Titanic: Simulizi ya mwanaume wa pekee mwenye asili ya Kiafrika katika meli hiyo

Mnamo tarehe 10 Aprili 1912, meli iliyokuwa na teknolojia ya hali ya juu zaidi kuwahi kujengwa wakati huo ilianza safari yake ya kwanza kabisa ikitokea Southampton.

Meli ya RMS Titanic ilikuwa na watu 2,201 ndani yake ikielekea New York ilipogonga mlima wa barafu katika Bahari ya Atlantiki ya Kaskazini na kuzama siku nne baadaye.

Maafa haya yamesimuliwa mara nyingi mno na kwa njia mbalimbali, kuanzia ripoti za magazeti ya wakati huo kuhusu matukio hayo hadi filamu kubwa ya Hollywood iliyoigizwa na Leonardo DiCaprio.

Hata hivyo, kisa cha mmoja wa wahanga kati ya watu wanaokadiriwa kufikia 1,500 waliopoteza maisha katika maafa hayo kilisahaulika hadi pale mtaalamu wa sosholojia alipotembelea makumbusho moja jijini Liverpool.

Joseph Philippe Lemercier Laroche alikuwa abiria pekee mwenye asili ya Afrika ambaye kuwepo kwake ndani ya Titanic katika safari yake ya kwanza kunathibitishwa na rekodi mbalimbali.

Mtu huyu alikuwa nani? Na ni matukio yapi mabaya ya hatima yaliyomfanya kijana huyu wa miaka 25 na familia yake kupanda meli ya White Star Line, ambayo iliaminika kuwa "haiwezi kuzama"?

Laroche alizaliwa mwaka wa 1886 huko Cap-Haïtien, Haiti.

Laroche alikuwa mjukuu wa nne wa Jean-Jacques Dessalines, ambaye alikuwa Kaizari wa kwanza wa Haiti na kiongozi wa Vita vya Uhuru wa Haiti dhidi ya utawala wa kikoloni wa Ufaransa.

Mtu huyu alikuwa nani? Na ni matukio yapi mabaya ya hatima yaliyomfanya kijana huyu wa miaka 25 na familia yake kupanda meli ya White Star Line, ambayo iliaminika kuwa "haiwezi kuzama"?

LaRouche alikulia katika familia iliyofurahia hadhi ya kijamii na utajiri, na akiwa na umri wa miaka kumi na mitano, alisafiri kwenda Ufaransa akiwa na mkufunzi binafsi ili kupata elimu ya chuo kikuu katika fani ya uhandisi.

Takriban miaka 10 baadaye, LaRouche alifariki dunia. Yeye ndiye mtu pekee mwenye asili ya Afrika aliyerekodiwa na vyanzo mbalimbali kuwa alisafiri kwa meli ya Titanic, na mwili wake haukuwahi kupatikana.

Hatimaye, hadithi ya LaRouche ilifanyiwa utafiti na kusomwa na msomi Carlett Norwood, ambaye aliigundua hadithi hiyo kwa bahati mbaya alipokuwa akitembelea Makumbusho ya Bahari (Maritime Museum) jijini Liverpool.

Miaka miwili iliyopita, msomi huyu, aliyezaliwa katika mji mkuu wa Marekani, Washington, aliandika tamthilia kuhusu hadithi ya mtu huyo na kuhitimu kwake masomo.

BBC ilifanya mahojiano na Norwood kabla ya onyesho la kwanza la tamthilia hiyo jijini Liverpool, lililopangwa kufanyika tarehe 17 Oktoba, ili kupitia hadithi tata ya maisha ya mtu mmoja huyo kuanzia mwanzo wa maisha ya heshima, kupitia hadithi ya mapenzi ya kishujaa, hadi mwisho wa kuhuzunisha.

LaRouche aliwasili Ufaransa mwaka 1901, chini ya miaka 50 kabla ya utumwa kukomeshwa katika Ufaransa.

Aliweza kuwa mhandisi baada ya masomo yake ya chuo kikuu katika mji wa Beauvais, karibu na Paris.

Norwood anasema: "Kwa mwanaume Mweusi nchini Ufaransa mwanzoni mwa karne ya 20, ubaguzi wa rangi ulikuwa umeenea sana."

Anaongeza: "Wakati huo, Wafaransa waliamini kweli kwamba watu weusi walikuwa na mikia."

Anaongeza: "(LaRouche) alikabiliwa na mivutano mikubwa ya kibaguzi."

Licha ya changamoto ambazo huenda wanandoa wa rangi tofauti walikabiliana nazo nchini Ufaransa wakati huo, LaRouche alikutana na Juliette Lafargue, mwanamke Mfaransa mzungu, na kumuoa.

Norwood anasema kumhusu: "Lazima alikuwa mwanamke wa kipekee, kuwa na ujasiri wa kuanzisha uhusiano na mwanaume mweusi katika kipindi hicho."

Anaongeza: "Haikuishia hapo, familia yake pia ilimuunga mkono, kwani aliishi na baba yake."

Norwood anasema: "Tunajua kwamba LaRouche na Lafarge walipata uungwaji mkono, jambo linalothibitishwa na barua iliyohifadhiwa ambayo Lafarge alimwandikia baba yake kumhusu LaRouche. Baba yake alijali zaidi kiwango chake cha elimu kuliko rangi ya ngozi yake."

Wanandoa hao walikuwa na binti wawili, Simone Marie Anne André Laroche na Louise Laroche, waliozaliwa mwaka wa 1909 na 1910 mtawalia.

Hata hivyo, muda mfupi baadaye Laroche alianza kupanga mipango ya kurejea na familia yake katika nchi yake ya asili, Haiti.

Norwood anasema, "LaRouche aliweza kupata shahada yake ya chuo kikuu, licha ya changamoto alizokabiliana nazo katika kudumisha ajira yake."

Aliongeza: "Mara nyingi alifukuzwa kazi, au kukumbana na unyanyasaji mkali wa kibaguzi pale alipofanikiwa kupata kazi."

Je, mabaki ya meli ya Titanic yaliunda vipi mazingira mapya ya chini ya maji ambayo wanadamu hawakuwahi kuyafahamu hapo awali?

Familia hiyo ilikuwa imepanga kuondoka Ufaransa mwishoni mwa mwaka wa 1912, lakini iliamua kuharakisha tarehe ya kuondoka baada ya Lafargue kupata ujauzito wa mtoto wao wa tatu.

Norwood alieleza: "(Laroche) hakutaka mtoto huyo azaliwe na kukulia Ufaransa."

Aliongeza: "Alitaka kurejea Haiti, kwa kuwa alikuwa na uhusiano wa karibu sana na mama yake na alimkumbuka sana."

Norwood alisema kuwa Lafargue alikuwa na wasiwasi kuhusu kumuacha baba yake, ambaye alikuwa mjane, nchini Ufaransa.

Lakini uamuzi huo ulifikiwa wakati Cincinnatus Leconte, mjomba wa Joseph ambaye wakati huo alikuwa rais wa Haiti, alipomtafutia Joseph kazi ya ualimu wa hisabati.

Hatima iliingiliwa kati

Lakini ni kwa namna gani familia hiyo ilijikuta ikiwa ndani ya meli ya Titanic?

Kuanzia uamuzi wa kuondoka Ufaransa mapema kuliko ilivyopangwa, hadi kukata tiketi za meli nyingine, na kisha karibu kukosa siku ya safari, Norwood anasema: "Hakupaswa kuwa kwenye meli hiyo."

Anaongeza: "Mama yake Laroche aliitumia familia hiyo tiketi za daraja la kwanza kwa ajili ya meli ya SS France. Lakini walipogundua kuwa watoto hawangeruhusiwa kula pamoja na wazazi wao ndani ya meli ya SS France, walibadilisha tiketi hizo za daraja la kwanza na kuchukua tiketi za daraja la pili kwa ajili ya meli ya Titanic."

Mabadiliko mengine ya ghafla ya hatima yalitokea wakati familia hiyo ilipokuwa ikijaribu kupanda meli hiyo ya kampuni ya White Star Line iliyokumbwa na maafa.

Meli ya Titanic ilipangwa kutia nanga katika bandari ya Cherbourg, Ufaransa, lakini ukubwa wake ulikuwa mkubwa mno kiasi cha kuizuia kuingia bandarini hapo.

Hivyo, abiria waliotaka kupanda Titanic kutokea Cherbourg walihamishiwa kwenye meli maalum iliyotumika kusafirisha abiria kwenda kwenye meli kubwa, nayo ikiitwa "SS Nomadic".

Anaongeza: "Boti waliyokuwa wakisafiria ilipata hitilafu ya injini, na walikaribia kushindwa kupanda meli hiyo."

Aliendelea kusema: "Kwa kweli, ni suala la kupangwa na hatima."

Meli ya Titanic iligonga mwamba wa barafu takriban saa 23:40 mnamo tarehe 14 Aprili, 1912.

Laroche alimwamsha mkewe, wakakusanya baadhi ya vitu vya thamani, kisha wakawachukua watoto wao wawili waliokuwa wamelala na kuwapeleka kwenye sitaha ya juu ya meli.

Lafargue, ambaye alikuwa mjamzito, pamoja na binti zake wawili walifanikiwa kupanda moja ya boti za dharura na kuokolewa siku iliyofuata na meli ya RMS Carpathia.

Hakuna taarifa zilizothibitishwa kuhusu kilichompata Joseph.

Norwood anaamini kuwa umuhimu wa kuwasilisha hadithi ya LaRouche "bila chumvi" unavuka mipaka ya kuchunguza tu historia ya mtu mmoja.

Anasema: "Ni hadithi inayowahusu watu wote, kwa sababu ni sehemu ya urithi wa meli ya Titanic."

Anaongeza: "Lakini kwa watu Weusi, wengi wetu hatuifahamu historia yetu. Kutokana na mfumo wa utumwa, ambao ulitegemea umiliki wa binadamu, rekodi hazikutunzwa, na tunakabiliwa na ukosefu wa maarifa kuhusu maisha yetu ya nyuma na utambulisho wetu wa kihistoria."

Norwood anasema, "Hadithi kama ile ya LaRouche inaangazia uwepo wa watu Weusi mashuhuri ambao hadithi zao zinastahili kusimuliwa, na zinathibitisha kuwa historia yetu ni pana zaidi kuliko ile ya utumwa pekee. Kulikuwa na watu waliofanikiwa na kupata mafanikio makubwa. Ni hadithi inayotuunganisha na historia yetu."

Anaongeza: "Huenda tusiwe na uhusiano wa moja kwa moja wa kifamilia na Joseph LaRouche, lakini tunaweza kupata kitu katika hadithi yake kinachotufanya tuhisi kuguswa na hali yake na kuhisi uhusiano naye."

Onyesho hilo la maigizo, lenye kichwa "LaRouche", litaonyeshwa katika Makumbusho ya Bahari (Maritime Museum) jijini Liverpool siku ya Jumamosi, tarehe 17 Oktoba.