Ông Putin không có dấu hiệu muốn chấm dứt chiến tranh

Khi ông Vladimir Putin đến phát biểu trước quốc hội Nga hôm 30/9, ông đảm bảo sẽ nhận được sự chào đón nồng nhiệt.

Một tờ báo Nga gọi cuộc bỏ phiếu lập pháp tháng trước là "Chiến dịch bầu cử đặc biệt". Cuộc bầu cử này đã tạo ra một Duma (Hạ viện) Quốc gia có lập trường ủng hộ Putin mạnh mẽ hơn bất kỳ nhiệm kỳ nào trước đây.

Đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất hiện có nhiều nghị sĩ hơn bao giờ hết.

Điều này cho phép Điện Kremlin tuyên bố rằng họ đã được người dân Nga giao một nhiệm vụ to lớn.

Nhưng để làm gì? Ông Putin sẽ sử dụng cơ hội này như thế nào?

Có dấu hiệu nào cho thấy ông Putin sẵn sàng dừng cái mà ông gọi là chiến dịch quân sự đặc biệt không? Hay chúng ta nên chuẩn bị cho tình trạng leo thang hơn nữa ở Ukraine và căng thẳng với châu Âu?

Vào ngày 1/10, tôi sẽ theo dõi xem liệu nhà lãnh đạo Nga có làm sáng tỏ kế hoạch của mình hay không khi xuất hiện tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai ở Moscow.

Theo truyền thống, bài phát biểu của tổng thống tại diễn đàn chính sách đối ngoại thường niên này cung cấp cái nhìn sâu sắc về thế giới quan của ông Putin.

Hiện tại, mọi dấu hiệu đều cho thấy ông Putin sẽ tiếp tục cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine, bất chấp những tổn thất lớn mà quân đội Nga đã phải gánh chịu trên chiến trường cho đến nay và những thiệt hại mà cuộc chiến đang gây ra cho nền kinh tế Nga.

Các bài phát biểu và tuyên bố của ông Putin cho thấy ông vẫn tin tưởng rằng Nga có thể đảm bảo một chiến thắng quân sự.

Dựa trên các thông tin từ truyền thông Nga, Moscow cảm thấy phấn chấn trước tình trạng thiếu hụt tên lửa phòng không tại Ukraine, cũng như dự đoán rằng các đợt tấn công của Nga trong mùa đông này sẽ gia tăng áp lực lên người dân Ukraine.

Phía Kyiv đã lên tiếng về những khó khăn trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo và các loại drone phản lực mới của Nga - những khí tài liên tục nhắm vào Ukraine mỗi ngày.

Còn ở phạm vi rộng hơn thì sao?

Điện Kremlin không hề giấu giếm mong muốn các quốc gia châu Âu cắt giảm hỗ trợ về quân sự và tài chính dành cho Ukraine; theo quan điểm của Moscow, đây chính là những sự hỗ trợ đang giúp kéo dài cuộc chiến - hay nói đúng hơn là đang cản trở chiến thắng của Nga.

Để đạt được mục tiêu này, giới chức phương Tây cho rằng Nga đang phát đi những tín hiệu chẳng hề kín đáo chút nào.

Họ cáo buộc Moscow đang tiến hành một cuộc chiến tranh hỗn hợp ngày càng leo thang nhắm vào các nước châu Âu thông qua các cuộc tấn công mạng, hành động phá hoại và việc drone của Nga xâm phạm không phận châu Âu.

Tại Đức, một drone mang theo thiết bị nổ bị phát hiện gần các máy bay vận tải của Ukraine tại sân bay Leipzig.

Đó là một chiến dịch bí mật diễn ra trong "vùng xám" - nơi các hoạt động đối đầu diễn ra nhưng chưa vượt ngưỡng chiến tranh.

Tuần này, tôi đã hỏi Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov rằng liệu ông có thừa nhận đất nước mình đang tiến hành một cuộc chiến tranh hỗn hợp chống lại các nước châu Âu hay không.

"Ý ông là khi chúng tôi phá hủy các drone và tên lửa mà Anh cùng châu Âu lục địa cung cấp cho Ukraine - những khí tài được dùng để tấn công chúng tôi - ư?" - ông Lavrov đáp lại.

"Nếu các ông thừa nhận rằng vũ khí của mình đang được sử dụng để tấn công chúng tôi và chúng tôi phá hủy chúng, thì muốn gọi đó là gì cũng được. Nhưng tôi không hề nghi ngờ gì về việc đây là cuộc chiến mà châu Âu đang tiến hành chống lại chúng tôi. Chúng tôi đã nói điều này từ lâu rồi."

Quả thực, đây đã là lập trường chính thức của Nga trong một thời gian dài: cho rằng những gì đang diễn ra tại Ukraine thực chất là một cuộc chiến tranh của châu Âu chống lại Nga.

Đây là một luận điệu bỏ qua thực tế rằng chính Điện Kremlin là bên đã phát động cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine năm 2022, và Nga vẫn đang tiếp tục tiến hành chiến tranh tại đó.

Nga sẽ đi xa đến mức nào để cắt đứt sự ủng hộ của châu Âu dành cho Kyiv?

Ví dụ, liệu Moscow có đang tích cực chuẩn bị khơi mào xung đột quân sự tại châu Âu với một quốc gia thành viên NATO hay không?

Điều đó dường như khó xảy ra.

Sau hơn bốn năm rưỡi chiến tranh, quân đội Nga vẫn chưa thể chiếm được toàn bộ vùng Donbas ở miền đông Ukraine - khu vực nằm ngay sát biên giới Nga.

Giao chiến với châu Âu có thể không phải là kế hoạch, nhưng gây hoang mang cho châu Âu - nhằm làm giảm sự ủng hộ dành cho Kyiv - rất có thể là ý đồ của họ.

Hãy lắng nghe những thông điệp được đưa ra.

"Nếu họ tiếp tục cuộc chiến này - một cuộc chiến tranh của châu Âu với sự hỗ trợ từ Mỹ, chống lại Nga trên lãnh thổ Ukraine - thì sớm muộn gì chúng tôi cũng sẽ thấy cần phải leo thang," ông Sergei Karaganov, một chiến lược gia nổi tiếng về chính sách đối ngoại kiêm chủ tịch danh dự Hội đồng Chính sách Đối ngoại và Quốc phòng Nga, cảnh báo.

"Theo các kịch bản của tôi, loạt đòn tấn công đầu tiên sẽ sử dụng vũ khí thông thường," ông nói với tôi.

Nhưng nếu Nga sử dụng vũ khí hạt nhân, châu Âu sẽ đáp trả và khi đó Nga cũng sẽ chẳng còn gì, tôi nói.

"Không, châu Âu sẽ không đáp trả," ông Karaganov nói.

"Anh sẽ tấn công Nga bằng vũ khí hạt nhân sao? Tôi hy vọng các ông không điên đến mức đó. Tôi chắc chắn người Mỹ cũng không điên đến mức đó."

Tôi hỏi liệu ông có đồng ý rằng bốn năm rưỡi qua là quãng thời gian thảm họa đối với Nga hay không, xét về mặt thương vong cũng như tình hình an ninh và kinh tế ngày càng tồi tệ.

"Đúng là chúng tôi đã mất rất nhiều người," ông thừa nhận, "và tôi từng chỉ trích chính phủ mình vì đã không đủ cứng rắn. Nhưng giờ đây, chúng tôi đang hành động đủ cứng rắn tại Ukraine. Chúng tôi đang xóa sổ Ukraine với tư cách là một quốc gia có khả năng tồn tại độc lập."

Nếu "xóa sổ Ukraine với tư cách là một quốc gia có khả năng tồn tại" là mục tiêu của Moscow, thì thật khó để hình dung cuộc chiến sẽ sớm kết thúc.

Trong khi đó, Nga vẫn tiếp tục chỉ trích gay gắt điều mà họ coi là tiêu chuẩn kép của phương Tây.

Trong bài phát biểu gần đây tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Sergei Lavrov đã cáo buộc phương Tây sử dụng "vũ lực thô bạo" trên toàn thế giới.

"Những gì họ đã làm ở Venezuela, đó là quyền lực mềm hay vũ lực thô bạo?" Ngoại trưởng Nga đã hỏi tôi như vậy trong tuần này.

Ông đang ám chỉ đến chiến dịch quân sự của Mỹ tại Caracas nhằm bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng Một.

"Việc [Mỹ] ném bom và tiêu diệt giới lãnh đạo Iran cùng gia đình họ, bao gồm cả trẻ em, chẳng phải là vũ lực thô bạo sao?"

Nhưng chẳng phải chính Nga cũng đang sử dụng vũ lực thô bạo mỗi ngày tại Ukraine hay sao, tôi đáp lại.

"Nếu ý anh là việc phá hủy cơ sở hạ tầng được sử dụng bởi một chế độ phát xít mới do phương Tây hậu thuẫn để gây chiến với Liên bang Nga, thì đúng là chúng tôi đang dùng vũ lực thô bạo để loại bỏ mối đe dọa trực tiếp này đối với chúng tôi."

Đây không chỉ là một khía cạnh khác trong luận điệu chính thức của Nga - việc mô tả Ukraine như một nhà nước phát xít mới - nhằm tạo ra cái cớ sai lệch để biện minh cho các hành động của mình.

Việc thừa nhận Nga sử dụng "vũ lực thô bạo" tại Ukraine cũng là bằng chứng cho thấy Moscow hoàn toàn không có ý định chấm dứt giao tranh.