Украина Россия босқинидан бери "энг оғир қиш" билан юзлашмоқда

Украина 2022 йилда Россия кенг кўламли босқин бошлаганидан бери "энг оғир қиш"ни қарши олиш арафасида, деди БМТнинг юқори мартабали вакили Би-би-сига.

БМТ тараққиёт агентлиги раҳбари Александр Де Кроонинг айтишича, Россия ҳужумлари электр энергияси ва сув таъминотини узиб қўйса, "гуманитар ҳалокат" хавфи юзага келиши мумкин.

Украинада бўлган Де Кроо — БМТнинг учинчи энг юқори лавозимдаги расмийси — Россияни мамлакат энергетика инфратузилмасини тизимли равишда нишонга олишда айблади. Унинг айтишича, қиш кириб, ҳарорат кескин пасайишидан олдин электр тармоқларини таъмирлаш учун ҳозир "вақт билан пойга" кетмоқда.

Сўнгги ойларда Россия ва Украина ҳаводан ҳужумларни кучайтирди. Икки давлат ҳам фуқаролик инфратузилмасини атайлаб нишонга олаётганини рад этмоқда.

Россия Украинага, хусусан, Киевга сўнгги пайтларда деярли узлуксиз уюштирилаётган ҳужумларда тутиб қолиш қийин бўлган, реактив двигателли тезкор дронлардан фойдалана бошлади. Ҳужумларнинг кўп қисми Украина инфратузилмаси — корхоналар, омборлар, заводлар, ёқилғи қуйиш шохобчалари, шунингдек, энергетика объектларига қаратилган.

Украина ҳам Россия ҳудудининг чуқур қисмларига дрон ҳужумларини давом эттирмоқда. Улар асосан газ, нефть ва товарларни тақсимлаш объектларига қаратилмоқда. Икки давлат ҳам тинч аҳолини нишонга олаётганини рад этмоқда.

Ўтган дам олиш кунлари АҚШ президенти Доналд Трамп Россия президенти Владимир Путин билан Москвада ва Украина президенти Володимир Зеленский билан Киевда музокаралар ўтказиш учун ўз вакилларини юборганидан кейин яна қурбонларга олиб келувчи ҳужумлар бошланди.

Украина расмийларининг айтишича, пайшанба куни Днепропетровск вилоятидаги Павлоград шаҳрида савдо марказига кундуз куни Россия дрони ҳужум қилиши оқибатида беш киши ҳалок бўлган, 67 киши жароҳатланган.

Ҳафта бошида ҳам Запороже ва Суми шаҳарларидаги иккита савдо маркази Россия ҳаво ҳужумлари нишони бўлган. Бу ҳужумларда икки киши ҳалок бўлиб, 28 киши жароҳатланган.

Россия эса чоршанба кечаси курорт шаҳри Сочига Украина денгиз дронлари ҳужум қилганини хабар қилди. Россия маълумотига кўра, ҳужумда 28 киши жароҳатланган. Шунингдек, Украина ҳужумлари оқибатида яна уч киши ҳалок бўлгани айтилди.

Ҳафта бошида Россия дронлари Украина билан Молдова ўртасидаги чегара назорат-ўтказиш пунктига зарба берган, натижада икки киши ҳалок бўлган. Молдова сўнгги пайтларда можаро таъсирига тобора кўпроқ тортилиб бормоқда.

Путин тўрт ярим йил олдин Украинага босқин бошлаганидан бери Россия ва Украина ўртасида уруш давом этмоқда.

Белгиянинг собиқ бош вазири Де Кроо Би-би-сига: "Бу қиш уруш бошланганидан бери энг оғир қиш бўлади", деди.

Унинг айтишича, Украина қишга "жуда заиф ҳолатда" кириб бормоқда. У БМТ "бу қиш нимага айланиб кетиши мумкинлигидан ўта хавотирда" эканини қўшимча қилди.

Де Кроонинг айтишича, хавотирлар Россиянинг фуқаролик ва энергетика инфратузилмасини "тизимли равишда" нишонга олаётгани билан боғлиқ.

"Бу ёқилғи қуйиш шохобчалари, савдо марказлари, бизнес марказлари, айниқса энергетика инфратузилмаси, электр узатиш линиялари ва бошқалар. Бунинг мутлақо ҳеч қандай асоси йўқ", деди у.

Бу одамлар уйларини иситиш учун зарур энергиядан фойдаланишда қийналадиган, сув таъминоти ва оқова сув тизимлари ишламай қоладиган "энг ёмон сценарий"га олиб келиши мумкин.

"Бу ерда ҳарорат минус 20 даражагача тушиши мумкин. Бундай шароитда вазият ҳақиқатан ҳам гуманитар ҳалокатга жуда яқинлашиши мумкин", деди Де Кроо.

Агар электр таъминоти ва муҳим инфратузилма жиддий зарар кўрса, бу "жуда катта инсоний талофат"га олиб келиши мумкин, деди у.

Украинани қишга тайёрлаш ишлари доирасида БМТ Тараққиёт дастури ўтган қишда зарар кўрган энергетика тизимининг айрим қисмларини қайта тиклашга ёрдам бермоқда. Шунингдек, ҳужумларга чидамли бўлган, барқарорроқ ва марказлаштирилмаган энергия ишлаб чиқариш объектлари ташкил этилмоқда.

Де Кроонинг айтишича, бу мураккаб ва хавфли ишларни якунлаш "деярли имконсиз вазифа".

"Улар бу объектларни тинмай янграйдиган ҳаво ҳужуми сигналлари остида қайта тиклашмоқда. Улар нишонга олинган объектда ишлаётганини билишади", деди у.

"Шунинг учун сиз объектни қайта тиклашга ҳаракат қиласиз, аммо куннинг бир қисмида ишлай олмайсиз, чунки бу шунчаки жуда хавфли".