Kwa nini ni vigumu sana kuwashinda Wahouthi wa Yemen?

Kupambana na vuguvugu la Houthi nchini Yemen kumethibitika kuwa jambo gumu licha ya miaka mingi ya operesheni za kijeshi zinazofanywa na muungano unaoongozwa na Saudi Arabia, ambao uliingilia kati mwaka wa 2015.

Kulingana na Jarida la mtandaoni la Business Standard, kundi hilo limeendelea kudhibiti maeneo yenye idadi kubwa ya watu nchini Yemen, huku mashambulizi ya anga yakishindwa kuliondoa madarakani.

Changamoto hizo ni pamoja na mandhari ya milima ya nchi hiyo, matumizi ya silaha zisizo za kawaida (asymmetric weapons) na Wahouthi, migawanyiko miongoni mwa vikosi vinavyowapinga, pamoja na uungwaji mkono kutoka Iran.

Vilevile, nafasi yao karibu na mlango-bahari wa Bab al-Mandab inaongeza kipengele cha usalama wa baharini katika mzozo huo.

Eneo lenye milima huwapa Wahouthi faida ya kimkakati ya kujilinda

Wapiganaji wa Houthi hufanya operesheni zao katika maeneo yenye milima mikali na jangwa kubwa, wakitumia maeneo ya juu kwa faida yao.

Mamia ya wapiganaji wanashikilia maeneo ya juu yanayotazamana na mlango-bahari wa Bab al-Mandab, njia muhimu ya baharini inayounganisha Bahari ya Shamu na Ghuba ya Aden.

Maeneo haya yanatatiza juhudi za vikosi pinzani kusonga mbele katika uwanja wa vita.

Mapigano yanaendelea katika maeneo ya jangwa kama vile Shaab-al-Jinn katika jimbo la Lahj, ambapo vikosi vinavyoiunga mkono serikali, vikisaidiwa na Saudi Arabia, vinapambana na wapiganaji wa Houthi.

Silaha zisizo na uwiano hufanya operesheni za kijeshi kuwa ngumu

Mashambulizi ya anga yameshindwa kuliondoa kundi hilo

Muungano unaoongozwa na Saudi Arabia uliingilia kati nchini Yemen mwaka 2015 na kufanya mashambulizi ya anga kwa miaka kadhaa dhidi ya Wahouthi. Licha ya operesheni hizo, kundi hilo halijaondolewa.

Makubaliano ya kusitisha mapigano mwaka 2022 yalileta kipindi cha utulivu kiasi, lakini tangu wakati huo Wahouthi wamekuwa adui mwenye nguvu zaidi na wanaendelea kudhibiti sehemu kubwa ya idadi ya watu nchini Yemen.

Hali hiyo inadhihirisha mipaka ya uwezo wa mashambulizi ya anga katika mzozo ambapo kundi pinzani linadhibiti eneo husika ardhini na kuendesha shughuli zake kutoka maeneo yenye mazingira magumu.

Migawanyiko miongoni mwa wapinzani inadhoofisha kampeni yao

Vikosi vinavyowapinga Wahouthi si kundi moja imara la kijeshi. Makundi yanayoiunga mkono serikali yanaunda muungano dhaifu unaoungwa mkono na Saudi Arabia, huku kuwepo kwa makundi yenye maslahi yanayokinzana kukitatiza juhudi za kuratibu hatua za kijeshi.

Muungano huo umeelezwa kuwa ni "muungano legevu – legevu sana".

Migawanyiko ya namna hiyo inafanya iwe vigumu zaidi kuendeleza kampeni iliyoratibiwa dhidi ya Wahouthi katika nyanja mbalimbali za mapigano.

Usaidizi wa Iran unaongeza mwelekeo wa kikanda

Wahouthi wanapokea usaidizi kutoka Iran, na kuuweka mgogoro huo ndani ya uhasama mpana wa kikanda kati ya Tehran na Riyadh.

Usaidizi huo ni sababu moja katika uwezo wa kundi hilo kudumisha msimamo wake huku vita vikiendelea.

Mashambulizi ya Wahouthi dhidi ya Saudi Arabia pia yameonyesha jinsi mgogoro huo unavyoweza kuathiri usalama wa kikanda nje ya mipaka ya Yemen.

Misimamo ya kundi hilo inayoangalia mlangobahari wa Bab al-Mandab inaongeza zaidi hatari.

Ukanda huo unaunganisha Bahari Nyekundu na Ghuba ya Aden na ni muhimu kwa trafiki ya baharini, ikiwa ni pamoja na usafirishaji wa mafuta duniani.

Gharama ya kuendelea kwa mapigano

Ugumu wa kuwashinda Wahouthi umeongeza muda wa mgogoro na kuchangia mateso ya raia. Karibu Wayemeni 200,000 wameyakimbia makazi yao tangu Septemba, huku familia zilizo hatarini zikihifadhi makazi jangwani bila chakula, maji au blanketi.

Hospitali za kijeshi huko Aden zimejaa majeruhi, wakiwemo watu wenye majeraha ya risasi, majeraha makubwa ya vipande vya ngozi na kukatwa viungo.

Wafanyakazi wa matibabu wamewatibu wapiganaji waliojeruhiwa kutoka pande zote mbili bila ubaguzi.

Mchanganyiko wa ardhi ngumu, silaha mbalimbali, upinzani uliogawanyika na usaidizi wa nje umewaruhusu Wahouthi kudumisha udhibiti licha ya miaka mingi ya shinikizo la kijeshi.

Kwa kuwa kampeni za awali za angani hazikuweza kuliondoa kundi hilo, mgogoro bado haujatatuliwa.