ဒူဘိုင်း -တဲလ်အဗီပျံတဲ့လေယာဉ်က ပိုင်းလော့ကိုဓားနဲ့ထိုးသူအကြောင်း အစ္စရေး၀န်ကြီးချုပ်ဘာပြောလဲ

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် နေတန်ညာဟုက ဒူဘိုင်းကနေ အစ္စရေးနိုင်ငံ တဲလ်အဗီမြို့ကို ပျံသန်းလာတဲ့လေယာဉ်ပေါ်မှာ လေယာဉ်မှူးတစ်ဦးက အခြားလေယာဉ်မှူးတစ်ဦးကို ဓားနဲ့ထိုးပြီး လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့တဲ့အကြောင်းရင်းကို ပြောဖို့ စောလွန်းသေးတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ဒီဖြစ်ရပ်အတွင်း ဖလိုင်းဒူဘိုင်း (Flydubai)လေယာဉ်ဟာ ခရီးစဉ်စတင်ပြီး နှစ်နာရီအကြာမှာ ပေ ၁၇,၀၀၀ ကျော် (၅,၂၀၀ မီတာ) အထိ ရုတ်တရက် ထိုးဆင်းခဲ့ပါတယ်။

ခရီးသည်တွေနဲ့ လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေက တိုက်ခိုက်သူကို ဝိုင်းဝန်းထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး လေယာဉ်ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ကာ ဘေးကင်းစွာ ဆင်းသက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ဓားနဲ့ အထိုးခံခဲ့ရတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား လေယာဉ်မှူး ကက်ပတိန် ဆမစ် မက်ချ်ချာဟာ လက်ရှိ ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသနေပြီး စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေ မရှိတော့ပါဘူး။ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ညာဟုက သူ့ကို "သူရဲကောင်းစစ်စစ်" လို့ ချီးကျူးပြောဆိုပါတယ်။

ခရီးသည်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ယာနစ် ဟာယွန် ကလည်း လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်မှု ပျက်ပြားအောင် ကြိုးပမ်းနေတဲ့တိုက်ခိုက်သူကို သူက လည်ပင်းညှစ် ထိန်းထားခဲ့ပြီး နောက်ထပ်ခရီးသည်တွေက ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးထိန်းချုပ်ပေးခဲ့တယ်လို့ပြောပါတယ်။

တိုက်ခိုက်သူလို့ စွပ်စွဲသူကိုတော့ ဆော်ဒီအာရေးဗျနိုင်ငံမှာ ဖမ်းဆီးထားပြီး လေယာဉ်စတင်ထွက်ခွာခဲ့တဲ့ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု(ယူအေအီး)ကို ပြန်လွှဲပြောင်းပေးဖို့ ရှိတယ်လို့ အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ညာဟုက Fox News သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

သီးခြားပြောကြားချက်တစ်ခုမှာတော့ ဒီဖြစ်ရပ်ရဲ့နောက်ကွယ်က ရည်ရွယ်ချက်ကို "အခုအချိန်မှာ ပြောဖို့စောလွန်းသေးတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

လူ ၁၇၄ ဦးကို တင်ဆောင်ပြီး အစ္စရေးကိုသွားမယ့် အဲဒီလေယာဉ်ပေါ်မှာ ဒီဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပွားမယ့်အကြောင်း အစ္စရေးဘက်က ကြိုတင်သတိပေးချက် ဒါမှမဟုတ် ထောက်လှမ်းရေးသတင်း တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိထားခြင်းမရှိဘူးလို့လည်း နေတန်ညာဟုက စီအန်အန်သတင်းဌာနကို ပြောပါတယ်။

ဖလိုင်းဒူဘိုင်းရဲ့ FZ1073 ခရီးစဉ်ဟာ ဒူဘိုင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကနေ ဒေသစံတော်ချိန် မနက် ၇ နာရီ ၅ မိနစ် မှာ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး အစ္စရေးနိုင်ငံ၊ ဘန်ဂူရီယန်လေဆိပ်ကို ဦးတည်ပျံသန်းခဲ့တာပါ။

နှစ်နာရီအကြာမှာ လေယာဉ်အမြင့် ပေ ၁၇,၀၀၀ ကျော် ရုတ်တရက်ကျဆင်းသွားတာကို လေယာဉ်ခြေရာခံဝက်ဘ်ဆိုက် Flightradar24 မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ မိနစ်ပိုင်းအကြာမှာ လေယာဉ်က အရေးပေါ်အခြေအနေကို ဖော်ပြတဲ့ Squawk 7700 ကုဒ်ကို ထုတ်လွှင့်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာတော့ လေယာဉ်ပြန်ပေးဆွဲခံရမှုကို ဖော်ပြတဲ့ Squawk 7500 ကုဒ်ကို ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီကုဒ်တွေ ထုတ်လွှင့်ပြီး မိနစ် ၂၀ ခန့်အကြာမှာ လေယာဉ်ဟာ ဆော်ဒီအာရေးဗျနိုင်ငံမှာ ဆင်းသက်ဖို့ လေယာဉ်မှူးကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်တဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ဆင်းသက်မှု စတင်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်နာရီမပြည့်ခင်မှာတော့ လေယာဉ်က အရေးပေါ်အခြေအနေကို ပြန်လည်ဖော်ပြတဲ့ Squawk 7700 ကုဒ်ကို ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။

မျက်မြင်သက်သေတွေရဲ့ပြောကြားချက်တွေနဲ့ နေတန်ညာဟုရဲ့ ထုတ်ပြောချက်အရ လေယာဉ်မှူးတစ်ဦးက အခြားလေယာဉ်မှူးကို ဓားနဲ့ထိုးခဲ့ပြီး လေယာဉ်ကို ပျက်ကျအောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပုံရပါတယ်။

One passenger, Hayun, described how he and others on the flight had restrained the attacker.

"The pilot who was stabbed was simply very close to the door, so it was hard for us to open it," Hayun said in a video posted on social media by the prime minister's office, but before the stabbed pilot collapsed, he was able to open the door.

Yaniv said he put the attacker, who was trying to disable the plane, in a chokehold before other passengers helped pin him down.

He added that he "pulled the controls" of the plane and after it levelled out, another pilot took over control.

Airline Flydubai confirmed two on-duty crew travelling on the flight landed the plane.

Zvika Meness, another passenger, told Israeli public broadcaster Kan News that he and other passengers tied the attacker up "with his own zip ties and with the multimedia headphones".

He said: "There are children and families here who have been through a very severe, highly traumatic event."

ခရီးသည်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ယာနစ် ဟာယွန်က သူနဲ့အတူ အခြားခရီးသည်တွေဟာ တိုက်ခိုက်သူကို ဘယ်လို ဝိုင်းဝန်းထိန်းချုပ်ခဲ့ကြတယ်ဆိုတာ ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

ဟာယွန်က အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်ရုံးက ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ တင်ထားတဲ့ ဗီဒီယိုထဲမှာ "ဓားနဲ့ထိုးခံခဲ့ရတဲ့ လေယာဉ်မှူးက တံခါးနားမှာ အရမ်းနီးကပ်နေတဲ့အတွက် ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ တံခါးကိုဖွင့်ဖို့ ခက်ခဲခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓားနဲ့ထိုးခံရတဲ့လေယာဉ်မှူး လဲကျမသွားခင်မှာ တံခါးကို ဖွင့်ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

လေယာဉ်ကို ထိန်းချုပ်မှု ပျက်ပြားအောင် ကြိုးပမ်းနေတဲ့ တိုက်ခိုက်သူကို ယာနစ်က လည်ပင်းညှစ်ပြီး ထိန်းချုပ်ထားခဲ့ကာ နောက်ထပ်ခရီးသည်တွေက ဝိုင်းဝန်းပြီး လှုပ်ရှားလို့မရအောင် ဖိထိန်းထားခဲ့ကြပါတယ်။

သူက လေယာဉ်ရဲ့ထိန်းချုပ်ခလုတ်တွေကို "ဆွဲယူခဲ့တယ်" လို့လည်း ပြောပါတယ်။ လေယာဉ်ပျံသန်းမှု တည်ငြိမ်လာပြီးနောက် အခြားလေယာဉ်မှူးတစ်ဦးက လေယာဉ်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပါတယ်။

လေကြောင်းလိုင်း ဖလိုင်းဒူဘိုင်းကလည်း နောက်ထပ် တာဝန်ကျ လေယာဉ်ဝန်ထမ်းနှစ်ဦးက လေယာဉ်ကို အောင်မြင်စွာ ဆင်းသက်နိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုပါတယ်။

အခြားခရီးသည်တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဇဗီကာ မီနက်စ်က အစ္စရေးပြည်သူ့အသံလွှင့်ဌာန Kan News ကို ပြောရာမှာ သူနဲ့ အခြားခရီးသည်တွေဟာ တိုက်ခိုက်သူကို သူ့ဆီမှာရှိတဲ့ zip tie ကြိုးတွေနဲ့ နားကြပ်ကြိုးတွေ အသုံးပြုပြီး ချည်နှောင်ထိန်းချုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"ဒီလေယာဉ်ပေါ်မှာ ကလေးတွေနဲ့ မိသားစုတွေလည်း ရှိပါတယ်။ သူတို့ဟာ စိတ်ဒဏ်ရာပြင်းပြင်းရလောက်စရာကောင်းတဲ့ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရတာပါ" လို့ ပြောပါတယ်။

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ညာဟုနဲ့ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်မိုဒီ တို့က ဓားနဲ့ထိုးခံခဲ့ရတဲ့ လေယာဉ်မှူး ကက်ပတိန် ဆမစ် မက်ချ်ချာ ကို "သူရဲကောင်း"လို့ ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

နေတန်ညာဟုက သူ့ရဲ့ X လူမှုကွန်ရက်မှာ ကက်ပတိန် ဆမစ် မက်ချ်ချာဟာ ဓားနဲ့ထိုးခံရပြီးပြင်းထန်ဒဏ်ရာရခဲ့ပေမဲ့ တိုက်ခိုက်သူကို ဆက်လက်ခုခံခဲ့တယ်လို့ ရေးပါတယ်။

မက်ချ်ချာက လေယာဉ်မှူးခန်းတံခါးကို ဖွင့်ပေးနိုင်ခဲ့တာကြောင့် ခရီးသည်တွေနဲ့ လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေက တိုက်ခိုက်သူကို ဝိုင်းဝန်းထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ နေတန်ယာဟုက ဆိုပါတယ်။

အဲဒီလုပ်ရပ်ကြောင့် လေယာဉ်ပျံနေစဉ် အကြီးအကျယ် ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားနိုင်တဲ့ အခြေအနေကို တားဆီးနိုင်ခဲ့တယ်လို့ သူက ရေးသားထားပါတယ်။

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီကလည်း လေယာဉ်မှူးရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ချီးကျူးပြီး "အန္တရာယ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရပြီး ကိုယ်တိုင်လည်း ဒဏ်ရာပြင်းပြင်းရနေခဲ့ပေမဲ့ အခြားသူတွေရဲ့အသက်ကို ကာကွယ်ဖို့ အလွန်ရဲရင့်ပြီး မယိမ်းယိုင်တဲ့စိတ်ဓာတ်ကို ပြသခဲ့ပါတယ်" လို့ သူ့ရဲ့ X မှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

လေယာဉ်ပေါ် လိုက်ပါလာသူ ခရီးသည်အများစုဟာ အစ္စရေးနိုင်ငံသားတွေဖြစ်ပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာပဲ နောက်ထပ်လေယာဉ်တစ်စင်းနဲ့ တဲလ်အဗီမြို့ကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

သူတို့ တဲလ်အဗီလေဆိပ်ကို ရောက်ရှိလာချိန်မှာတော့ စောင့်ကြည့်နေသူတွေက သီချင်းတွေဖွင့်၊ သီချင်းဆို၊ ကခုန်ပြီး အစ္စရေးအလံတွေ ဝှေ့ယမ်းကာ ကြိုဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

အစ္စရေးအရေးပေါ်လူနာတင်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုက ဆေးဘက်ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကတော့ ခရီးသည်အချို့ဟာ "လေယာဉ်ပေါ်က ဆင်းလာချိန်မှာ အရမ်းစိတ်လှုပ်ရှားပြီး ငိုနေကြတယ်" လို့ ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

ဖလိုင်းဒူဘိုင်းကတော့ "လေယာဉ်မှူးခန်းအတွင်း လူနှစ်ဦး အချင်းများမှု ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်"လို့ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ လေယာဉ်ပေါ်မှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ ဖလိုင်းဒူဘိုင်း လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေက အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး လေယာဉ်ကို လမ်းကြောင်းပြောင်းကာ ဆော်ဒီအာရေးဗျနိုင်ငံ၊ တာဘွတ်ခ်လေဆိပ်မှာ ဘေးကင်းစွာ ဆင်းသက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

လေကြောင်းလိုင်းပြောခွင့်ရသူက "ဒီဖြစ်ရပ်နဲ့ ပတ်သက်သူ ခရီးသည်တွေနဲ့ လေယာဉ်ဝန်ထမ်းအားလုံးရဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကောင်းမွန်ရေးကို အခုလက်ရှိမှာ အဓိက ဦးစားပေးထားပါတယ်။ တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက်လည်း လိုအပ်တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေပါတယ်"လို့ ပြောပါတယ်။