پیشروی سریع حوثیها در یمن؛ جنگ با ایران وارد مرحلهای تازه و خطرناک میشود
منبع تصویر، Reuters
- نویسنده, پل آدامز
- شغل, خبرنگار دیپلماتیک
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۵ دقیقه
به نظر میرسد پیشروی برقآسای حوثیها در بخشهای جنوبی منطقه تهامه، دشت ساحلی خشک یمن، بیشتر ناظران را غافلگیر کرده است.
تا همین اواخر، ائتلاف ضدحوثی موسوم به «مقاومت ملی» بخشهای قابل توجهی از سواحل دریای سرخ یمن را در اختیار داشت. اما ظرف تنها چند روز، بخش بزرگی از این مناطق به کنترل حوثیها درآمده است.
بر اساس برخی برآوردها، نیروهای حوثی تا ۱۳۰ کیلومتر از نوار ساحلی راهبردی یمن را در امتداد دریای سرخ به تصرف خود درآوردهاند.
این پیشروی، چشمگیرترین دستاورد نظامی حوثیها در چند سال اخیر به شمار میرود و نشان میدهد که با وجود ۱۲ سال جنگ داخلی، حملات ویرانگر هوایی عربستان سعودی و نیز حملات نیروهای آمریکایی، اسرائیلی و بریتانیایی، حوثیها همچنان نیرویی هستند که نمیتوان آنها را نادیده گرفت.
با توجه به اینکه رقبای حوثیها غافلگیر و تضعیف شدهاند، بعید به نظر میرسد که این گروه دستکم در آینده نزدیک از این مناطق عقب رانده شود.
هشام العمیسی، تحلیلگر ارشد موسسه اروپایی صلح در بروکسل، به بیبیسی گفت: «حالا که حوثیها در این مناطق مستقر شدهاند، بهاحتمال زیاد مواضع خود را تحکیم خواهند کرد و بیرون راندن آنها هزینه بسیار بیشتری خواهد داشت.»
البته حوثیها تنها نیستند. آنها از حمایت ایران برخوردارند؛ حمایتی که پس از ناکامیها و ضربههایی که دیگر اجزای آنچه ایران «محور مقاومت» مینامد، از جمله حزبالله لبنان، حماس در غزه و حکومت اسد در سوریه متحمل شدهاند، برای ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
هشام العمیسی گفت: «بنابراین حمایتشان را به سمت حوثیها هدایت کردند. حوثیها هم البته به این حمایت نیاز دارند.»
هرچند بیشتر تحلیلگران معتقدند توصیف حوثیها صرفا بهعنوان «دستنشاندههای ایران» اشتباه است، اما تحولات چند روز اخیر واقعیتی تازه و ناخوشایند را پیش روی ناظران قرار داده است.
هفت ماه پس از آنکه آمریکا و اسرائیل حمله مشترک و گسترده خود را به ایران آغاز کردند، حکومت تهران اکنون نه بر یک گذرگاه، بلکه بر دو گذرگاه از مهمترین مسیرهای دریایی جهان اعمال قدرت میکند: تنگه هرمز در دهانه خلیج فارس و بابالمندب، دروازه ورود به دریای سرخ و کانال سوئز.
فارع المسلمی، پژوهشگر اندیشکده چتمهاوس در لندن، میگوید: «اکنون ایران، بهطور مستقیم و از طریق نیروهای نیابتی، دو گذرگاه از راهبردیترین گلوگاههای خاورمیانه و جهان را کنترل میکند و بر بیش از ۳۵ درصد تجارت جهانی سوخت و نفت تسلط دارد.»
او میگوید: «این به اندازه یک بمب هستهای اهرم فشار ایجاد میکند.»
گزیدهای از مهمترین خبرها، گزارشهای میدانی و گفتوگوهای اختصاصی را هر هفته در ایمیل خود دریافت کنید.
اینجا مشترک شوید
پایان % title %
اگر حوثیها همچنین کنترل چند جزیره کلیدی در دریای سرخ، از جمله جزیره پریم، را به دست گرفته باشند؛ جزیرهای که در باریکترین بخش تنگه بابالمندب قرار دارد، توانایی این گروه برای اخلال در کشتیرانی بینالمللی به شکل چشمگیری افزایش خواهد یافت.
اقدامات حوثیها پس از آغاز جنگ غزه نشان داد که مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ تا چه اندازه در برابر حملات موشکی، پهپادی و قایقهای تهاجمی این گروه آسیبپذیر هستند.
ایونا کریگ، کارشناس مسائل یمن، به بیبیسی گفت: «حوثیها حتی بدون این دستاوردهای ارضی هم توانسته بودند بر رفتوآمد کشتیها از تنگه بابالمندب به سمت کانال سوئز و بالعکس اثر بگذارند و تا حدی آن را کنترل کنند.»
«اما حالا منطقهای را در اختیار دارند که مستقیما بر بابالمندب مشرف است و این، اهرم فشار بسیار بیشتری به آنها میدهد.»
شرکتهای کشتیرانی احتمالا با دیده تردید به بیانیهای نگاه خواهند کرد که نیروهای نظامی حوثیها منتشر کردند؛ بیانیهای که در آن ادعا شده بود «تردد دریایی برای همه شرکتها امن است، به استثنای کشتیهای عربستان سعودی که از پیش مشمول محاصره شدهاند.»
حوثیها در حملات قبلی خود گفته بودند فقط کشتیهای مرتبط با اسرائیل را هدف قرار میدهند، اما در عمل به کشتیهایی حمله کردند که چنین ارتباطی نداشتند، از جمله نفتکشی با پرچم نروژ.
ایونا کریگ گفت حوثیها با این حال ممکن است از حملات کور و بیهدف خودداری کنند، چون نگران تکرار عملیات راف رایدرهستند؛ مجموعهای از حملات گسترده هوایی و دریایی آمریکا که به مدت شش هفته در بهار ۲۰۲۵ ادامه داشت.
او گفت: «آنها پیشتر خشم آمریکا را تجربه کردهاند.»
اما آیا آمریکا اصلا میخواهد وارد این درگیری شود؟
جنگ دونالد ترامپ با ایران همین حالا هم نامحبوب است. با افزایش دوباره قیمت نفت، بعید است گشوده شدن جبههای تازه کمکی به بهبود میزان رضایت از عملکرد او یا شانس حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای نوامبر آمریکا بکند.
منبع تصویر، EPA
به گزارش وبسایت آکسیوس، درخواستهای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، برای مداخله آمریکا تاکنون بیپاسخ مانده است.
آکسیوس مینویسد آمریکا «بهطور فزایندهای نگران تشدید درگیریها در یمن است و میکوشد حمایت خود از عربستان را افزایش دهد، در حالی که همزمان تلاش میکند از دخالت نظامی مستقیم پرهیز کند».
اما نگرانی عربستان فقط تهدید احتمالی بابالمندب نیست.
تصاویر ماهوارهای از آنچه به نظر میرسد حمله موشکی و پهپادی حوثیها به خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی بوده است، حاکی از آن است که متحدان یمنی ایران احتمالا در تلاشاند بر فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بیفزایند. این خط لوله پس از بسته شدن تنگه هرمز در اوایل امسال، به یکی از مسیرهای حیاتی صادرات نفت عربستان تبدیل شده است.
حتی اگر ایران مستقیما دستور این حمله را نداده باشد، آشکارا از آن سود میبرد.
براء شعیب، پژوهشگر و تحلیلگر مؤسسه سلطنتی خدمات متحد در لندن، میگوید ریشههای موج اخیر درگیریها، که شدیدترین درگیریها از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ به شمار میرود، به ماه ژوئیه بازمیگردد؛ زمانی که یک هیات حوثی از مراسم تشییع جنازه آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، بازگشت.
او میگوید: «بلافاصله پس از آن، تشدید درگیریها آغاز شد و کاملا روشن به نظر میرسید که ایران مصمم است اکنون جای پای گستردهتری در دریای سرخ پیدا کند.»
در حالی که یمن در آستانه بازگشت به جنگ تمامعیار قرار دارد، عربستان نگران حفظ شریان حیاتی اقتصاد خود به سوی دریای سرخ است و دونالد ترامپ ظاهرا تمایلی به مداخله ندارد، درگیری آمریکا با ایران اکنون جنبه تازه و بالقوه خطرناکی پیدا کرده است.
برای مردم یمن، که پس از دوازده سال جنگ داخلی با آوارگی، بمباران، گرسنگی و فقر دستوپنجه نرم میکنند، تحولات اخیر نویدبخش چیزی جز وخامت بیشتر اوضاع نیست.
