Michezo

Makala

Afya

Burudani

Habari

Video

TV bulletin

Tazama

Vipindi vya Redio

Sikiliza

Swahili

Iran na Oman zasema mazungumzo kuhusu kufunguliwa kwa Mlango wa Hormuz yanaendelea vyema, lakini sasa Tehran imeiwasilisha Marekani orodha ya masharti.

Masharti 6 ambayo Iran inatoa kwa Trump ili kufungua Mlango bahari wa Hormuz 

Vyombo vya habari vya Marekani vinaripoti kuwa Donald Trump alibadilisha ndege kwa siri wakati akiondoka kwenye mkutano wa kilele wa NATO nchini Uturuki mwezi uliopita, kutokana na tishio linalowezekana kutoka Iran

Tishio la Iran lashinikiza Trump kufichwa katika lori la chakula

Kwa mtazamo wa kwanza, shambulio la kushtukiza lililoanzishwa na Iran dhidi ya kambi ya Marekani huko Jordan mapema wiki hii lilionekana kuwa gumu kuelezea.

Kwa nini vita vya kiwango cha chini ni bora zaidi kwa Iran kuliko amani? 

Reuters iliripoti, ikinukuu vyanzo visivyotajwa majina, kwamba Iran imetia saini mkataba wa thamani ya dola milioni 60-70 kwa ajili ya kununua mifumo 300-400 ya ulinzi wa anga inayoweza kubebeka na mtu mmoja.

Makombora ya Iran ya Kurushwa Begani: Ni tishio kiasi gani?

Licha ya mzozo unaoendelea katika eneo la mashariki ya kati kutokana na vita Iran vilivyoathiri usafiri wa majini katika Ghuba ya Uajemi Saudia imepata faida kubwa kutokana na mauzo ya mafuta nje ya nchi.

Je, Saudi Arabia inanufaika na vita vya Iran?

Iran inaendelea kurusha makombora na ndege zisizo na rubani, imeifanya Mlango wa Bahari wa Hormuz kuwa moja ya njia zake muhimu za kuweka shinikizo, na imekataa kukubali kusitishwa kwa mapigano hata katika vipindi ambavyo mashambulizi ya Marekani yalipungua. 

Iran inaweza kuendelea na vita kwa muda gani?

Japo Rais wa Marekani Donald Trump hajaelekeza kidole cha lawama kwa Iran, wataalamu wa masuala ya mtandao wameiambia BBC kwamba kuna uwezekano mkubwa shambulio hilo limeratibiwa na Tehran.

Je, Iran imedukua mifumo ya maji katika majimbo saba ya Marekani?

Saudi Arabia na kwa ushirika wa nchi nyingine 13, imetangaza kuundwa kwa muungano wa kimataifa wa ulinzi wa baharini unaoongozwa na Riyadh.

Kwa nini Saudia imekusanya nchi 14 kulinda Bahari ya Shamu?

Hezbollah inakabiliwa na mtihani mgumu zaidi wa kisiasa na kijeshi katika kipindi cha miaka mingi. Kufuatia hasara iliyopata katika uongozi na mfumo wake wa kijeshi

Silaha au kujiondoa kwanza, ni uamuzi upi umesalia kwa Hezbollah?

Tangu Marekani na Israel zilipoanzisha vita dhidi ya Iran tarehe 28 Februari, Saudi Arabia kwa kiasi kikubwa imejitahidi kuepuka kujihusisha moja kwa moja na mzozo huo.

Saudi Arabia iko njia panda ikiwa katika juhudi za kujiweka mbali na vita vya Iran

Kusitishwa kwa mashambulio kati ya Iran na Marekani kumeimarisha juhudi za kidiplomasia na juhudi za wapatanishi za kutatua mizozo ya pande hizo mbili, kuu kwa sasa ni suala la usafiri wa meli katika Mlango Bahari wa Hormuz.

Tunajua nini kuhusu mapendekezo kwa Iran kuhusu Mlango bahari wa Hormuz?

Gazeti la The New York Times liliripoti kuwa maafisa wa Marekani walihofia kuwa mashambulizi mapana zaidi dhidi ya Iran yangeweza kusababisha jibu kali kutoka Tehran, jambo ambalo lingeongeza shinikizo kwa mifumo ya ulinzi wa anga inayolinda kambi za Marekani nchini Jordan, Kuwait, Bahrain na Umoja wa Falme za Kiarabu.

Je, vita vya Iran vimemaliza akiba ya Marekani ya makombora ya kuzuia mashambulizi ya anga?

Mlima Pickaxe, unaojulikana pia kama Kolang Gaz La, uko karibu kilomita mbili kusini mwa kituo cha nyuklia cha Natanz katika jimbo la Isfahan. Iran inasema eneo hilo linajengwa kuchukua nafasi ya kituo cha kutengeneza na kukusanya centrifuge kilichoharibiwa baada ya mlipuko wa mwaka 2020, ambao Tehran iliutaja kuwa hujuma huku lawama zikielekezwa kwa Israel, ingawa Israel haijawahi kukiri kuhusika.

Kituo cha siri cha nyuklia cha Iran ambacho Trump anatishia kukishambulia

Marekani imesitisha mashambulizi yake ya anga dhidi ya Iran yaliyodumu kwa siku 13 mfululizo siku ya Jumamosi, Julai 25.

Je, ni kweli Marekani na Iran zimesitisha mashambulizi?

Madai hayo yakithibitishwa, shambulio hilo litakuwa la kwanza tangu kundi hilo linaloungwa mkono na Iran litangaze "vikwazo vya usafiri wa majini" dhidi ya Saudi Arabia.

Umuhimu wa mkondo wa Bahari wa Bab el-Mandeb unaotishiwa na Wahouthi ni upi?

Mgogoro kati ya Iran na Marekani sasa unaonekana kuzidi suala la kupita kwa meli chache au kutozwa kwa ada za usafirishaji. Iran inataka kudumisha na kuimarisha nafasi iliyoipata wakati wa vita, huku Washington ikitaka kuzuia udhibiti wa Iran juu ya mojawapo ya njia muhimu zaidi za usafirishaji wa nishati duniani.

Kwa nini Iran haitaki kuachia udhibiti wa Mlango bahari wa Hormuz?

Kutokuwepo kwa Khamenei kunaweza kuwa kwa muda mfupi. Inaweza kuwa ni hatua ya usalama kutokana na hali ilivyo sasa, lakini pia linaweza kuwa ni jambo la muda mrefu.



Mojtaba Khamenei: Kwa nini kiongozi wa kidini wa Iran haonekani hadharani?

Picha za satelaiti zilizopatikana na BBC kutoka kituo cha chini ya ardhi katika Mlima Kalang, kusini mwa kituo cha kurutubisha uranium cha Natanz, zinaonyesha ujenzi na uzio wenye ukuta wa zege kwenye kituo hiki cha siri.

Mlima Ghazla Kalang; kituo cha Iran kilicho chini ya ardhi, cha siri, na chenye utata

Marekani ilitangaza Jumatano Julai 22 kwamba imefikia makubaliano ya nyuklia ambayo haijawahi kushuhudiwa na Saudi Arabia ambayo itaiwezesha nchi hiyo ya Mashariki ya Kati kuendeleza sekta yake ya nishati.

Kwa nini makubaliano ya nyuklia yaliyotiwa saini na Marekani na Saudi Arabia yanazua utata?

Hakuna hata moja kati ya chaguzi zinazowakabili viongozi wa Iran inayotoa njia ya wazi ya kupata ushindi, huku mzozo na Marekani ukiendelea.

Kwanini Iran inajihatarisha katika harakati za kuudhibiti Mlango Bahari wa Hormuz

Katika vitisho vyake vya hivi karibuni dhidi ya Iran, Rais wa Marekani Donald Trump amelitaja eneo ambalo halijulikani sana ikilinganishwa na vituo vingine vya nyuklia, "Koh Kalang," eneo la chini ya ardhi lililo karibu na kituo cha nyuklia cha Natanz.

Mlima Kallang uko wapi na kwa nini Trump anautolea vitisho vya kuushambulia?

Kambi hiyo ina shughuli za Jeshi la Anga la Jordan, na katika miaka ya hivi karibuni imepata umuhimu wa kikanda katika suala la maendeleo ya usalama wa Mashariki ya Kati.



Kambi ambayo wanajeshi wa Marekani wameuawa na mashambulizi ya Iran

Vyombo vya habari vya Iran na maafisa wa eneo hilo wamesema kwamba mashambulizi ya Marekani yalilenga mitambo ya umeme, mitambo ya kuondoa chumvi, madaraja, barabara, na njia za reli kusini mwa Iran.

Mzozo wa Iran: Tunachojua kuhusu shambulio la Marekani dhidi ya Bandar Abbas

Mapigano mapya kati ya Marekani na Iran yamesababisha bei ya mafuta duniani kupanda kwa kasi, huku usafirishaji wa meli za kubeba mafuta kupitia Mlango Bahari wa Hormuz ukusimama kabisa.