Majengo yaliojengwa kwa kutumia Bangi

Katika kutafuta nyenzo endelevu, wasanifu wanageukia chanzo kisicho kawaida: katani.

Ikizungukwa na mashamba ya kijani, Nyumba ya kifahari, ambayo imejengwa kwenye shamba moja huko Cambridgeshire, Uingereza, inaonekana kama nyumba iliobadilishwa muonekano.

Lakini ukiingia ndani muonekano wa jengo hilo kwa mara ya kwanza hukufanya utambue kuwa hiki ni kitu tofauti kabisa.

"Kuta zinanikumbusha pango la hay bale tulilozoea kutengeneza tukiwa watoto," anasema mmiliki wa Nyumba ya Gemma Barron. "Ina ubora wa kupendeza zaidi.

Na mwaka jana tuliwasha moto kwa ajili ya kupata joto majira ya baridi kwa saa 24 , na nyumba hiyo bado ilikua kama mwanzoni haikushika moto.

Kinachofanya nyumba hii kung’aa na yenye hewa nzuri isiyo ya kawaida ni nyenzo inayotumiwa kuijenga: katani.

Ingawa tunaweza kufahamu zaidi uhusiano wa mmea wa bangi na dutu inayoathiri akili, na matumizi yake katika virutubisho vya afya na nguo, katani inazidi kuwa nyenzo inayotafutwa ya ujenzi endelevu.

Mmea unaokua kwa haraka ni rasilimali inayoweza kurejeshwa, yenye sifa za kukamata kaboni.

Inapotumika kujenga, kwa kawaida huchukua umbo la nyenzo thabiti iliyotengenezwa kwa kuchanganya katani kiini kikuu cha mmea uliotengenezwa kwa maji na chokaa.

Nyenzo endelevu zinahitajika sana kwani tasnia ya ujenzi inatafuta kuondoa hewa chafu ya ukaa. Majengo na ujenzi huwajibika kwa takriban asailimia 37 ya uzalishaji wa nishati na mchakato unaohusiana na mchakato wa hewa ya kaboni duniani.

Hii inatokana na utegemezi mkubwa wa sekta hiyo kwa mafuta ya visukuku, ikiwa ni pamoja na nyenzo zinazotumia kaboni nyingi kama vile saruji, chuma na kioo, pamoja na gesi chafu zinazotolewa katika kupasha joto na kupoza majengo yetu.

Kwa uwezo wake wa kuweka hewa ya kaboni, katani inaweza kusaidia nchi kufikia malengo kupunguza hewa chafu ya ukaa wa asilimia sifuri kwa kufanya ujenzi kuwa endelevu zaidi.

"Kuboresha jinsi tunavyobuni, kujenga, na kukarabati majengo yetu kuna jukumu muhimu katika kupunguza uzalishaji wa hewa ya ukaa na kuwezesha Uingereza kufikia malengo yake ya mabadiliko ya tabia nchi," anasema Yetunde Abdul, mkuu wa kitengo cha mabadiliko ya tabia nchi katika Baraza la Jengo la Kijani la Uingereza.

"Sehemu muhimu ya suluhisho inahusisha kuchunguza matumizi ya njia mbadala za asili, zenye hewa ya kaboni ya chini kwa vifaa muhimu vya ujenzi kama vile mbao."

Kulingana na Tume ya Ulaya, ekari moja ya wakusanyaji wa katani kati ya tani tisa na 15 za hewa ya kaboni , inachukua miezi mitano tu kukua kwa maana kuwa ni bora kuliko misitu ya kawaida ya kibiashara katika kupunguza uzalishajii wa kaboni. Zaidi ya hayo, uzalishaji wa katani unaripotiwa kusaidia kuzalisha upya udongo na kuondoa madini ya chuma kutoka ardhini.

Lakini kuna changamoto nyingi zinabidi kushughulikwa kabla ya zao la katani kuanza kufanya vizuri kwenye sekta ya ujenzi.

Haya ni pamoja na mabadiliko ya udhibiti wa serikali, uidhinishaji wa kiufundi, na ufadhili na miundombinu inayohitajika ili kuongeza uzalishaji wa viwandani wa katani, kurahisisha minyororo ya usambazaji, na kuifanya iwe rahisi kutumia.

Katika hali ya kuchanganya katani na mchanga mmea hutumiwa zaidi na wasanifu wanaozingatia mwangwi na bajeti nzuri huko Uropa na Amerika Kaskazini, haswa kwa sababu ya kanuni zinazodhibiti uzalishaji wa katani katika maeneo haya.

Mchanganyi huo haufanya kazi kama simiti; haiwezi kutumika kimuundo na hivyo inahitaji kuunganishwa na vifaa vinavyoweza kuhimiliz mizigo miizito kama vile mbao au mawe.

Lakini kama vifaa vinavyotumika kuongeza joto inatoa kiwango kidogo cha hewa ya kaboni kuliko nyenzo zenye msingi wa bodi ya povu.

Mchanganyiko wa katani na mchanga "hufanya kila kitu", anasema Summer Islam, mwanzilishi mwenza wa vifaa vya Cultures yenye makao yake mjini London, anayejihusisha na ujenzi wa nyumba za kifahari .

"Uzito wake wa juu wa joto unamaanisha kuwa huwaka na kutoa joto polepole, kudhibiti halijoto ya ndani.

Katani inayotumika kwenye ujenzi ilikuzwa katika ardhi inayozunguka ya Margent.

Mradi huu unawakilisha kile ambacho Tamaduni za Nyenzo hukiita "ikolojia ya duara", mbinu ya ujenzi ambayo majengo hutoka, na yanaweza kuunganishwa tena katika, mandhari.

Mchanganyiko huo umetmika katika umbo lililoundwa awali ili kuunda kuta za nyumba, zimefungwa karibu na muundo wa mbao. Ndani ya nyumba, vifaa vinaachwa wazi, na mwonekano nyumba iliojengwa kwa nyasi huonekana vizuri.

Tatizo kubwa la mchanganyiko wa katani na mchanga ni huharibika inapoachwa wazi kwa hali ya hewa ya mvua, kwa hivyo Tamaduni za Nyenzo zilihitaji kutafuta suluhisho jipya kwa nje ya Fl huku bado ikitumia uwezo kamili wa mmea.

Badala ya katani, mazoezi yaligeukia sehemu ya nje ya mmea, inayojulikana kama bast fibres, ambayo tayari inatumika kwa kiwango cha viwanda kuchukua nafasi ya madirisha yaliotengenezwa kutumia mchanganyiko wa plastiki katika anga na uhandisi wa magari.

Vifaa vya ujenzi kutoka kwa kampuni ya Cultures vinasaidia kuibana katani kwa njia ya asili , ili kutengeza njia ya uzioa unao stahmili mvua zinazofunika nyumba.

Shamba linaendelea kutoa uzio huo, na riba kubwa kutoka kwa wasanifu wengine wanaotaka kutumia nyenzo kama hizo.

Kampuni ya vifaa vya ujenzi ya Cultures inapanga kuendelea kutumia katani katika Mradi mpya wa Phoenix huko Lewes, East Sussex. Iliyoundwa na Wasanifu Majengo wa Ash Sakula na kuchukuliwa kama kitongoji cha nyumba 700 kilichojengwa kwa uendelevu katika msingi wake, mradi huo utatumia mchanganyiko wa katanin a mchanga pamoja na mbao zinazopatikana nchini uingereza katika majengo mengi.

Mchanganyiko wa katani na mchanga sio uvumbuzi mpya; imekuwa ikitumika katika majengo kwa maelfu ya miaka. lakini, karne iliyopita kulikuana ongezeko la vifaa vya kisasa zaidi vya ujenzi na kuharamishwa kwa katani kukua kwa sababu ya uhusiano wake na matumizi ya bangi ya burudani.

Hekta moja ya wategaji wa katani kati ya tani tisa na 15 za hewa ya kaboni inachukua miezi mitano tu kukua.

Huko Ufaransa, hata hivyo, ukuaji wa katani haukuwahi kuharamishwa, ambayo ilichangia nchi hiyo kuwa moja ya nchi inyoongoza duniani kwenye uzalishaji wa katani.

Kufuatia matumizi ya kisasa wa mchanganyiko huo, miradi kadhaa ya ujenzi kwa kutumia nyenzo hiyo imejengwa kote nchini.

Mnamo mwaka 2020, jengo la ghorofa saba la makazi ya watu wengi lilikamilishwa huko Paris, ambayo ilitumia mchanganyiko wa katani na mchanga kama nyenzo ya msingi ya kuongeza joto , ikiambatana na mbao.

Mazoezi ya usanifu nyuma ya mradi huo, Barrault Pressacco, ilikuwa imetumia mchanganyiko huo mara kwa mara katika muongo uliopita, lakini hii ilikuwa uwekaji wake mkubwa zaidi wa nyenzo.

Thibaut Barrault anafafanua kuwa mchanganyiko huo wa katani na mchanaga kama "wenye uwezo mkubwa wa kudhibiti joto ,ingawa sio suluhisho kamili "Katani ni nzuri, lakini chokaa bado ni kitu ambacho inapaswa kuhoji kama suala endelevu," anasema.

Uzalishaji wa hewa chafu ya ukaa kutoka kwa usafiri iliochukua kama uzalishashi wa hewa ya kaboni kilo 0. Uzalishaji wa dijitali kutoka kwa hadithi hii ni wastani wa gramu 1.2 hadi gramu 3.6 ya hewa ya kaboni kwa kila mwonekano wa ukurasa.

"Hakuna suluhisho moja la kuokoa ulimwengu," Barrault anasema - lakini kwa sasa, mchanganyiko huo unabaki kuwa chaguo nzuri.

Kitendo hiki kinatumiwa katika jengo kubwa la makazi na biashara inayojengwa kwa sasa huko Paris, na pia inatafiti ikiwa inaweza kutumika katika miradi ya urejeshaji.

Urekebishaji upya imekuwa njia muhimu ya kuboresha ufanisi wa nishati ya majengo bila gharama kubwa ya kaboni na upotevu wa uharibifu na kujenga upya.

Mpaka sasa, mchanganyiko huo imetumika kimsingi katika miradi midogo ya makazi, kwa sababu ya maswala karibu na minyororo ya usambazaji, vizuizi vya kuongeza na gharama.

"Hatimaye uwezo wa kutengeneza bidhaa nchini Uingereza bado haujaelekezwa kwenye uzalishaji mkubwa," anasema Islam. "Mitambo yake ni ghali sana na haijasambazwa kote nchini."

Kinachohitajika, anasema, ni uwekezaji katika biashara, miundombinu, ujuzi na uthibitisho wa nyenzo.

Hadi hio lifanyike , mchangayiko huo utasalia kuwa nyenzo ghali na adimu ya kufanya kazi nayo, ikichochewa na malipo ya juu ya bima kutokana na kuainishwa kama "isiyo ya kawaida".

Mchhanganyiko huo wa katani na mchanga unachukuliwa kuwa mbadala muhimu wa hewa ya kaboni ya chini kwa vifaa visivyoweza kudumu kama saruji.

Paloma Gormley, mwanzilishi mwenza wa kampuni ya vifaa vya ujenzi ya Cultures, anasema "kiasi kikubwa cha uwekezaji" kutoka kwa watengenezaji wa nyenzo zenye kaboni nyingi katika kuidhinisha bidhaa zao kumewawezesha kutawala soko, katika suala la kumudu na kuidhinishwa. "Kuna mchakato sawa ambao unahitaji kutokea kwa nyenzo kama vile mchnaganyiko wa katani na mchanga."

Udhibiti wa kisheria, hata kwa kukua tu katani, ni kizuizi kingine kikubwa cha barabarani. Nchini Marekani, kwa mfano, kilimo cha katani viwandani kilikuwa haramu hadi mwaka 2018, kutokana na mmea huo kuchukuliwa kuwa kitu kinachodhibitiwa. Mchanganyiko huo uliidhinishwa tu kwa nambari ya ujenzi wa makazi ya nchi mnamo 2022; bado ni marufuku kutoka kwa miradi ya kibiashara hadi angalau 2025.

Nchini Afrika Kusini, katani hatimaye iliteuliwa kuwa zao la kilimo mnamo 2021, na kuwezesha kilimo chake nchini.

Wasanifu wa Wolf + Wolf wenye makao yake mjini Cape Town wamejijengea jina katika usanifu wa katani katika kipindi cha miaka 15 iliyopita, lakini hadi hivi karibuni ilibidi kutegemea uagizaji wa mmea huo.

"Nilianza kufanya kazi kwenye nyumba yangu ya kwanza ya katani mnamo 2007," anasema mwanzilishi na mkuu wa mazoezi, Wolf, ambaye anatumia jina lake la ukoo pekee.

"Nilivutiwa na matumizi yake yote na niliweza kuona athari nzuri ambayo inaweza kuwa na uharibifu wa mazingira yaliyojengwa."

Wolf + Wolf kwa sasa anakamilisha jengo la ghorofa ya juu huko Cape Town kwa kutumia mchanganyiko wa katana na mchanga katika umbo lililojengwa awali, ambalo linadhaniwa kuwa jengo refu zaidi duniani lililojengwa kwa nyenzo hiyo.

Mazoezi ya usanifu pia kwa sasa yanafanyia kazi nyumba nne za katani na imeanza kubuni jengo lingine refu la katani. Wolf ana matumaini: "Nia ya Afrika Kusini kwa katani kama nyenzo ya ujenzi inaongezeka kwa kasi. Ni mwanzo wa sekta mpya nchini."

Kwa sababu ya kufunguliwa kwa kanuni, na kuongezeka kwa uelewa wa faida nyingi za nyenzo, matumizi ya mchanagnyiko huo umeongezeka , licha ya kujilimbikizia zaidi Ulaya na Amerika Kaskazini.

Tume ya Ulaya imeripoti kuwa eneo la ardhi ya umoja wa ulaya iliyojitolea kwa kilimo cha katani viwandani ilikua kwa asilimia 75 kati ya mwaka 2015 na 2019, na Ufaransa ikiwajibika kwa asilimia 70 ya uzalishaji wa jumla.

Ingawa nchi zingine zinaweza kuwa polepole kukumbatia katani kama bidhaa ya kilimo na nyenzo za ujenzi, mambo yanaweza kuharakishwa hivi karibuni. Mnamo Novemba 2022, umoja wa mataifa ilichapisha ripoti inayoelezea faida za katani.

Umoja wa Mataifa ulishauri kwamba ili kutumia kikamilifu uwezo wa katani, nchi zingehitaji kufafanua hali ya kisheria ya mmea huo, kukabiliana na vikwazo vya mifumo wa udhibiti, na kushirikiana kikanda ili kuwezesha uanzishwaji wa minyororo ya uzalishaji.

Kampuni ya vifaa vya ujenzi Cultures inaamini kupitisha vifaa vya ujenzi endelevu kama vile katani kunaweza kuwa sehemu ya mabadiliko kuelekea mbinu ya ujenzi ambayo rasilimali asilia inayopatikana ndani hutumiwa.

Ingawa kile ambacho mazingira yanahitaji kwa kweli ni kupunguzwa kwa kasi kwa ujenzi, kilicho muhimu ni kwamba unapojenga, "unaifanya kwa ufanisi wa rasilimali, konda na njia zinazofikiriwa," anasema Uislamu.

Katani inayokua haraka na inayotafuta hewa ya kaboni, basi, inaonekana kama nyenzo bora ya kupunguza uzallishaji hewa ya ukaa.