آغاز عملیات «اعمال حاکمیت» در عراق پس از جنجال بر سر «پایگاه مخفی اسرائیلی»

در عراق جنجال بر سر تحرکات نظامی که به گفته دولت از سوی «نیروهای ناشناس و بدون مجوز» انجام شده، دوباره بالا گرفته است. این تحرکات در ماه مارس گذشته در مناطق بیابانی جنوب غرب عراق رخ داد و منجر به کشته شدن یک سرباز عراقی در پی درگیری با یک «نیروی نظامی ناشناس» شد.

این موضوع پس از آن مطرح شد که روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال در روز ۹ مه به نقل از منابع بی‌نام، از جمله مقام‌های آمریکایی، گزارش داد اسرائیل یک پایگاه لجستیک نظامی مخفی در منطقه‌ای بیابانی در عراق ایجاد کرده تا برای پشتیبانی از عملیات نظامی خود علیه ایران از آن استفاده کند. اما مرکز اطلاع‌رسانی امنیتی عراق تاکید کرد که هیچ‌گونه نیروی خارجی در آن منطقه شناسایی نشده است.

این مرکز اعلام کرد که عملیات بازرسی در منطقه‌ای که برخی رسانه‌های غربی مدعی ایجاد یک پایگاه نظامی اسرائیلی در آن طی ماه‌های گذشته شده بودند، انجام شده اما هیچ نشانه‌ای از حضور نیروهای خارجی در آنجا پیدا نشده است.

سعد معن، رئیس این مرکز، توضیح داد که این عملیات بازرسی در پی حادثه‌ای در پنجم مارس گذشته انجام شد. در آن حادثه یک نیروی امنیتی و نظامی عراق با آنچه او «نیروهای ناشناس و فاقد مجوز» خواند، در منطقه‌ای بیابانی نزدیک شهر کربلا درگیر شد. در این درگیری، یکی از نیروهای عراقی کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند.

آقای معن افزود که نیروهای عراقی «در جریان عملیات بازرسی بعدی، هیچ اثری از آن نیرو، دیگر نیروهای فاقد مجوز یا تجهیزات مرتبط با آن‌ها پیدا نکردند».

نهادهای امنیتی عراق وقوع این حادثه را شش روز پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران اعلام کرده بودند.

روزنامه وال‌استریت ژورنال با استناد به منابع خود گزارش داد که نیروهای اسرائیلی حملاتی را علیه نیروهای عراقی انجام دادند که در اوایل جنگ، پس از گزارش یک چوپان محلی مبنی بر فعالیت غیرعادی در منطقه، در آستانه کشف این محل بودند.

بر اساس گزارش این روزنامه آمریکایی، اسرائیل این تاسیسات را که شامل نیروهای ویژه بوده و پیش از آغاز جنگ به عنوان مرکز لجستیکی نیروی هوایی اسرائیل عمل می‌کرده، با اطلاع آمریکا ایجاد کرده بود.

فرماندهی عملیات مشترک: هیچ پایگاه غیرمجازی وجود ندارد

فرماندهی عملیات مشترک عراق وجود هرگونه پایگاه یا نیروی فاقد مجوز در خاک عراق، به‌ویژه در صحرای کربلا در غرب منطقه نخیب و نجف را رد کرد و گفت عملیات امنیتی و بازرسی در مناطق بیابانی و مرزی همچنان ادامه دارد.

این فرماندهی در بیانیه‌ای توضیح داد که یک نیروی امنیتی عراقی وابسته به فرماندهی عملیات کربلا و نجف در پنجم مارس با «گروه‌های ناشناس و فاقد مجوز» که با پوشش هوایی پشتیبانی می‌شدند، درگیر شده است.

فرماندهی عملیات مشترک برخی را متهم کرد که در تلاشند «از این حادثه بهره‌برداری سیاسی کنند» و افزود که «اظهارنظرهایی بدون اطلاع از واقعیت» مطرح شده که «به اعتبار عراق و فرماندهی‌های امنیتی آن آسیب می‌زند».

این نهاد همچنین تهدید کرد علیه کسانی که «اطلاعات گمراه‌کننده یا شایعات مغرضانه» منتشر کنند که حاکمیت عراق و جایگاه نهادهای امنیتی آن را زیر سوال ببرد، «اقدامات قانونی لازم» را انجام خواهد داد.

رسانه‌های عراقی و گزارش‌های محلی نیز به نقل از محمد خفاجی، نماینده پارلمان عراق، در چهارم مارس گذشته گزارش دادند «نیرویی که در منطقه‌ای بیابانی در حدود ۲۵۰ کیلومتری غرب استان کربلا فرود آمده بود و مشخصا در فاصله ۵۰ کیلومتری شهر نخیب به سمت صحرای نجف مستقر شده بود، همچنان تا این لحظه در همان منطقه حضور دارد».

او افزود که «صبح امروز یک نیروی نظامی عراقی از ارتش با حدود ۳۰ خودروی هاموی حامل پرچم‌های عراق، برای شناسایی و بررسی وضعیت منطقه اعزام شد، اما مستقیما هدف حمله هوایی و تیراندازی قرار گرفت که در نتیجه آن، یکی از نیروها کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند و یک خودرو نیز از کار افتاد».

محمد خفاجی همچنین گفت که «بیانیه عملیات مشترک فاقد هرگونه اطلاعات یا اتهام مشخص علیه هیچ طرفی است».

او تاکید کرد «آنچه اکنون قطعی و روشن به نظر می‌رسد این است که این نیرو، آمریکایی بوده و از بالگردها و نیروهای نظامی تشکیل شده است» و از فرماندهی عملیات مشترک در بغداد خواست «به طور جدی به این موضوع رسیدگی کند، زیرا مسئله‌ای خطرناک است و به هیچ وجه بی‌اهمیت نیست».

از سوی دیگر، ابوتراب تمیمی، نماینده پارلمان عراق، در بیانیه‌ای گفت که سخن گفتن از وجود یک پایگاه نظامی اسرائیلی در صحرای غربی عراق، در محدوده مرزی فرماندهی منطقه پنجم پلیس مرزی، «یک رسوایی امنیتی خطرناک» است و خواهان آغاز فوری تحقیقات درباره این حادثه شد.

آقای تمیمی گفت ورود «نیروهای دشمن» به عمق خاک عراق بدون واکنش نهادهای امنیتی مسئول، «پرسش‌های بزرگی» درباره عملکرد نهادهای مسئول حفاظت از مرزها و حاکمیت عراق ایجاد می‌کند.

او افزود سکوت یا نادیده گرفتن چنین مسائلی، فرماندهان امنیتی را در برابر «مسئولیتی مستقیم، ملی و قانونی» قرار می‌دهد و هم‌زمان خواهان تشکیل کمیته‌ای عالی برای بازخواست «افراد مقصر و سهل‌انگار» شد.

او تاکید کرد که «حاکمیت عراق و امنیت مرزهایش، موضوعی نیست که بتوان در آن سهل‌انگاری کرد یا آن را قربانی معاملات و ملاحظات سیاسی دانست».

حشد شعبی عملیات پاکسازی را آغاز کرد

حشد شعبی و نیروهای امنیتی عراق روز سه‌شنبه ۱۲ مه اعلام کردند عملیات امنیتی گسترده‌ای را در صحرای نجف و کربلا در مرکز عراق آغاز کرده‌اند. هدف از این عملیات تامین امنیت مناطق بیابانی و تقویت کنترل امنیتی عنوان شده است، آن هم در شرایطی که بحث و جدل‌ها درباره ادعای وجود یک تاسیسات نظامی مخفی در این منطقه همچنان ادامه دارد.

سجاد اسدی، رئیس ستاد عملیات فرات میانی در حشد شعبی، گفت نیروهای امنیتی پیشروی از پست بازرسی منطقه فاج را به سمت عمق بادیه نجف در چندین محور عملیاتی آغاز کرده‌اند. او تصریح کرد که این عملیات شامل پاکسازی امنیتی در محدوده‌ای به طول ۱۲۰ کیلومتر است.

این مقام حشد شعبی افزود عملیات جست‌وجو و پاکسازی از کارخانه سیمان به سمت شهرستان نخیب و تا گذرگاه مرزی عرعر در مرز عربستان سعودی ادامه دارد.

علی حمدانی، فرمانده عملیات فرات میانی در حشد شعبی، نیز اعلام کرد عملیات «اعمال حاکمیت» در صحرای نجف و کربلا از چهار محور آغاز شده و هدف آن تامین امنیت جاده میان کربلا و نخیب است.

آقای حمدانی توضیح داد که این عملیات با دستور فرمانده کل نیروهای مسلح و تحت نظارت رئیس ستاد ارتش اجرا می‌شود و چندین فرماندهی نظامی در آن مشارکت دارند.

به نظر می‌رسد در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای همچنان ادامه دارد، نیروهای امنیتی عراق در تلاشند کنترل میدانی خود را برای جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده از خلأهای جغرافیایی تقویت کنند.