ዓባይ ብሪጣንያ ስለምንታይ'ያ መራሕታ ትቐያይር ዘላ?

ቀዳማይ ምኒስተር ብሪጣንያን መራሒ ሰልፊ ዕዮን ኪር ስታርመር፡ ካብ መዝነቱ ከም ዝለቐቐ ኣፍሊጡ ኣሎ።

ሰር ኬር ስታርመር ሕጂ ኣብ ውሽጢ 10 ዓመት ካብ ስልጣኑ ዝለቐቐ ወይ ብመረጽቲ ዝተገደደ ሻድሻይ ቀዳማይ ምኒስተር እታ ሃገር ኰይኑ ኣሎ።

ስለዚ ስለምንታይ እዩ እዚ ዘይተለምደ ምልቃቕ ስልጣን ኣብታ ሃገር ዘጋጥም ዘሎ?

ዴቪድ ካሜሮን ኣብ 2016 ኣባልነት ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ ዝተኻየደ ረፈረንደም ጸዊዑ ስለ ዝሰዓረ ካብ ስልጣኑ ወሪዱ።

ተሬዛ መይ እውን ግዳይ ብረክዚት እያ ኰይና እያ፤ ኣባላት ባይቶ እታ ሃገር ንሓድሽ ዝምድና ዓባይ ብሪጣንያ ምስ ሕብረት ኤውሮጳ ንኽህልዋ ዝሓሰበቶ ስምምዕ ክሳብ መርገጺኣ ዘይጸንዕ ዝኸውን ብተደጋጋሚ ነጺጎሞ እዮም።

ቦሪስ ጆንሰን እውን እንተዀነ ብባህርያቱ፡ ቅንዕናኡን ፍርዱን ዝያዳ ተገዲዱ፡ ካብ ብጾቱ ኣባላት ባይቶ ዓቃባውያን ካብቲ ኣብ ሓደ እዋን ዝነበረ መረጻ ንላዕሊ ተሓታቲ ክኸውን እዩ ዝብል ኣረኣእያ ሒዞም ነይሮም።

ሊዝ ትራስ፡ ብኣረኣእያ ኣውፈርቲ፡ ንዕኡ ንምኽፋል ዝግበር ምጕዳል ወጻኢታት ከይተገብረ፡ ንመደባት ምጕዳል ግብሪ፡ ፋይናንሳዊ ዕዳጋታት ብዝሃበቶ ግብረ መልሲ ካብ ስልጣንያ ወሪዳ።

ናይ መወዳእታ ዓቃባዊ ሪሺ ሱናክ፡ ኣብ መረጻ ዝተኣልየ ሓደ መራሒ ኰይኑ፡ ብናይ 14 ዓመታት ዓቃባዊ መንግስታት ብዝሰልከዩ መረጽቲ እዩ ካብ ስርሑ ተባሪሩ።

ስለዚ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ እንታይ እዩ ዝኽሰት ዘሎ?

ዓሚቝ ዘይዕግበት

እቶም ፖለቲከኛታት ብሰንኪ ሰለስተ መሰረታውያን ምኽንያታት ኣብ መንጎ መረጽቲ ዘይዕግበት ከምዘስዓቡ ዳህሳሳት ድምጺ፡ ዘተ ጕጅለታትን ትረኻዊ መርትዖታትን የመልክቱ።

እቲ ቀዳማይ ምኽንያት ዝደስከለ ደረጃ መነባብሮ እዩ። እዚ መሪር ተርእዮ ካብቲ ኣብ 2008 ዘጋጠመ ዓለማዊ ፋይናንሳዊ ውድቀት እዩ ዝጅምር።

ስለዚ ዓባይ ብሪጣንያ ካብ 2016 ጀሚራ ስለምንታይ ሽደሽተ ቀዳሞት ምኒስተራት ከምዘለዋ ንርአ።

ነዚ ድማ ገለ ዓውድታት ንምቕማጥ፡ ካብቲ ኣብ መጀመርታ መበል 19 ክፍለ ዘመን ዝነበረ ውግኣት ናፖልዮን ጀሚሩ፡ ደረጃ መነባብሮ ብኸምዚ መገዲ ኣይደስከለን።

ሰባት መንግስታት ቃሎም ከም ዘየኽበሩ ክስምዖምን ምስ ቍጠባ ክቃለሱ ከለዉን፡ እቲ ስምዒት ሕማቕ ምዃኑ ዘገርም ኣይነበረን።

ንዝኾነ ፖለቲከኛ ዘሻቕል ግን፡ ዳህሳታት መረጻ ድሕሪ 1978 ልዑል ዋጋታት ንብረትን ኢንዱስትርያዊ ግጭታት ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ተስፋ ዘቝርጽ ኵነታት ከም ዝነበረ የመልክቱ።

እቲ ካልኣይ ምኽንያት፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝዀነ ነገር ብግቡእ ዝረብሕ ኣገልግሎት ከምዘየለ ዝገልጽ ስምዒት እዩ። እዚ ድማ ህዝባዊ ኣገልግሎታት፡ መጓዓዝያ ይዅን፡ ፍትሒ ዘጠቓልል እዩ።

እዚ ብርግጽ ብኸፊል ሳዕቤን ናይቲ ደረጃ መነባብሮ ክድስክል ዝደረኸ ተመሳሳሊ ትሑት ቍጠባዊ ዕብየት እዩ።

እዚ እቲ ዕብየት ዘይምህላዉ፡ ተኸታተልቲ መንግስታት ከም ትምህርትን ክንክን ጥዕናን ዝኣመሰሉ ኣብ ትሕተ ቅርጽን ካልኦት ኵሎም ሰባት ዋጋ ኣብ ዝህብዎም ነገራትን ወፍሪ ንምግባር እቶት ከይረኽቡ ክገብር ጸኒሑ እዩ።

እቲ ሳልሳይ ድማ፡ እቲ ብዛዕባ ማሕበራዊ ምትእስሳር ወይ ድማ ንሱ ዘይምህላዉ ዝፈጥሮ ዘሎ ሰፊሕ ስክፍታ እዩ።

ልዕሊ 80 ሚእታዊት ሰባት እታ ሃገር ዝተኸፋፈለት ኰይና ከምዝስምዖም ዳህሳሳት ይሕብሩ።

ብዙሓት ሰባት ድማ እዚ ስምዒት ምፍልላይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተታት ዓመታት ንዝተራእየ ልዑል ደረጃ ስደትን ገለ ማሕበረሰባት ድሮ ኣብታ ሃገር ንኽወሃሃዱ ንዘይምኽኣሎምን ይወቕሱ።

ከምኡ'ውን፡ ቅኑዕ ይዅን ጌጋ፡ ብዙሓት መረጽቲ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ዝቐረቡ ቀዳሞት ምኒስተራት፡ ብዛዕባ'ቲ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተቐየረት ኰይኑ ዝስምዖም ኣገባብ ዘለዎም ቍጥዐ ዘይርድኦም'ዩ ዝመስሎም።

ስለዚ፡ ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ዓባይ ብሪጣንያ ከም ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ፡ ምስ ብዙሕ ዓሌታት፡ ብዙሕ ብሄራት፡ ብዙሕ ባህላውን ብዙሕ ሃገራትን ዘለዎ ሕብረተሰብ ብኸመይ ትሰማማዕ ንዝብል ሕቶ መልሲ ንምርካብ ገና ትቃለስ እያ ዘላ።

ንምሕደራ እተጸግም ሃገር?

ስለዚ እታ ሃገር ብገለ መንገዲ ንምሕደራ እተጸግም ኰይና ድያ?

መብዛሕትኦም ፖለቲከኛታት፡ ኣብዚ ዝያዳ ዝተበታተነን ዝተመቓቐለን ህዝቢ ዘለዋ ሃገር፡ ምምሕዳር ዝያዳ ከቢድ ክኸውን ዝኽእል'ኳ እንተዀነ፡ ዘይከኣል ግን ከምዘይኰነ ይገልጹ።

ኣብ ዝሓለፉ ዓሰርተ ዓመታት ዝነበሩ ሽዱሽተ ቀዳማይ ምኒስተራት ስዒቡ ግን፡ መበል ሻውዓይ ቀዳማይ ምኒስተር መን ይዅን መን፡ ዝሓሸ ውጽኢት ከምጽእ ድዩ ኣብ ዝብል ጥርጣረ ክህሉ ከምዝኽእል ንጹር እዩ።