نابغه ۱۱ ساله شطرنج بریتانیا عنوان جوان‌ترین «استاد بزرگ شطرنج زنان» تاریخ را کسب کرد

یک کودک نابغه شطرنج بریتانیایی به جوان‌ترین بازیکن تاریخ تبدیل شد که عنوان «استاد بزرگ شطرنج زنان» را کسب می‌کند.

فدراسیون جهانی شطرنج، فیده، تایید کرد که بودانا سیواناندان، ۱۱ ساله و اهل لندن، سومین و آخرین نُرم (دستاورد مورد تایید فیده) لازم برای دریافت این عنوان را حین نمایندگی انگلستان در چهل‌وششمین المپیاد شطرنج در سمرقند ازبکستان به‌دست آورد.

سیواناندان در گفتگو با فدراسیون جهانی شطرنج گفت که از این دستاورد خوشحال است، اما می‌خواهد «همچنان به تاریخ‌سازی ادامه دهد».

این موفقیت، جدیدترین نقطه عطف در مسیر ترقی چشمگیر این دانش‌آموز است؛ او پیش از این در جایگاه جوان‌ترین قهرمان شطرنج زنان بریتانیا و جوان‌ترین فردی که در یک رشته ورزشی نماینده انگلستان در سطح بین‌المللی بوده، قرار گرفته است.

سیواناندان در هر ۱۱ دور مسابقات در «میز نخست انگلستان»، جایگاهی که به برترین بازیکن تیم اختصاص دارد، بازی کرد و تورنمنت را با کسب ۸ امتیاز به پایان رساند.

او پیش از کسب سومین و آخرین نُرم خود در این المپیاد شطرنج، از حد نصاب ریتینگ (رتبه‌بندی) ۲۳۰۰ که برای دریافت عنوان «استاد بزرگ زنان» الزامی است، عبور کرده بود.

سیواناندان روز یکشنبه (۲۷ سپتامبر) در مصاحبه‌ای با فدراسیون جهانی شطرنج درباره تاریخ‌سازی گفت: «از این کار خوشحالم؛ اما می‌خواهم همچنان ادامه دهم و همچنان تاریخ‌سازی کنم؛ نه اینکه فقط در همین نقطه متوقف شوم.»

پیش از این، کاترینا لاگنو رکورد سنی کسب عنوان استاد بزرگ زنان را در اختیار داشت و آن را در ۱۲ سالگی به دست آورده بود؛ او در سال ۲۰۱۳ به نمایندگی از اوکراین و در سال‌های بعد به نمایندگی از روسیه رقابت کرده بود.

هو ییفان از چین هم این عنوان را در ۱۲ سالگی کسب کرد و همچنان جوان‌ترین فردی است که به عنوان بالاتر «استاد بزرگ» دست یافته است؛ عنوانی که او در ۱۴ سالگی کسب کرد.

عنوان «استاد بزرگ زنان» بالاترین عنوانی است که فقط بازیکنان زن کسب می‌کنند و آن را مادام‌العمر خواهد داشت. «استاد بزرگ» که عنوانی بالاتر است، هم به مردان و هم زنان اختصاص می‌یابد.

موفقیت سیواناندان در سمرقند همچنین دومین نُرم برای کسب عنوان «استاد بین‌المللی» برای اوست که او را یک گام دیگر به عنوان بالاتر استاد بزرگ نزدیک‌ می‌کند.

بازیکنان معمولا برای دستیابی به عنوان استاد بین‌المللی، به سه نُرم واجد شرایط و ریتینگ حداقل ۲۴۰۰ نیاز دارند. سیواناندان اکنون دو نُرم استاد بین‌المللی را کسب کرده است.

عنوان «استاد بین‌المللی» که برای هر دو جنسیت آزاد است، جایگاهی بالاتر از عناوین فعلی سیواناندان، یعنی استاد بزرگ زنان و استاد بین‌المللی زنان، دارد.

بودانا سیواناندان در گفتگو با فدراسیون جهانی شطرنج درباره علاقه‌اش به این بازی گفت: «من سفر کردن را دوست دارم و چون تمام‌وقت مدرسه می‌روم، این کار با بسیاری از دروس مدرسه‌ام هم مرتبط است و از این نظر هم واقعا مفید است.»

پدرش، سیوا، پیش‌تر به بی‌بی‌سی گفته بود که نمی‌داند دخترش این استعداد را از کجا آورده است، چرا که نه خودش و نه همسرش، که هر دو فارغ‌التحصیل رشته مهندسی هستند، هیچ‌کدام در شطرنج مهارت خاصی ندارند.

پیشرفت سیواناندان در شطرنج بسیار سریع بوده است. او که در دوران قرنطینه همه‌گیری کووید در سال ۲۰۲۰ بازی شطرنج را به‌صورت خودآموز یاد گرفته بود، در ژوئیه ۲۰۲۱ در نخستین تورنمنت خود در باشگاه شطرنج محل زندگی‌اش شرکت کرد.

یک سال بعد، او در حالی که ۷ سال داشت، در «مسابقات قهرمانی مدارس اروپا» تمام ۲۴ بازی خود را با پیروزی پشت سر گذاشت.

در سال ۲۰۲۳، او در «مسابقات قهرمانی بلیتز (برق‌آسا) اروپا» در کرواسی، جوان‌ترین فردی شد که در یک بازی رسمی مقابل یک استاد بزرگ شکست نخورده است. سال بعد، در ۹ سالگی، او برای نمایندگی انگلستان در المپیاد شطرنج بوداپست انتخاب شد.

فدراسیون شطرنج انگلستان اعلام کرد که این انتخاب در ۹ سالگی، او را جوان‌ترین فردی کرد که در یک رشته ورزشی نماینده انگلستان در سطح بین‌المللی بوده است.

سال گذشته، سیواناندان در ۱۰ سالگی پیتر ولز را در مسابقات قهرمانی شطرنج بریتانیا شکست داد و جوان‌ترین بازیکن زنی شد که موفق به شکست یک استاد بزرگ شده است.

در ژوئیه امسال، سیواناندان نخستین نُرم استاد بین‌المللی خود را در «مسابقات آزاد دول» در فرانسه کسب کرد و با ۱۱ سال و ۴ ماه سن، جوان‌ترین دختری شد که به چنین دستاوردی رسیده است. او همچنین مارک-آندریا موریزی، استاد بزرگ شطرنج، را شکست داد و جوان‌ترین دختری شد که بازیکنی با ریتینگ بالای ۲۶۰۰ را در یک بازی کلاسیک مغلوب می‌کند.