රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමි: 'කලාකරුවන්ගේ ජීවිත රැක ගත්' සිංහල ගීත සාහිත්‍යයේ යතිවර සලකුණ

සිංහල කාව්‍ය ඉතිහාසය පිරික්සීමේදී යතිවර දායකත්වය සැලකිය යුතු මට්ටමක පැවතිය ද, කාව්‍ය කලාවේ නව අංගයක් ලෙස වර්ධනය වූ ගේය පද රචනා කලාව සඳහා මුල් කාලීනව යතිවර දායකත්වය ලැබුණේ අල්ප වශයෙනි.

පසු කාලීනව සිංහල ගීත සාහිත්‍යය පෝෂණය කිරීම සඳහා දායක වූ බෞද්ධ යතිවරයින් ස්වල්ප දෙනා අතර පූජ්‍ය රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන්ට හිමි වන්නේ, සුවිශේෂී ස්ථානයකි.

76 හැවිරිදි වියේ පසුවූ රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියෝ අපවත් වූ පුවත ඊයේ (අගෝ: 18) අසන්නට ලැබිණි.

මුල් අවධිය සහ අධ්‍යාපන කටයුතු

1950 වසරේ මැයි 22 වන දා උපත ලැබූ දරුවාට තැබූ ගිහි නම වූයේ, ආනන්ද ලියනගේ ය.

ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ අතිශය දුෂ්කර ප්‍රදේශයක් වූ මොරවක, රඹුකන නම් ගම්මානයේ ඔහු හැදි වැඩිණි.

1950 වසරේ මැයි 22 වන දා වෙසක් පොහොය දිනය යෙදී තිබුණු හෙයින්, 'දරුවා මහණ කරන්නයි තියෙන්නේ' යනුවෙන් රෝහලේ සිටි හෙදියක සරදමට මෙන් ඔහුගේ දෙමාපියන්ට පවසා ඇතැයි පූජ්‍ය රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන් පසුකලෙක පවසා තිබිණි.

මොරවක, වැලිව බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවෙන් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබූ උන් වහන්සේ, පසුව ගාල්ල, හෙට්ඨාචල පිරිවෙණෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූහ. (මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතානයන් ද හෙට්ඨාචල පිරිවෙණෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූවෙකි)

පසුව, කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට පිවිස සරසවි අධ්‍යාපනය ලැබූ පූජ්‍ය රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියෝ කොළඹට සේන්දු වූහ.

උන් වහන්සේ ගේය පද රචනයට පිවිසියේ, එම අවධියේ ය.

පැවිදි ජීවිතයත් ගිහි ජීවිතයත් මුසු වූ ගේය පද රචනය

ගීත දහසකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් රචනා කර ඇති බව කියන රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන්ගේ ගේය පද අතරින් මුලින් ම ගීතයක් ලෙස නිර්මාණය වූයේ, දයාරත්න රණතුංග ගායනා කළ 'කල්ප කාල ගත වන තුරු, මෙතේ බුදුන් බුදු වන තුරු - වැඩ සිටින්න බෝ සමිඳේ, මා බෝ සමිඳේ' නමැති පද සංකල්පනාව යි.

ප්‍රවීණ ගීත රචක රත්නශ්‍රී විජේසිංහ පෙන්වා දුන්නේ, රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන්ගේ ගීත රචනා පැවිදි ජීවිතයත්, ගිහි ජීවිතයත් අතර සම්මිශ්‍රණයක් සහිත නිර්මාණ ලෙස සැලකිය හැකි බව ය.

"උන් වහන්සේගේ ගේය කාව්‍ය භික්ෂු ජීවිතයත්, ගිහි ජීවිතයත් දෙක එකතු කළ අතිශයින් ම වැදගත් පාලමක් වගේ තමයි කටයුතු කළේ. උන් වහන්සේ 'ළාදලු බෝපත් සෙමින් සැලෙන සේ යශෝධරා දේවී' වගේ ගීතවල යශෝධරාවගේ කාන්තා අධ්‍යාත්මය කොයිතරම් වියෝගයකින් දුක් වින්දා ද? ඇයට බුදුන් වහන්සේ මුණ ගැසෙන පළවෙනි අවස්ථාවේදී ඇයගේ චර්යාව කෙබඳු වුණා ද? කියන එක උන් වහන්සේ අපූරුවට මේ කාන්තා චිත්තය විග්‍රහයට ලක් කරනව. ඒක නිර්මාණාත්මක ගීත කලාවේ ඉතා ම ඉහළ වටිනාකමක් තියෙන ගීතයක්," බීබීසී සිංහල සේවය සමග අදහස් දක්වමින් රත්නශ්‍රී විජේසිංහ පැහැදිලි කළේ ය.

එමෙන් ම, සාමාන්‍ය ජනතාවට වටහාගත හැකි ආකාරයේ ගීත රැසක් උන් වහන්සේ රචනා කර ඇති බව ද ඔහු පෙන්වා දුන්නේ ය.

බුදු හාමුදුරුවො අපිත් දකින්නැති ( වික්ටර් රත්නායක), අව්වට වැස්සට හුරු මිනිසුන්නේ, සියක් ආයු ලැබ - මගෙත් ආයු ගෙන (ටී.එම්. ජයරත්න), මේ ඉර හඳ යට හමුවී (එඩ්වඩ් ජයකොඩි) ආදී ගීත ඔහු උදාහරණ ලෙස දක්වයි.

ගුණදාස කපුගේ, ජයතිලක බණ්ඩාර සහ කරුණාරත්න දිවුල්ගනේට ආරක්ෂාව සැලසූ හැටි

'88/89 භීෂණ සමයේ' ගුණදාස කපුගේ, ජයතිලක බණ්ඩාර සහ කරුණාරත්න දිවුල්ගනේට එල්ල වී තිබූ තර්ජන හමුවේ, ඔවුන්ට ආරක්ෂාව ලබා දුන් බව ද රත්නශ්‍රී විජේසිංහ ආවර්ජණය කළේ ය.

"මට මතකයි විශාරද ගුණදාස කපුගේ, ජයතිලක බණ්ඩාර, කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ වගේ ගායන ශිල්පීන් 88/89 කාලෙ භීෂණ සමයේ රැකියාවලින් නෙරපනු ලැබ හව්හරණක් නැතුව ඉඳිද්දි රැකවරණය දුන්නෙ උන් වහන්සේ. රැකවරණය දුන්න විතරක් නෙවෙයි, ඔවුන්ගේ නිර්මාණ එළිදක්වන්නත් උන් වහන්සේ උදව් කළා."

මේ පිළිබඳව, ජයතිලක බණ්ඩාර සිය ෆේස්බුක් ගිණුමෙහි සටහනක් තබා තිබිණි.

විශේෂයෙන් ගුණදාස කපුගේගේ 'කම්පන' ප්‍රසංගය පැවැත්වීම සඳහා ද රඹුකන හිමියෝ මූලික වී කටයුතු කළහ.

'සිංහල ගීත කලාවට පිරිමැසිය නොහැකි පාඩුවක්'

රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන් විසින් රචනා කරන ලද ගීත රැසක සංගීත නිර්මාණය කළ සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස ආචාර්ය ප්‍රේමසිරි කේමදාස කටයුතු කළේ ය.

එම ගීත රැසක සංගීතය පටිගත කිරීමේදී වයලීනය වයමින් ප්‍රවීණ ගායන සහ වාදන ශිල්පී අමරසිරි පීරිස් දායක විය.

ඔහු සිද්ධාර්ථ හිමියන් පිළිබඳ මතකය අවදි කළේ මෙසේ ය.

"රඹුකන සිද්ධාර්ථ හාමුදුරුවෝ ලියපු ගීත ගොඩකට සංගීතය නිර්මාණය කළේ, කේමදාස මාස්ටර්. මම වයලීන් වාදකයෙක් විදිහට ඒ මුල් ගීත පටිගත කිරීම්වලට සම්බන්ධ වුණා. එතනදි තමයි, මම රඹුකන හාමුදුරුවො එක්ක සමීප වෙන්නෙ. පසු කාලීනව මම උන් වහන්සේ එක්ක සමීපව වැඩ කළා. මම දුෂ්කර පළාතක පන්සලක් ඉදි කළා. ඒක ඉදිකිරීමේදී අවශ්‍ය උපදෙස් දුන්නෙත් උන් වහන්සේ. ඒ වගේ ම මම උන් වහන්සේ ලියපු ගීත කිහිපයක් ගායනා කළා. 'සසර මග දිගේ', 'මිහි මඬලේ', 'ඉරත් වැසී යයි' (නීලා වික්‍රමසිංහ සමග) වගේ ගීත උන් වහන්සේ තමයි රචනා කළේ."

ප්‍රවීණ ගායක අමරසිරි පීරිස් පැවසුවේ, රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන්ගේ අභාවය සිංහල ගීත ක්ෂේත්‍රයට පිරිමැසිය නොහැකි පාඩුවක් වනු ඇති බව ය.

රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන් ලියූ ගීත කිහිපයක්