روسیه و اوکراین بر سر آتش‌بس سه‌روزه و تبادل هزار اسیر توافق کردند

اوکراین و روسیه توافق کرده‌اند هر کدام هزار اسیر جنگی را مبادله کنند، اقدامی که بخشی از توافق آتش‌بس سه‌روزه میان دو کشور است و اکنون اجرایی شده است.

روسیه خواستار آتش‌بس موقتی همزمان با مراسم سالانه بزرگداشت شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم شده بود.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، به نیروهای مسلح کشورش دستور داده است که هیچ حمله‌ای به میدان سرخ در مسکو انجام ندهند؛ جایی که بزرگ‌ترین مراسم این مناسبت برگزار خواهد شد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا پیشتر گفت که توافق آتش‌بس به درخواست او حاصل شده است.

او می‌گوید: «این آتش‌بس شامل توقف همه فعالیت‌های نظامی و همچنین تبادل هزار زندانی از هر دو کشور خواهد بود.»

اندکی بعد، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، مشارکت کشورش در این طرح را تایید کرد و رسانه‌های دولتی روسیه نیز اعلام کردند که مسکو با این پیشنهاد موافقت کرده است.

پیشتر، مقام‌های دو کشور گفته بودند که طرف مقابل همچنان مواضع آن‌ها را هدف حمله قرار می‌دهد و شهردار مسکو نیز از حملات پهپادی شبانه به این شهر خبر داده بود.

آقای ترامپ در پیام خود گفت که به‌شخصه خواستار این آتش‌بس سه‌روزه شده و افزود: «از موافقت رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین و رئیس‌جمهور زلنسکی بسیار قدردانی می‌کنم.»

آقای پوتین چندی پیش برای روزهای ۸ و ۹ مه و هم‌زمان با مراسم «روز پیروزی»، آتش‌بسی اعلام کرده بود، در حالی که کی‌یف خواهان آتش‌بسی نامحدود از ششم مه شده بود.

روسیه همچنین به اوکراین هشدار داده بود که مراسم رژه روز پیروزی در میدان سرخ را هدف حمله قرار ندهد.

وزارت دفاع روسیه تهدید کرده است که در صورت حمله به مسکو، «حمله‌ تلافی‌جویانه و گسترده با موشک» علیه مرکز کی‌یف انجام خواهد داد.

این وزارتخانه همچنین به دیپلمات‌های خارجی هشدار داد که پیش از ۹ مه، پایتخت اوکراین را ترک کنند.

برای نخستین‌بار در نزدیک به دو دهه گذشته، هیچ تجهیزات نظامی در رژه روز پیروزی حضور نخواهد داشت؛ در حالی که پایتخت روسیه در وضعیت هشدار امنیتی بالا قرار گرفته، زیرا نگرانی‌هایی وجود دارد که اوکراین تلاش کند این مراسم را مختل کند.

به ساکنان مسکو و سن‌پترزبورگ نیز هشدار داده شد که دسترسی به اینترنت تلفن همراه به دلایل امنیتی محدود خواهد شد.

مراسم روز پیروزی در گذشته شمار زیادی از مهمانان خارجی را به مسکو می‌کشاند، اما این‌بار تنها رهبران بلاروس، مالزی و لائوس به همراه چند مقام دیگر در آن شرکت خواهند کرد.

روز جمعه، هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس در میدان نبرد متهم کردند.

وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که اوکراین همچنین اهداف غیرنظامی را در مناطق مرزی کورسک و بلگورود، نزدیک منطقه درگیری، هدف قرار داده است.

این وزارتخانه افزود که نیروهای مسلح روسیه در برابر این اقدامات «پاسخی متقابل و مشابه» ارائه کرده‌اند.

در همین حال، سرگئی سوبیانین، شهردار مسکو، گفت که تنها در دو ساعت نخست آتش‌بس حدود ۲۰ پهپاد در نزدیکی شهر سرنگون شده‌اند.

همچنین گزارش‌هایی از حملات اوکراین به مراکز صنعتی در مناطق پرم و یاروسلاول و نیز اهدافی در منطقه روستوف و پایتخت گروزنی منتشر شد.

در پی حملات پهپادی، فعالیت ۱۳ فرودگاه در جنوب روسیه نیز متوقف شد.

در مقابل، ولودیمیر زلنسکی در تلگرام نوشت در ساعات اولیه آتش‌بس، بیش از ۱۴۰ حمله به مواضع اوکراین و بیش از ۸۵۰ حمله پهپادی انجام شده است.

رئیس‌جمهور اوکراین تاکید کرد که کشورش «به همان شکل پاسخ خواهد داد.»

جنگ لفظی بر سر آتش‌بس‌ها پس از آن شدت گرفت که آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، گفت که معتقد است «ظرفیتی» برای مذاکره اتحادیه اروپا با روسیه درباره پایان جنگ وجود دارد و ولودیمیر زلنسکی نیز از این اقدام حمایت کرده است.

او در گفت‌وگو با روزنامه فایننشال تایمز در روز پنجشنبه گفت: «در حال رایزنی با ۲۷ رهبر ملی اتحادیه اروپا هستم تا بهترین شیوه سازماندهی و آنچه برای گفت‌وگو مؤثر با روسیه در زمان مناسب لازم است را مشخص کنیم.»

آقای کوستا افزود: «ما نمی‌توانیم جغرافیا را تغییر دهیم. ما در اروپا هستیم و همسایه روسیه به شمار می‌رویم؛ بنابراین ناگزیر باید درباره آینده ساختار امنیتی اروپا با آن‌ها گفت‌وگو کنیم.»

در واکنش، دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت که روسیه آماده گفت‌وگو است، اما تاکید کرد که کشورش «آغازگر چنین تماس‌هایی نخواهد بود.»

آمریکا تاکنون چندین دور مذاکرات میان روسیه و اوکراین را میانجی‌گری کرده، اما این تلاش‌ها هنوز به پیشرفتی ملموس منجر نشده است. هم‌زمان نگرانی‌هایی وجود دارد که واشنگتن اکنون به دلیل جنگ در خاورمیانه تمرکز کمتری بر این پرونده داشته باشد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز جمعه در سفر به ایتالیا گفت که واشنگتن همچنان آماده میانجی‌گری است، اما نمی‌خواهد که در صورت نبود پیشرفت، وقت خود را هدر دهد.

آقای زلنسکی هم اعلام کرد که انتظار دارد فرستادگان آمریکایی طی هفته‌های آینده به کی‌یف سفر کنند.