Triều Tiên công bố ảnh Kim Jong-un: Vì sao tin đồn ông qua đời cứ liên tục xuất hiện?

Ông Kim Jong-un đã xuất hiện trên truyền thông nhà nước Triều Tiên với vẻ ngoài khá khỏe mạnh, trái ngược hoàn toàn với tin đồn ông vừa qua đời do xuất huyết não.

Những bức ảnh được đăng trên tờ báo nhà nước Rodong Sinmun cho thấy nhà lãnh đạo 42 tuổi đang tham quan một triển lãm quần áo và giày dép cùng con gái.

Những hình ảnh này xuất hiện chỉ vài giờ sau khi một nhân vật bất đồng chính kiến người Trung Quốc đang sống tại Mỹ tuyên bố, nhưng không đưa ra bằng chứng nào, rằng ông Kim đã rơi vào hôn mê tại một bệnh viện ở Bắc Kinh rồi qua đời.

Đối với những người theo dõi Triều Tiên, những tin đồn kiểu này gần như đã trở thành chuyện thường xuyên.

Ở một trong những quốc gia khép kín nhất thế giới, việc xác minh sự thật luôn rất khó khăn, tạo điều kiện cho các suy đoán lan rộng.

Tin đồn mới nhất xuất phát từ Tạ Vạn Quân, người tự nhận là Chủ tịch Đảng Dân chủ Trung Quốc, một tổ chức bị chính quyền Trung Quốc cấm hoạt động.

Trước đây, ông này cũng từng lan truyền các thông tin chưa được kiểm chứng, bao gồm cả tin đồn về cái chết của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Ông Tạ khẳng định ông Kim bị xuất huyết não nghiêm trọng và được đưa tới Bắc Kinh vì Triều Tiên không đủ năng lực y tế để điều trị.

Ông còn khẳng định ông Kim sau đó đã qua đời và thi thể được bí mật đưa về Triều Tiên, trong khi chính quyền tìm cách che giấu sự thật.

Tuy nhiên, các bức ảnh mới lại cho thấy một câu chuyện hoàn toàn khác.

Ông Kim xuất hiện khi đang xem các gian trưng bày sản phẩm, đi cùng con gái Kim Ju-ae và nhóm quan chức thân cận quen thuộc.

Dù không thể xác định chính xác thời điểm những bức ảnh được chụp, vẫn có nhiều lý do để nghi ngờ tính xác thực của tin đồn.

Nếu sức khỏe của ông Kim thực sự suy giảm đột ngột, nhiều khả năng sẽ xuất hiện những dấu hiệu bên ngoài biên giới Triều Tiên.

Trung Quốc có thể tăng cường kiểm soát dọc biên giới để đề phòng bất ổn hoặc làn sóng người tị nạn. Hoạt động tại các cơ quan đại diện ngoại giao của Triều Tiên cũng có thể gia tăng.

Những người đào tẩu tại Hàn Quốc thường nhận được thông tin qua các mạng lưới phi chính thức dọc biên giới Trung Quốc. Thế nhưng, không có dấu hiệu nào như vậy xảy ra.

Trong khi đó, các quan chức tình báo Hàn Quốc nói với hãng tin Yonhap rằng họ không nhận được bất kỳ thông tin nào ủng hộ thông tin nói trên.

Tin đồn lần này cũng gợi nhớ tới những "báo động giả" trước đây.

Năm 2020, một người đào tẩu Triều Tiên nổi tiếng từng tuyên bố ông "chắc chắn 99%" rằng Kim đã qua đời sau ca phẫu thuật tim mạch.

Tuy nhiên không lâu sau đó, ông Kim xuất hiện công khai và tin đồn nhanh chóng bị bác bỏ.

Vì sao những tin đồn này liên tục xuất hiện? Lý do đầu tiên là vấn đề người kế nhiệm.

Triều Tiên đã được gia đình họ Kim cai trị suốt ba thế hệ, nhưng điều gì sẽ xảy ra sau thời ông Kim Jong-un vẫn chưa rõ ràng như thời các thế hệ trước.

Kim Nhật Thành đã dành nhiều thập kỷ chuẩn bị cho con trai là Kim Jong-il tiếp quản quyền lực. Khi ông qua đời năm 1994, kế hoạch kế vị đã được định hình rõ ràng và quá trình chuyển giao diễn ra tương đối suôn sẻ.

Con đường lên nắm quyền của ông Kim Jong-un lại gấp gáp và bấp bênh hơn. Sau khi Kim Jong-il bị đột quỵ năm 2008, người con trai út được nhanh chóng đưa lên các vị trí quan trọng. Khi cha qua đời vào năm 2011, ông Kim đã được công khai xác định là người kế vị.

Dù vậy, ông Kim Jong-un vẫn phải mất nhiều năm để củng cố quyền lực, thanh trừng đối thủ và loại bỏ những mối đe dọa tiềm tàng.

Hiện nay, cơ quan tình báo Hàn Quốc cho rằng ông có thể đang chuẩn bị cho con gái Kim Ju-ae trở thành người kế nhiệm. Cô bé ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các sự kiện quan trọng và các buổi trình diễn quân sự.

Tuy nhiên, Kim Ju-ae được cho chỉ mới khoảng 13 tuổi. Triều Tiên chưa từng có nữ lãnh đạo, và cô cũng chưa được chính thức chỉ định là người kế vị. Tuổi đời còn rất trẻ khiến cô có thể trở thành tâm điểm của các cuộc đấu đá quyền lực nếu xảy ra khủng hoảng.

Chính sự bất định này khiến mọi tin đồn liên quan đến sức khỏe của Kim Jong-un đều thu hút sự chú ý lớn.

Lý do thứ hai là những tin đồn kiểu này hoàn toàn không phải vô lý.

Ông Kim thừa cân và là người hút rất nhiều thuốc lá.

Cơ quan Tình báo Quốc gia Hàn Quốc từng nhiều lần cảnh báo rằng lối sống như vậy làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Trong gia tộc họ Kim cũng có tiền sử bệnh tim và đột quỵ.

Nếu xảy ra điều gì đó với ông Kim, hậu quả có thể rất lớn đối với các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế.

Một cuộc khủng hoảng lãnh đạo đột ngột có thể làm dấy lên nhiều câu hỏi về quyền kiểm soát kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên cũng như nguy cơ bất ổn chính trị.

Liệu các phe cứng rắn có tận dụng cơ hội để hành động quyết liệt hơn? Liệu bất ổn có thể dẫn tới làn sóng người tị nạn tràn sang Trung Quốc? Đây là những vấn đề khiến không chỉ Bắc Kinh và Seoul quan ngại mà cả Washington, nơi đang có khoảng 28.000 binh sĩ tại Hàn Quốc.

Các cơ quan tình báo luôn theo dõi sát sao Kim Jong-un để chuẩn bị ứng phó với mọi diễn biến bất ngờ.

Vì là một "lỗ đen thông tin", nước này thường xuyên trở thành mục tiêu của các báo cáo sai lệch.

Chỉ có một nhóm cực nhỏ được tiếp cận thường xuyên với nhà lãnh đạo tối cao.

Ngay cả các cơ quan tình báo cũng rất khó thu thập thông tin đáng tin cậy và phần lớn dữ liệu thu được đều chỉ được đánh giá ở mức "chưa xác minh" hoặc "nhiều khả năng đúng", chứ không phải sự thật đã được xác nhận.

Bản thân chính quyền Triều Tiên cũng bị nghi ngờ cố tình tạo ra sự mập mờ bằng việc tung ra những thông tin gây nhiễu để che giấu những gì thực sự đang diễn ra trong nước.

Vì vậy, rất khó tin rằng ông Tạ có thể tiếp cận một thông tin hệ trọng như vậy trong khi các cơ quan tình báo hàng đầu thế giới lại không có được.

Ông có thể đơn giản chỉ muốn thu hút sự chú ý. Hoặc cũng có thể muốn gây khó xử cho Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh mối quan hệ giữa Trung Quốc và Bình Nhưỡng, dù đó vốn là điều ai cũng biết.

Dù động cơ là gì, ông Tạ chắc chắn không phải là người đầu tiên lợi dụng sự mơ hồ xung quanh tương lai lãnh đạo của Triều Tiên để gieo rắc những tin đồn gây chấn động.