"Бизни ўлимга юборишяпти": Россия маҳбуслардан урушда қандай фойдаланмоқда?

Россиянинг Волгоград шаҳридаги колониялардан бирида жазо ўтаётган икки маҳбус қарийб 60 тожикистонлик Украинадаги урушга жўнатиш учун Россия армияси билан шартнома имзолашга мажбурланаётганини айтган.

Улар Тожикистон расмийларидан жазонинг қолган қисмини ватанларида ўташ учун ёрдам сўрамоқда.

Asia-Plus нашрининг "Озоди" радиосига таяниб хабар беришича, 29 октябр куни таҳририят билан боғланган маҳбуслар колонияда марказий осиёлик қарийб 150 киши босим остида эканини айтган. Уларнинг сўзларига кўра, шулардан 60 га яқини Тожикистон фуқаролари.

Радио суҳбатдошларининг хавфсизлигини кўзлаб, уларнинг исмларини ошкор қилмаган.

Маҳбусларнинг айтишича, улар катта қийинчилик билан мобил телефон топиб, Тожикистоннинг Россиядаги элчихонаси билан ҳам боғланган.

"Бизни уйга қайтаришларини истаймиз. Жазони Тожикистонда ўташга розимиз. Ҳатто Роғун ГЭСи қурилишида бепул ишлашга ҳам тайёрмиз. Бу ерда ҳаммамизни ўлимга юборишяпти", деган улардан бири.

Суҳбатдошларнинг даъвосича, сўнгги бир йилда шу колониядан марказий осиёлик 100 дан ортиқ маҳбус, жумладан, қарийб 40 тожикистонлик Украинадаги урушга жўнатилган.

"Билишимизча, улардан ҳеч ким тирик қолмаган", деган маҳбуслар.

Уларнинг босим ўтказилаётгани, урушга жўнатилганлар сони ва тақдири ҳақидаги гапларини мустақил тасдиқловчи маълумотлар хабарда келтирилмаган.

"Озоди" журналистлари 30 октябр куни Тожикистоннинг Москвадаги элчихонаси билан боғланишга уринган, аммо қўнғироқларига жавоб ололмаган.

Asia-Plus хабарида колония маъмуриятининг муносабати ҳам келтирилмаган.

Собиқ маҳбуслардан жангларда қандай фойдаланилгани BBC Рус хизматининг 30 октябрда эълон қилинган таҳлилида ёритилган. Унда "Вагнер" асосан собиқ маҳбуслардан тузилган кичик пиёда гуруҳларни Украина кучларининг мустаҳкамланган позицияларига юборгани баён қилинади.

Украина ҳарбийлари ўт очгач, уларнинг ўқ отиш нуқталари аниқланган ва артиллерия билан нишонга олинган. Таҳлилга кўра, катта йўқотишларга олиб келган бу усул кейинчалик Россия армиясининг пиёда бўлинмаларида ҳам қўллана бошлаган.

Йўқотишлар қандай тўлдирилмоқда?

BBC Рус хизмати таҳлилига кўра, Бахмут учун ойлаб давом этган жангларда "Вагнер" асосан собиқ маҳбуслардан тузилган кичик пиёда гуруҳларни ҳужумга юбориш тактикасини синаб кўрган.

Бу гуруҳлар тўғридан-тўғри Украина кучларининг мустаҳкамланган позицияларига юборилган. Мақсад Украина ҳарбийларини ўт очишга мажбур қилиб, уларнинг ўқ отиш нуқталарини аниқлаш бўлган. Кейин аниқланган нуқталарга артиллериядан зарба берилган.

Бу тактика кўплаб жангчиларнинг ҳалок бўлишига олиб келган. Айни пайтда у Россия кучларининг олдинга силжиши ва Украина армиясини ҳолдан тойдиришида самарали бўлган.

Кейинчалик Россия армиясининг пиёда бўлинмалари ҳам шу усулни қўллай бошлаган. Сафдаги йўқотишлар ўрни эса шартнома асосида хизматга жалб қилинган янги кўнгиллилар билан тўлдирилган.

Авдеевка учун қонли ва узоқ давом этган жангларда пиёдалардан фойдаланиш усулларини ҳатто Россиянинг Украинага босқини тарафдорлари ҳам танқид қилган.

"Мурз" номи билан танилган россиялик ҳарбий ва блогер Андрей Морозов қўмондонликни кескин танқид қилган. Унинг ёзишича, снарядлар тугагач, қўмондонлар мудофаага ўтиш, аскарларни тайёрлаш ва техникани рақамли алоқа воситалари билан жиҳозлаш ўрнига, қолган пиёдаларни ойлаб Украина истеҳкомларига қарши ҳужумга юборишда давом этган.

BBC Рус хизмати, "Медиазона" ва кўнгиллилар очиқ манбалар асосида ҳалок бўлган Россия ҳарбийларининг исмларини аниқлаб келмоқда. Улар тузган рўйхатда тасдиқланган ўлимлар сони бўйича дастлабки беш ўринда мотоўқчи бригадалар туради. Уларнинг барчаси Авдеевка жангларида қатнашган.

Ушбу беш бригадада жами 15 312 ҳарбийнинг ҳалок бўлгани тасдиқланган. Бу фақат Авдеевкадаги эмас, бутун уруш давомидаги кўрсаткичдир. Ҳар бир ўлим ҳам очиқ манбаларда қайд этилмагани сабабли, ҳақиқий рақам бундан юқори бўлиши мумкин.