Nga và Trung Quốc lên án việc Mỹ truy tố cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro

Trung Quốc và Nga đã lên án Mỹ về quyết định buộc tội cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro tội giết người.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ ngừng sử dụng "sự cưỡng ép" và "đe dọa" đối với đồng minh của mình, trong khi Điện Kremlin cho rằng áp lực gia tăng đối với Havana "gần như là bạo lực".

Mỹ đã buộc tội ông Castro về vụ bắn rơi hai máy bay năm 1996, một sự kiện khiến bốn người thiệt mạng và làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa Washington và đảo quốc Caribe này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần tìm cách gây áp lực lên Cuba và đã công khai thảo luận về việc lật đổ chế độ cộng sản của nước này.

Mỹ đã áp các lệnh trừng phạt mới lên Cuba và đồng thời phong tỏa các chuyến hàng dầu mỏ đến hòn đảo này, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu tại đây, kéo theo tình trạng mất điện kéo dài và thiếu lương thực.

Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, nói với truyền thông nhà nước Nga hôm 21/5 rằng chiến dịch gây áp lực của Mỹ lên đồng minh lâu năm của Nga, trong đó có việc truy tố ông Raúl Castro, là "không thể dung thứ".

"Chúng tôi cho rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không nên sử dụng những biện pháp như vậy - vốn mang màu sắc bạo lực - đối với các nguyên thủ quốc gia, dù là đương nhiệm hay cựu lãnh đạo," ông nói thêm.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn trước đó đã nói rằng Mỹ nên "ngừng đe dọa sử dụng vũ lực ở mọi thời điểm", và rằng Bắc Kinh "kiên quyết ủng hộ Cuba".

Ông nói rằng Bắc Kinh phản đối "bất kỳ nỗ lực nào của các thế lực bên ngoài nhằm gây áp lực lên Cuba dưới bất kỳ lý do nào".

"Mỹ nên chấm dứt việc sử dụng các biện pháp trừng phạt và bộ máy tư pháp như công cụ cưỡng ép đối với Cuba, đồng thời ngừng đe dọa sử dụng vũ lực mọi lúc", ông Quách nói.

Ông Raúl Castro đã bị buộc tội cùng với năm người khác hôm 20/5 với cáo buộc liên quan đến vụ bắn rơi hai máy bay trong hành trình giữa Cuba và Florida.

Ông bị cáo buộc với một số tội danh có thể bị phạt tù chung thân hoặc tử hình.

Chiếc máy bay, do Brothers to the Rescue, một nhóm bất đồng chính kiến ​​người Mỹ gốc Cuba, điều hành, đang chở ba công dân Mỹ khi bị bắn rơi, tất cả đều thiệt mạng.

Vào thời điểm đó, ông Raúl Castro - người đã từ chức chủ tịch nước năm 2018 - là nhân vật đứng đầu lực lượng vũ trang Cuba.

Vụ bắn rơi máy bay đã gây ra sự phẫn nộ trong cộng đồng người Cuba lưu vong sống ở Mỹ và từ lâu đã là nguồn gốc gây tranh cãi giữa Washington và Havana.

Chủ tịch Cuba hiện tại, ông Miguel Díaz-Canel, đã mô tả các cáo buộc của Mỹ là "một thủ đoạn chính trị, không có cơ sở pháp lý nào".

Kể từ khi bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela, ông Nicolás Maduro, vào tháng Một, ông Trump đã công khai ám chỉ rằng Cuba "sẵn sàng sụp đổ".

Chính bản cáo trạng liên bang chống lại nhà độc tài cánh tả Maduro đã được chính quyền Trump sử dụng làm lý do biện minh cho cuộc đột kích vào thủ đô Caracas của Venezuela để bắt giữ ông này và bà vợ Cilia Flores.

Hai vợ chồng ông Maduro hiện đang chuẩn bị ra tòa ở New York với nhiều cáo buộc, trong đó có tội buôn bán ma túy.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từ chối bình luận về việc liệu chính quyền Trump có kế hoạch đưa ông Raúl Castro sang Mỹ xét xử hay không và bằng cách nào.

Ông nói với các phóng viên ở Florida hôm 21/5 rằng cựu lãnh đạo Cuba "công khai thừa nhận và khoe khoang" về việc ra lệnh bắn hạ máy bay.

Khi được hỏi về việc liệu Mỹ có sử dụng vũ lực để thay đổi chế độ ở Cuba hay không, ông Rubio nói rằng chính quyền Mỹ ưu tiên một giải pháp đàm phán, nhưng nói thêm: "Ông ấy [Tổng thống] có quyền làm điều đó nếu xảy ra mối đe dọa đến an ninh quốc gia của Hoa Kỳ - và ông ấy đã thể hiện sự sẵn sàng làm điều đó khi xác định được mối đe dọa như vậy."

Hôm 20/5, ông Rubio đã gửi một thông điệp bằng tiếng Tây Ban Nha đến người dân Cuba, trong đó cũng mô tả các động thái của chính quyền Trump là "mở ra một con đường mới", đánh đổi một chế độ tham nhũng lấy các quyền tự do mà người Mỹ gốc Cuba đang được hưởng.

Các quan chức Cuba đã đàm phán với Mỹ để tìm giải pháp cho những khác biệt giữa hai nước trong vài tháng qua.

Lô dầu duy nhất của Nga được phép đến đảo đã hết hạn vào đầu tháng này. Nhưng Nhà Trắng vẫn tiếp tục gia tăng áp lực lên Havana.

Đầu tháng này, ông Trump đã ký một sắc lệnh áp lệnh trừng phạt lên các quan chức trong lĩnh vực năng lượng, quốc phòng, tài chính và an ninh của Cuba, cùng các cá nhân mà Mỹ cáo buộc vi phạm nhân quyền hoặc biển thủ tài sản công.

Các chuyến bay giám sát của Mỹ gần hòn đảo này cũng được cho là đã tăng lên và giám đốc CIA đã tuyên bố trong chuyến thăm Cuba rằng nước này "không còn là nơi trú ẩn an toàn cho các đối thủ của Mỹ".

Cho đến gần đây, Cuba vẫn có thể đương đầu với các lệnh trừng phạt khắc nghiệt của phương Tây nhờ sự giúp đỡ của các đồng minh trong khu vực, trong đó có chính phủ của ông Maduro ở Venezuela, được cho là đã cung cấp cho Cuba khoảng 35.000 thùng dầu mỗi ngày trước khi ông này bị bắt.