Ông Tô Lâm trả lời độc quyền Reuters: Quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc hỗ trợ hòa bình khu vực

Việc duy trì quan hệ hữu nghị với Trung Quốc, bảo vệ chủ quyền quốc gia và giải quyết các vấn đề ở Biển Đông là những yếu tố bổ trợ, thúc đẩy lẫn nhau chứ không hề loại trừ nhau, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn độc quyền với hãng tin Reuters khi tham dự Đối thoại Shangri-La ở Singapore.

Đây là cuộc trả lời phỏng vấn độc quyền đầu tiên của ông với một cơ quan truyền thông quốc tế trên cương vị hiện tại và cũng là lần hiếm hoi lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam trả lời độc quyền báo giới phương Tây.

Đây cũng lần đầu tiên mà nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam tham dự và phát biểu tại diễn đàn này.

Trước đó hồi năm 2015, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã trả lời phỏng vấn AP, Bloomberg và Wall Street Journal trước thềm chuyến thăm chính thức Mỹ của ông.

Việt Nam không chọn phe, ông Tô Lâm trả lời Reuters, đồng thời nhấn mạnh rằng không có bất kỳ sự mâu thuẫn nào giữa việc thúc đẩy quan hệ nồng ấm hơn với Trung Quốc và việc đảm bảo tiến trình giải quyết các tranh chấp lãnh hải kéo dài ở Biển Đông.

Khi được hỏi về căng thẳng Mỹ-Trung, ông tái khẳng định đường lối "ngoại giao cây tre" và cho rằng Việt Nam cần phải có mối quan hệ tốt đẹp với các nước lớn để cùng nhau giải quyết các vấn đề thiết yếu và quan trọng.

Vị lãnh đạo tái khẳng định mong muốn của quốc gia Đông Nam Á là mong muốn giải quyết mọi tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.

Các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông là vấn đề nhạy cảm đối với Việt Nam, nhất là khi quốc gia Đông Nam Á tuyên bố chủ quyền với các quần đảo Hoàng Sa (hiện do Trung Quốc kiểm soát) và Trường Sa.

Các yêu sách chồng lấn của các nước khác như Philippines, Malaysia và Brunei cũng như các hoạt động quân sự ngày càng gia tăng, đã biến tuyến đường hàng hải chiến lược này trở thành một "điểm nóng" đáng chú ý của khu vực.

Sau Đối thoại Shangri-La, ông Tô Lâm có chuyến thăm Philippines với ba nội dung chính được thảo luận là thương mại, an ninh và hợp tác hàng hải.

Tại Philippines, hai nước đã nâng cấp mối quan hệ lên đối tác chiến lược tăng cường, theo thông báo của Tổng thống Philippines Fernando Marcos Jr vào hôm 1/6.

Ông Marcos cho biết mối quan hệ sâu sắc hơn sẽ được "định hình bởi các lộ trình hợp tác rộng mở hơn, sự hợp tác chính trị và quốc phòng mạnh mẽ hơn, cùng mối liên kết chặt chẽ hơn giữa người dân Philippines và Việt Nam".

Việt Nam là đối tác chiến lược duy nhất của Philippines trong khu vực ASEAN, sau khi hai nước nâng cấp quan hệ vào 10 năm trước nhằm thể hiện sự đoàn kết trước Trung Quốc.

Tổng thống Marcos cho biết Manila và Hà Nội tái khẳng định rằng việc duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông vẫn là điều không thể thỏa hiệp.

Ông nói thêm rằng cả hai nước "vẫn kiên quyết trong cam kết giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình", dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiệp ước UNCLOS 1982 và Phán quyết trọng tài Biển Đông năm 2016.

Ông Tô Lâm cho biết Philippines là một "đối tác khu vực quan trọng của Việt Nam", đồng thời dẫn chứng về tầm nhìn và lợi ích chiến lược tương đồng, cũng như những cam kết mạnh mẽ vì hòa bình và ổn định.

Phát biểu sau cuộc hội đàm với ông Marcos, ông Tô Lâm cho biết Việt Nam và Philippines đã nhất trí tăng cường hợp tác an ninh và quốc phòng.

Dưới thời Tổng thống đương nhiệm Fernando Marcos Jr, Philippines – một đồng minh chiến lược của Mỹ – đã chủ trương củng cố và mở rộng mạng lưới hợp tác an ninh nhằm ứng phó với sự gia tăng các động thái quyết liệt từ phía Trung Quốc.

Minh chứng rõ nét nhất là cuộc tập trận quốc phòng đa phương có quy mô kỷ lục vừa được nước này tổ chức vào tháng Tư.

Dù vẫn tồn tại các tuyên bố chủ quyền chồng lấn đối với một số thực thể ở Biển Đông, song Philippines và Việt Nam hiếm khi để tranh chấp leo thang thành va chạm trên thực địa.

Hai nước còn tích cực thúc đẩy các hoạt động giao lưu hữu nghị giữa lực lượng hải quân tại quần đảo Trường Sa.

Mối liên kết này càng trở nên đặc biệt khi cả hai quốc gia đều đang phải đối mặt với các tranh chấp kéo dài và những cuộc chạm trán căng thẳng với tàu Trung Quốc.

Điểm đáng chú ý trong nỗ lực hợp tác thực chất giữa hai nước được đánh dấu vào năm 2024, khi lực lượng cảnh sát biển Việt Nam và Philippines lần đầu tiên phối hợp tổ chức một cuộc diễn tập chung.

Nước này cũng là điểm cuối trong chuyến công du 3 nước Đông Nam Á của ông Tô Lâm trong 6 ngày, sau Thái Lan và Singapore.

Việc chính thức đảm nhiệm cả hai cương vị đứng đầu Đảng và Nhà nước đã giúp ông Tô Lâm trở thành nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Việt Nam trong hàng chục năm qua.

Trọng trách kép này cho phép ông đóng một vai trò ngoại giao nổi bật và chủ động hơn trên trường quốc tế.

Các nhà ngoại giao trong khu vực cho biết họ đang theo dõi sát sao phong cách lãnh đạo của ông, khi ông đang tạo ra một tư thế năng động và linh hoạt hơn cho một quốc gia từng được coi là khá kín kẽ và thận trọng trong ngoại giao do cơ chế lãnh đạo tập thể.

Một số chuyên gia phân tích nhận định rằng việc tập trung quyền lực vào một nhà lãnh đạo có thể giúp quá trình đưa ra quyết định diễn ra nhanh chóng hơn.

Cam kết về tăng trưởng

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Reuters hôm 29/5, ông Tô Lâm còn chia sẻ về cam kết tăng trưởng kinh tế.

Ông khẳng định Việt Nam sẽ kiên định với chương trình nghị sự kinh tế đầy tham vọng của mình.

Dù thừa nhận những khó khăn hiện tại chưa từng xuất hiện khi mục tiêu tăng trưởng GDP hơn 10% được vạch ra, nhà lãnh đạo Việt Nam cho biết Hà Nội đã dự liệu trước các thách thức toàn cầu.

Ông nói chính quyền vẫn giữ thái độ lạc quan.

Khi được Reuters hỏi liệu tác động từ cuộc khủng hoảng Iran và các lực cản khác có đồng nghĩa với việc mục tiêu này có thể phải điều chỉnh hay không, ông Tô Lâm khẳng định bất chấp những thách thức, các mục tiêu cốt lõi vẫn "trong tầm tay".

Ông nhấn mạnh thêm Việt Nam kiên định không chỉ với mục tiêu tăng trưởng của năm 2026 mà còn duy trì cho những năm tiếp theo để cán các mốc phát triển chiến lược.

Nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam tuyên bố không còn lựa chọn nào khác vì nếu không đạt được mục tiêu này, Việt Nam sẽ không thể hiện thực hóa được những khát vọng phát triển lớn hơn đã đặt ra.

Mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam được cho là tham vọng.

Các định chế tài chính quốc tế như World Bank hay ADB đưa ra dự báo thấp hơn, lần lượt là 6,8% và 7,2%.

Các tổ chức này cảnh báo về rủi ro cho hệ thống ngân hàng, bất ổn vĩ mô nếu Việt Nam kiên quyết bám vào mục tiêu tăng trưởng.

Lưu ý: BBC chuyển ngữ nội dung phỏng vấn ông Tô Lâm mà hãng tin Reuters đăng bằng tiếng Anh dựa trên lời thông dịch viên của ông bên lề Đối thoại Shangri-la ở Singapore.