya viwandani.

Alipata idhini kutoka San José, na kwa siri pia akapata idhini kutoka Moscow. Hatimaye akatambuliwa rasmi kama balozi na akasafiri kwenda Belgrade mara kadhaa.

Kisha, akiwa balozi anayetambuliwa rasmi, alialikwa kuwasilisha hati zake za utambulisho kwa Tito katika hafla rasmi.

Wakati huo, Moscow na Belgrade hazikuwa na uhusiano wa kidiplomasia. Tayari kulikuwa na majaribio kadhaa ya kumuua Tito, lakini alikuwa amewaondoa wafuasi wote wa Stalin kutoka katika watu wake wa karibu.

Ndipo wazo likafika kwenye dawati la Stalin: walikuwa na wakala aliyekuwa katika nafasi nzuri kabisa ya kutekeleza mauaji hayo.

Kwa hiyo, katika majira ya kuchipua ya mwaka 1953, kabla ya mkutano huo uliokuwa umepangwa, walianza kuchunguza njia mbalimbali za kumuua Tito.

Baadhi ya mipango hiyo ilikuwa ya kushangaza sana. Mmoja wao ulihusisha kutawanya aina fulani ya unga wenye sumu au vijidudu vya kibayolojia wakati wa mkutano, baada ya Grigulévich kudungwa chanjo mapema ili awe na kinga dhidi yake.

Kulikuwa pia na mipango kadhaa iliyohusisha vilipuzi. Hata uwezekano wa kumpiga risasi Tito ulizingatiwa.

Hatuna kumbukumbu inayoonesha Grigulévich alifikiria nini kuhusu mpango huo. Lakini nadhani lazima aliamini kwamba ulikuwa ujumbe wa kujitoa muhanga.

Kufikia wakati huo, alikuwa tayari ameanza kufurahia maisha yake ya kifahari ya kidiplomasia huko Roma, akihudhuria karamu, kunywa vinywaji vya kidiplomasia na kushirikiana na watu wa tabaka la juu.

Hata hivyo, alikuwa mtumishi mwaminifu wa Sovieti, hivyo alikubali kuendelea na mpango huo.

Lakini wiki chache tu kabla ya mpango huo kufikia hatua yake ya mwisho, Stalin akafariki.

Na kifo chake kikaufanya mpango mzima wa kumuua Tito ufutwe.

Lakini alifanikiwa kukutana na Tito huko Belgrade.

Ndiyo. Mkutano ulifanyika.

Kwa kweli, nilifanikiwa kupata katika nyaraka za kumbukumbu za Belgrade ripoti rasmi iliyoandikwa na mwandishi wa kumbukumbu za Tito kuhusu mkutano huo na balozi wa Costa Rica.

Katika ripoti hiyo, Teodoro Castro anaonekana akitania, akimsifia Tito, akifanya mzaha kuhusu Wasovieti na Wamarekani, na kuitambulisha Costa Rica kama nchi ya aina ya "njia ya kati" ambayo Yugoslavia ingeweza kuwa na uhusiano mzuri nayo.

Na kuna dondoo moja ya kuchekesha sana mwishoni mwa waraka huo wa kurasa nne.

Mwandishi wa kumbukumbu aliandika hivi:

"Baada ya balozi wa Costa Rica kuondoka, Comrade Tito alisema: Ana ucheshi mzuri sana, lakini ni wazi anajaribu kunipendekeza kwa sababu anataka kupata makubaliano ya kiuchumi."

Tito aligundua kwamba alikuwa akijaribu kumbembeleza, ingawa kwa sababu tofauti kabisa na alizodhani.

Mtu huyu alirejea Moscow mwaka 1953, lakini hakuwahi tena kufanya kazi ya ujasusi chini ya utambulisho wa siri...

Alirejea Moscow mwaka huo akiwa na hamu kubwa ya kuendelea na kazi yake. Aliwasihi wampeleke tena kwenye misheni nyingine, akiwa na utambulisho tofauti. Alitaka kurejea Amerika ya Kusini.

Lakini viongozi wapya wakamwambia hapana.

Kisha wakaja "majasusi wa siri wa safari za muda mfupi" (flying illegals), ambao wanatufikisha karibu zaidi na nyakati za sasa. Watalii wanaosafiri kwenda kutekeleza mauaji na aina nyingine za mashambulizi barani Ulaya...

Ndiyo, kwa ajili ya misheni za muda mfupi.

Mojawapo ya mambo ya kushangaza yaliyotokea kuhusu majasusi hao ni kwamba, kwa kuwa ilikuwa vigumu sana kuwatayarisha na mafunzo yao yalichukua muda mrefu, kwa namna ya kushangaza KGB ilianza kuwa na wasiwasi zaidi kuhusu kuwapeleka kwenye operesheni hatari za ujasusi.

Fikiria umetumia miaka minane kumwandaa mtu, halafu katika wiki yake ya kwanza unamtuma kumuua mtu, mambo yanakwenda vibaya na anakamatwa. Unakuwa umepoteza miaka minane ya mafunzo.

Kwangu mimi, kitabu kinaanza kwa visa vya kushangaza vya majasusi, mauaji, uandikishaji wa majasusi na mambo mengine ya aina hiyo. Lakini kuelekea mwishoni mwa kipindi cha Sovieti, simulizi inabadilika na kuwa zaidi kuhusu athari za kisaikolojia za kuishi kwa utambulisho wa uongo, kwa sababu kwa kweli shughuli za ujasusi walizokuwa wakifanya hazikuwa tena za kuvutia kama zamani.

Kisha tunafika katika zama za kisasa zaidi.

Umoja wa Kisovieti ulipoporomoka, jambo moja muhimu lilitokea: Warusi walianza kusafiri.

Ukiangalia CIA au MI6, utaona kwamba zina dhana zinazofanana. Zina majasusi wanaofanya kazi katika balozi, pamoja na wale wanaojifanya kuwa wafanyabiashara, wauzaji au wataalamu katika fani mbalimbali.

Wasovieti hawakuweza kufanya hivyo kwa urahisi kwa sababu, kwa hakika, hakukuwa na wafanyabiashara wengi wa Kisovieti waliokuwa wakisafiri nje ya nchi. Hata kama ulikuwa mwandishi wa habari au mtu maarufu katika masuala ya utamaduni, watu walikuwa na mashaka kwamba huenda ulikuwa jasusi.

Lakini baada ya mwaka 1991, ghafla mamia ya maelfu ya Warusi wakaanza kusafiri kote duniani. Hivyo ikawa rahisi zaidi kutumia mbinu hiyo.

Lakini hali hiyo ilibadilika baada ya uvamizi wa Ukraine na Urusi kutengwa zaidi na nchi za Magharibi. Sasa imekuwa vigumu zaidi kwa Warusi kupata visa za utalii na kusafiri.

Na hali hiyo imefanya kutumia utambulisho wa kigeni kuwa chaguo la kuvutia zaidi kwa majasusi wanaofanya kazi kwa siri.

Visa vya hivi karibuni vinavyojulikana hadharani vinahusisha watu waliokuwa na utambulisho wa nchi za Amerika ya Kusini,akiwemo Wabrazili kadhaa pamoja na wale wanandoa walioishi Slovenia na kujifanya kuwa raia wa Argentina. Kwa nini kuna msisitizo mkubwa kwenye Amerika ya Kusini?

Nadhani kuna mchanganyiko wa sababu kadhaa.

Ya kwanza ni rahisi kueleweka. Tukifikiria ni wapi Warusi wanaweza kupata utambulisho unaofaa kwa mpango huu, ni lazima pawe mahali ambapo kuna uwezekano wa kuaminika kwamba Mrusi anaweza kujifanya kuwa raia wa nchi hiyo.

Kwa hiyo, tunaweza kuondoa sehemu kubwa ya Afrika na Asia.

Pili, lazima pawe mahali ambapo kumbukumbu za vizazi na nyaraka nyingine bado hazijawekwa kikamilifu katika mifumo ya kidijitali. Hilo linaondoa sehemu kubwa ya Ulaya.

Zaidi ya hayo, lazima pawe mahali ambapo upande rasmi wa ujasusi wa Urusi, yaani mawakala wanaofanya kazi kupitia balozi, bado una uwepo mkubwa. Hii ni muhimu kwa sababu watahitaji kuwashawishi au kuwaajiri watu wanaofanya kazi katika ofisi za usajili wa raia au serikali za mitaa ili kuingiza utambulisho huo wa uongo katika kumbukumbu rasmi.

Kwa kawaida, mojawapo ya njia wanazotumia ni kutafuta, kwa mfano, mtoto wa Peru aliyefariki akiwa na umri wa miaka mitatu, kisha mtu mwingine anajitokeza na kusema: "Mimi ndiye mtoto huyo."

Jambo moja la kuvutia kuhusu yule mwanaume aliyekamatwa nchini Slovenia akiwa na jina la Argentina ni kwamba pasipoti yake ilisema alizaliwa Namibia.

Nadhani huenda kilichotokea ni kwamba afisa mmoja wa ujasusi wa Urusi nchini Namibia alipata orodha ya wanandoa wa Argentina waliokuwa wamefariki nchini humo.

Kisha akafikiria: Sawa, tunao watu hawa. Hebu tumtengenezee mtoto.

Wanakuwa wamempata mtu katika ofisi ya usajili wa raia ambaye yuko tayari kushirikiana nao. Kisha wanaingiza taarifa kwamba mwaka 1972, wanandoa hao wawili wa Argentina walipata mtoto.

Kwa hiyo anachukua utambulisho huo, anaenda Argentina na kusema: "Nilizaliwa Namibia. Sikuwahi kupata uraia wa Argentina, lakini wazazi wangu walikuwa raia wa Argentina."

Mchakato mzima huchukua muda mrefu sana na huhitaji juhudi kubwa, lakini mwishowe unapata nyaraka halisi kabisa.

Nadhani mojawapo ya changamoto zinazolikabili Urusi kwa sasa ni akili mnemba (AI). Siku hizi ni rahisi zaidi kugundua aina hizi za dosari au taarifa zisizo za kawaida.

Zamani, kama hukuwa na taarifa za awali, ilikuwa vigumu sana kumtambua jasusi anayefanya kazi kwa utambulisho wa siri.

Lakini sasa unaweza kuingiza taarifa kwenye hifadhidata na kusema: "Tunajua kwamba Warusi waliwahi kuwa na mtu waliyemrecruit nchini Namibia. Nioneshe raia wote wa Amerika ya Kusini waliozaliwa Namibia."

Huenda ukapata majina ya watu 2,000. Kisha unaweza kuwachunguza kwa haraka na hatimaye kusema: "Hawa wanaonekana kuwa watu wa kawaida, lakini kuna jambo linalotia shaka kuhusu mtu huyu."

Ninaamini kwamba hivyo ndivyo baadhi ya majasusi wa hivi karibuni walivyogunduliwa.

Kwa nini majasusi wa siri wanaheshimiwa sana Urusi?

Unafikiri aina hii ya mpango wa ujasusi inasema chochote kuhusu utamaduni au saikolojia ya Warusi?

Nadhani bila shaka inasema mengi kuhusu historia ya Urusi.

Mpango huu ulitokana na mazingira ya kipekee sana ya harakati za mapinduzi zilizokuwa zikifanyika kwa siri. Na ukiitazama Urusi ya leo, mpango huo umekuwa ishara kamili ya mtazamo wa Vladimir Putin kwamba Urusi ni nchi ya kipekee zaidi, yenye kujitolea zaidi, na isiyooza kimaadili kama nchi za Magharibi.

Una watu hawa wanaofanya kazi za ujasusi ambao, licha ya mara nyingi kuishi maisha magumu na yasiyo na furaha, wanawakilisha jambo la kuvutia na la kipekee.

Putin amesema mara kadhaa kwamba hakuna nchi nyingine yenye majasusi kama hawa, na kwa kiasi kikubwa, hilo ni kweli. Ndiyo maana mpango huu unaweza kuwasilishwa kama jambo la kishujaa.

Na ukizingatia pia kwamba Putin na watu wengi wanaomzunguka wanatoka katika ulimwengu huo, wanaume wenye umri wa miaka 70 hivi ambao walipata mafunzo katika KGB, unaelewa vizuri zaidi kwa nini jambo hili linaendelea.

Majasusi waliokuwa wakifanya kazi kwa utambulisho wa siri (illegals) siku zote walikuwa miongoni mwa watu wenye hadhi ya juu zaidi.

Kwa hiyo, yote haya ni sehemu ya utamaduni wa tabaka tawala la Urusi ya sasa.