ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੇ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਣੋ ਕਿਉਂ ਇਹ ਪੌਦਾ ਚਰਚਾ 'ਚ ਆਇਆ ਹੈ
- ਲੇਖਕ, ਲੱਕੋਜੂ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀ
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
- ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: 7 ਮਿੰਟ
ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਧਤੂਰੇ ਦਾ ਪੌਦਾ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਇਸ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸਲੇਟਾਂ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ 'ਪਲਕਾਕੂ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਰੈਸਿਪੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਕੀਨਾਡਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੇਖੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਧੇ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ।
ਧਤੂਰੇ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹਨ? ਕੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਧਤੂਰੇ ਦੀਆਂ ਰੈਸਿਪੀਆਂ ਅਜ਼ਮਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਖਾਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਬਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੇਖ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਇਸ ਪੱਤੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਉਹ ਸੱਤ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਏਯੂ ਬੌਟਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੌਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ, ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇ ਐੱਸਵੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਰੇਣੂ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਐਆਈ) ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਉੱਪਾਰਾਪੱਲੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਜਾਣਿਆ।
ਧਤੂਰਾ ਕੀ ਹੈ?
ਕਾਲੇ ਕੋਹੋਸ਼ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ ਧਤੂਰਾ ਸਟਾਰਮੋਨੀਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਲਨੇਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੌਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਗਣ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਵਰਗੀਆਂ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਇਹ ਪੌਦਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਏਯੂ ਬੌਟਨੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪੌਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਬਜ਼ੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਜਾਵਟੀ ਪੌਦੇ ਵਜੋਂ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
"ਚਿੱਟੇ ਪ੍ਰਿਮਰੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਨਲੀਨੁਮਾ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਪ੍ਰਿਮਰੋਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਮਨੀ ਜਾਂ ਬੈਂਗਣੀ ਰੰਗ ਦੀ ਝਲਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"
ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪੌਦਾ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਸਰਗਰਮ ਰਸਾਇਣਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
"ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਡਾਕਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਧਤੂਰੇ ਨੂੰ 'ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਨਹੀਂ' ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਧਤੂਰੇ ਨੂੰ ਕੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਟ੍ਰੋਪੀਨ ਅਤੇ ਸਕੋਪੋਲਾਮੀਨ ਵਰਗੇ ਐਲਕਲੌਇਡ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ।
ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਤੂਰਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਫੈਲਣਾ, ਧੁੰਦਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।"
"ਜੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਲਝਣ, ਚਿੰਤਾ, ਭਰਮ ਅਤੇ ਦੌਰੇ ਵਰਗੇ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਧਤੂਰੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਪੌਦਾ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
ਉਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੌਦੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਰੈਸਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤੇ, ਫਲ, ਗਿਰੀਆਂ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਯੋਗਿਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਜਾਣੇ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਫਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਸੇਵਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ 1999 ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਦੇ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਵੈਟਰਨਰੀ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਟੌਕਸੀਕੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਪੌਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਲਈ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਰਵਾਇਤੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਤੂਰੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਖਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਬਾਇਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਤੂਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਤੂਰੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਚਿਕਿਤਸਕ ਵਰਤੋਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਕਬਾਇਲੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਵਾਂਗ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤੈਅ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਧਤੂਰੇ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਧਤੂਰੇ (ਧਤੂਰਾ ਸਟਾਰਮੋਨੀਅਮ) ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਧਤੂਰੇ (ਧਤੂਰਾ ਮੈਟਲ) ਵਜੋਂ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਚਿੱਟੇ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਧਤੂਰੇ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਜਾਮਨੀ ਜਾਂ ਬੈਂਗਣੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਵੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੌਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਛਾਣ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਕੀ ਧਤੂਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਤਿਰੂਪਤੀ ਦੇ ਐੱਸਵੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਰੇਣੂ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਤੂਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਰੇਣੂ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਰਸਾਇਣ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡਾ. ਰੇਣੂ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਕੀ ਧਤੂਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਪੌਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਜੇ. ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਓ, ਡਾ. ਰੇਣੂ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਆਈਏ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਉੱਪਾਰਾਪੱਲੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੇਖੀਆਂ ਰੈਸਿਪੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਆਈਏ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੁਰੇਸ਼ ਉੱਪਾਰਾਪੱਲੀ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, "ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਗੋਂ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।"
"ਅਣਜਾਣ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। 'ਦਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਧਤੂਰੇ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਜਾਂ ਬੀਜ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮਾਹਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦੇਖੀ ਹਰ ਰੈਸਿਪੀ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪੌਦਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੰਧਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
