Quốc yến Trump-Tập và những điểm nhấn đáng chú ý
Nguồn hình ảnh, Reuters
"Chúng tôi chưa bao giờ có quan hệ tốt đẹp hơn thế này," Tổng thống Donald Trump nói khi chào đón Chủ tịch Tập Cận Bình tại quốc yến.
Ông cũng đã cảm ơn ông Tập thực hiện chuyến đi dài từ Trung Quốc tới Mỹ. Phần lớn thời gian, ông Trump bám theo bài phát biểu đã chuẩn bị sẵn, ngoại trừ một vài đoạn ngẫu hứng. Có lúc ông đùa rằng: "Tôi buộc phải làm thế thôi."
Nhưng cũng có lúc ông phát biểu ngoài kịch bản khi nói rằng ông có một "món quà đặc biệt" dành cho ông Tập lẫn phu nhân là những người đầu tiên được bước vào phòng đại tiệc mới của Nhà Trắng, dù công trình này vẫn còn khoảng một năm nữa mới hoàn thành.
"Bất kỳ ai muốn bước vào một công trường xây dựng sạch sẽ, gọn gàng và sáng bóng như thế này, chúng tôi rất vinh dự được đón tiếp," ông Trump nói.
Cuối bài phát biểu, ông Trump đã tặng ông Tập một bức tượng đại bàng đầu trắng, biểu tượng của nước Mỹ, và cho biết món quà này tượng trưng cho "tinh thần tự do và vươn cao của Hoa Kỳ."
"Chúng tôi hy vọng bức tượng sẽ có một vị trí thật đẹp tại Bắc Kinh. Đây là vinh dự dành cho ngài," ông Trump nói, đồng thời cho biết mình và Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã trực tiếp tham gia vào quá trình thiết kế bức tượng này.
Ở chiều ngược lại, ông Tập cho biết ông và phu nhân được tiếp đón với "sự chu đáo và quan tâm tỉ mỉ", khiến họ "thực sự có cảm giác như đang ở nhà.".
Ông nhắc lại chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump hồi tháng Năm, cho rằng hai người đang "làm nên lịch sử trong quan hệ song phương."
"Chúng tôi đã nhất trí xây dựng một mối quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược," ông Tập nói, khẳng định rằng hai bên đã có những cuộc trao đổi "chân thành và sâu sắc", điều sẽ góp phần củng cố quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ trong thời gian tới.
Tương tự như ông Trump, bài phát biểu của ông Tập cũng mang nhiều lời lẽ thân thiện, tập trung vào các mối liên hệ văn hóa và lịch sử giữa hai nước.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc nói rằng tình hữu nghị giữa hai nước đã được "hun đúc bằng máu và lửa" trong cuộc chiến chống Nhật Bản thời Thế chiến II, trước khi tiếp tục được thúc đẩy thông qua hoạt động "ngoại giao bóng bàn" dưới thời Tổng thống Richard Nixon.
Chủ tịch Trung Quốc cho rằng các mục tiêu của Mỹ và Trung Quốc có thể "bổ trợ lẫn nhau" và hai bên cần hành động một cách có trách nhiệm.
"Tổng thống Trump đã cam kết đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại," ông Tập Cận Bình nói. Ông cho biết Trung Quốc cũng đang "nỗ lực hiện thực hóa sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa" và quá trình hiện đại hóa của nước này đang liên tục đạt được những bước tiến mới.
Ông kêu gọi hai nước tìm kiếm một "cách tiếp cận mới để các cường quốc chung sống và hợp tác với nhau."
Diện mạo lấn át thực chất
Trước mắt, một trong những thành công lớn nhất của hội nghị thượng đỉnh lần này đối với Bắc Kinh có lẽ nằm ở khía cạnh hình ảnh.
Lễ đón tiếp trọng thể, việc ông Trump đích thân ra sân bay chào đón, cùng quốc yến với thực đơn gồm cá vược phủ mè và cải thìa om đã được dư luận Trung Quốc theo dõi và đánh giá tích cực.
Điều đó góp phần củng cố hình ảnh của ông Tập Cận Bình trong nước như một nhà lãnh đạo có vị thế tương đương ông Trump.
Nhưng trong khi ông Trump nói về một "tình bạn thực sự vĩ đại", mục tiêu lớn hơn của nhà lãnh đạo Trung Quốc dường như là bảo đảm vị thế của Trung Quốc bên cạnh Mỹ với tư cách một siêu cường toàn cầu.
Nhiều hình ảnh chế so sánh hai nhà lãnh đạo cũng lan truyền mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc.
Một trong những hình ảnh phổ biến nhất cho thấy ông Trump nhăn mặt khi các máy bay ném bom bay qua phía trên, trong khi ông Tập vẫn giữ vẻ điềm tĩnh.
Có thể nói ông Tập đã tìm được cách xử lý và duy trì quan hệ với một trong những nhà lãnh đạo khó đoán nhất thế giới.
Những chú gấu trúc, các nghi lễ long trọng và những lời lẽ thân thiện có thể giúp quan hệ hai nước trở nên mềm mại hơn.
Tuy nhiên, phía sau những hình ảnh mang tính biểu tượng đó, sự cạnh tranh giữa hai quốc gia quyền lực nhất thế giới vẫn gay gắt như chưa từng giảm bớt.
Nếu chỉ dựa trên những lời lẽ nồng nhiệt trong bài phát biểu của hai lãnh đạo, nhiều người có thể nghĩ Mỹ và Trung Quốc là đồng minh thân cận.
Dù vậy, bất chấp những lời nói về tình hữu nghị, lịch sử giao thương lâu dài và một chương mới trong quan hệ song phương, vẫn rất khó đánh giá hai nước đã đạt được bao nhiêu tiến triển trong những lĩnh vực còn tồn tại bất đồng sâu sắc, đặc biệt là về chính sách đối ngoại.
Những tháng tới sẽ là phép thử thực sự với những câu hỏi như: Thỏa thuận đình chiến thương mại giữa hai nước có được duy trì sau tháng Một hay không? Mỹ có tiếp tục thúc đẩy các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan hay không? Và liệu ông Tập có quay trở lại Mỹ để tham dự Hội nghị G20 tại Florida vào tháng 12 hay không?
Thực đơn và khách mời
Văn phòng Đệ nhất Phu nhân Melania Trump đã công bố chi tiết thực đơn của quốc yến vào buổi tối, mô tả đây là sự kết hợp giữa "nguyên liệu Mỹ với ảnh hưởng Trung Quốc một cách tinh tế".
Bí vàng, nấm rừng và pancetta giòn sẽ được phục vụ trước tiên để kích thích vị giác của các thực khách.
Sau đó cá vược phủ mè, cải thìa om và cà tím nướng là món chính của bữa tiệc. Món tráng miệng sẽ gồm vanilla crémeux với mứt anh đào chua, kèm một phần kem "được làm từ mật ong thu hoạch tại Nhà Trắng".
Về rượu, Văn phòng Đệ nhất Phu nhân cho biết họ đã chọn Schramsberg Blanc de Noirs dùng trong bữa tiệc, như một sự gợi nhắc có chủ ý đến lời chúc rượu "Toast to Peace" (Nâng ly vì hòa bình) của Tổng thống Nixon với cố Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai năm 1972, khi một chai rượu từ chính vườn nho này cũng đã được sử dụng.
Khách mời tham dự sự kiện là nhiều lãnh đạo của các doanh nghiệp hàng đầu ở Mỹ, ví dụ như Jeff Bezos, Mark Zuckerberg…
Ngồi cùng bàn với hai lãnh đạo và phu nhân là CEO Nvidia Jensen Huang và vợ ông, Lori Huang, CEO Apple Tim Cook, CEO Tesla Elon Musk, CEO AMD Lisa Su và chồng là ông Daniel Lin.
Khi ông Trump thăm Bắc Kinh vào tháng Năm, bàn tiệc của các nhà lãnh đạo tại quốc yến khi đó chủ yếu gồm các quan chức chính phủ phía Trung Quốc.
Ngược lại, buổi tiệc lần này lại vắng bóng các doanh nghiệp Trung Quốc.
Việc này được đánh giá là giảm bớt rủi ro cho phía Bắc Kinh khi mà việc các công ty Trung Quốc xuất hiện tại Mỹ cũng có thể làm dấy lên những câu hỏi liên quan đến cách thức kinh doanh, các khoản trợ cấp của chính phủ và tình trạng dư thừa công suất sản xuất. Đây là những vấn đề mà Bắc Kinh có thể không muốn trở thành tâm điểm chú ý.
