Moja kwa moja , Marekani yaonya 'wanaoendelea kuiunga mkono Iran'

Moja kwa moja

Na Mariam Mjahid

1. Dakika 33 zilizopitaRepublicans watumia mamilioni kunadi sera, lakini washindwa kuvuna ushindi

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Kampeni za matangazo zilizogharimu mamilioni ya dola za Marekani za wagombea wa chama cha Republican katika uchaguzi wa katikati ya muhula nchini Marekani hazikuzaa matunda yaliyotarajiwa.

   Wagombea wa Republican walitumia zaidi ya dola milioni 280 za ziada katika matangazo ya kampeni ikilinganishwa na wapinzani wao wa chama cha Democratic katika majimbo matano muhimu yanayowania viti vya Seneti. Hata hivyo, wagombea hao sasa wanakabiliwa na uwezekano wa kushindwa katika majimbo hayo.

   Kwa mujibu wa kampuni ya AdImpact inayofuatilia matumizi ya matangazo ya kisiasa, majimbo matano yaliyotumia fedha nyingi zaidi katika kampeni za kuwania viti vya Seneti hadi mwisho wa mwezi Oktoba ni Ohio, Texas, Michigan, Iowa na Maine.

   Katika majimbo hayo matano, wagombea wa Republican walitumia jumla ya takriban dola milioni 960 katika matangazo, lakini wagombea wa Democratic wanaonekana kuwa na nafasi nzuri zaidi.

   Tofauti kubwa zaidi ya matumizi ilirekodiwa Texas, ambako mgombea wa Republican, Ken Paxton, alitumia zaidi ya dola milioni 140 zaidi katika matangazo kuliko mpinzani wake wa Democratic, James Talarico. Hata hivyo, Talarico anatabiriwa kuwa mbele kwa zaidi ya asilimia 10 ya kura.

   Iowa ndilo jimbo pekee kati ya hayo matano ambako mgombea wa Democratic, Josh Turek, alitumia fedha kidogo zaidi katika matangazo kuliko mpinzani wake wa Republican, licha ya kuwa katika nafasi ya kushinda kwa tofauti ya takriban asilimia tano.

   Matokeo hayo yanaonesha kuwa matumizi makubwa ya fedha katika matangazo ya kampeni si lazima yahakikishe wagombea wanapata uungwaji mkono wa wapiga kura.

   Soma Pia:

   Afrika ilivyoweka historia ya uwakilishi katika uchaguzi wa Marekani

   Sababu 5 zilizomfanya Trump na chama cha Republican kushindwa vibaya

   Muislamu wa kwanza kuwa Seneta wa Marekani: Abdul El-Sayed ni nani?

2. Saa 1 iliyopitaMuingereza aliyeambukizwa Ebola DRC kurejeshwa nchini Uingereza kwa matibabu

   

   Chanzo cha picha, EPA

   Raia mmoja wa Uingereza aliyethibitishwa kuambukizwa virusi vya Ebola katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) anatarajiwa kurejeshwa nchini humo kwa matibabu.

   Hiki ni kisa cha kwanza kuthibitishwa cha raia wa Uingereza kuambukizwa Ebola katika mlipuko wa sasa wa ugonjwa huo nchini DRC, ambao hadi sasa umesababisha vifo vya zaidi ya watu 5,000.

   Hata hivyo, bado haijafahamika ni lini ndege itakayomsafirisha mgonjwa huyo itaondoka.

   Awali, msemaji wa serikali ya Uingereza alisema nchi hiyo ina taratibu zilizowekwa za kushughulikia visa vya aina hiyo na kwamba taratibu hizo tayari zimeanza kutekelezwa. Aliongeza kuwa hatari ya maambukizi kwa umma nchini humo bado ni ndogo.

   Shirika la habari la Reuters limeripoti kuwa mwanamume huyo ni mfanyakazi wa sekta ya afya, likinukuu waraka wa ndani ambao BBC News haijaweza kuupata.

   Visa vya watu kuingiza virusi vya Ebola nchini Uingereza ni nadra sana na havijawahi kusababisha vifo.

   Tangu ugonjwa huo utambuliwe, ni visa vinne pekee vilivyothibitishwa nchini Uingereza. Kesi moja ilirekodiwa mwaka 1976 kutokana na ajali ya maabara, huku nyingine tatu zikihusisha wahudumu wa afya waliokuwa wakikabiliana na mlipuko wa Ebola Afrika Magharibi kati ya mwaka 2014 na 2015.

   Msemaji wa serikali ya Uingereza alisema:

   "Uingereza ina taratibu zilizowekwa vizuri za kushughulikia visa vya aina hii, na taratibu hizo tayari zimeanza kutekelezwa. Taarifa zaidi zitatolewa kwa wakati unaofaa. Hatari ya Ebola kwa umma nchini Uingereza bado ni ndogo."

   Tangu mlipuko wa sasa ulipoanza nchini DRC mwezi Mei, zaidi ya visa 10,000 vya maambukizi vimethibitishwa, na kuufanya kuwa mlipuko wa pili kwa kusababisha vifo vingi zaidi kuwahi kurekodiwa duniani, baada ya ule wa Afrika Magharibi.

   Hata hivyo, mlipuko huo sasa umegeuka kuwa mbaya zaidi kuwahi kurekodiwa katika historia ya DRC, huku kiwango cha vifo kutokana na ugonjwa huo kikiripotiwa kufikia asilimia 48.6 mwishoni mwa mwezi uliopita.

   Soma zaidi:

   Ebola ni nini na kwa nini kuzuia mlipuko huu ni vigumu sana?

   Kitendawili cha mgonjwa wa Ebola aliyesafiri kupitia nchi tatu bila kugunduliwa

   Kwanini waliopona Ebola wanaambiwa waepuke kujamiiana kabla ya siku 90?

3. Saa 1 iliyopitaMajaribio ya chanjo mpya za Ebola kuanza DRC

   

   Chanzo cha picha, Reuters

   Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) inatarajia kuanza majaribio ya chanjo mbili mpya dhidi ya Ebola, baada ya wataalamu kupendekeza ziongezwe kwenye utafiti unaoendelea wa kukabiliana na mlipuko wa ugonjwa huo.

   Chanjo hizo, moja iliyotengenezwa na Chuo Kikuu cha Oxford kwa ushirikiano na Serum Institute of India na nyingine na kampuni ya Moderna, zitajumuishwa katika majaribio hayo baada ya kuidhinishwa na mamlaka za afya za Congo.

   Hii itakuwa mara ya kwanza chanjo zilizobuniwa mahsusi kutoa kinga dhidi ya virusi vya Ebola vya aina ya Bundibugyo kufanyiwa majaribio wakati wa mlipuko wa ugonjwa huo.

   Majaribio hayo yalianza mwezi uliopita kwa kutumia chanjo inayotoa kinga dhidi ya aina ya Zaire, ambayo ndiyo aina ya Ebola iliyoenea zaidi, lakini haitoi kinga dhidi ya aina ya Bundibugyo inayosababisha maambukizi ya sasa.

   Utafiti huo utahusisha majaribio ya chanjo mbalimbali kwa watu waliougua ugonjwa huo au waliokutana na wagonjwa.

   Watafiti pia wanajaribu matibabu yanayoweza kusaidia kukabiliana na ugonjwa huo, wakati wahudumu wa afya wakipambana na mlipuko uliosababisha vifo vya zaidi ya watu 5,000, wengi wao wakiwa mashariki mwa Congo, ambako majimbo manane yameathirika.

   

   Soma zaidi:

   Ebola ni nini na kwa nini kuzuia mlipuko huu ni vigumu sana?

   Kitendawili cha mgonjwa wa Ebola aliyesafiri kupitia nchi tatu bila kugunduliwa

   Kwanini waliopona Ebola wanaambiwa waepuke kujamiiana kabla ya siku 90?

4. Saa 1 iliyopitaMasoko ya fedha duniani yapaa baada ya ushindi wa Democrats Marekani

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Masoko ya fedha duniani yameshuhudia ongezeko kubwa la thamani kufuatia ushindi wa chama cha Democratic katika uchaguzi wa katikati ya muhula nchini Marekani, huku bei ya mafuta ghafi ikishuka chini ya dola 100 kwa pipa.

   Bei ya mafuta ghafi aina ya Brent katika soko la dunia ilishuka kwa zaidi ya asilimia nane Jumatano alasiri, na kufikia takriban dola 95 kwa pipa. Hiyo ni bei ya chini zaidi kurekodiwa katika kipindi cha miezi miwili iliyopita.

   Kushuka kwa bei ya mafuta kunahusishwa kwa kiasi kikubwa na kauli ya Makamu wa Rais wa Marekani, JD Vance, aliyesema kuwa vita dhidi ya Iran ni miongoni mwa sababu zilizochangia kushindwa kwa chama cha Republican katika uchaguzi huo.

   Kauli hiyo imeonekana kuwafanya wawekezaji kutathmini upya hofu ya kuongezeka zaidi kwa mvutano katika Mashariki ya Kati.

   Wawekezaji pia wamezingatia wito wa Vance wa kusitishwa kwa vita, kuchukuliwa kwa hatua za kupunguza makali ya mfumuko wa bei na kupanda kwa gharama za maisha, pamoja na kupitia upya uhusiano wa Marekani na Israel.

   Hali hiyo imeimarisha matumaini katika masoko ya fedha, huku baadhi ya wawekezaji wakiamini kuwa mwelekeo mpya wa kisiasa baada ya uchaguzi unaweza kupunguza uwezekano wa kuzuka kwa mzozo mkubwa wa kijeshi kati ya Marekani na Iran.

   Wakati huohuo, soko la hisa nchini Marekani lilishuhudia ongezeko kubwa la thamani ya hisa.

   Fahirisi ya Dow Jones Industrial Average ilifunga biashara ikiwa imepanda kwa asilimia tatu, huku S&P 500 ikiongezeka kwa asilimia 1.6 na Nasdaq, inayojumuisha kwa wingi hisa za kampuni za teknolojia, ikipanda kwa asilimia 1.4.

   Soma Pia:

   Je, vita vya Iran vinaipa Ukraine mkakati wa kumaliza mzozo na Urusi?

   Tunachokijua kuhusu mradi wa Trump wa "Project Freedom" katika mlango bahari wa Hormuz

5. Saa 1 iliyopitaWabunge wa Marekani wakosoa kuondolewa kwa Afrika Kusini kwenye AGOA

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Wabunge waandamizi wa Marekani, Gregory Meeks na Jeanne Shaheen, wamekosoa uamuzi wa utawala wa Rais Donald Trump wa kuiondoa Afrika Kusini kwenye mpango wa biashara wa African Growth and Opportunity Act (AGOA).

   Katika taarifa ya pamoja, walisema hatua hiyo inaweza kudhoofisha maslahi ya kiuchumi ya Marekani na kuipa China nafasi kubwa zaidi ya ushawishi wa kiuchumi barani Afrika.

   Walieleza kuwa AGOA imekuwa chombo muhimu cha kuimarisha biashara kati ya Marekani na mataifa ya Afrika, ikichangia ukuaji wa uchumi wa Afrika na kutoa fursa kwa kampuni za Marekani.

   Meeks na Shaheen walionya kuwa kuondoa Afrika Kusini kwenye mpango huo kunaweza kuvuruga minyororo ya usambazaji, kupunguza fursa za biashara kwa wazalishaji wa Marekani na kudhoofisha uhusiano wa kiuchumi uliodumu kwa muda mrefu.

   Pia wameitaka Ofisi ya Mwakilishi wa Biashara wa Marekani (USTR) na Ikulu ya White House kutumia kipindi cha siku 60 cha taarifa rasmi kufanya mazungumzo na Afrika Kusini ili kutafuta suluhu kwa masuala yanayohusu ustahiki wa nchi hiyo katika AGOA.

6. Saa 2 zilizopitaMarekani yaonya 'wanaoendelea kuiunga mkono Iran'

   

   Chanzo cha picha, Getty Images

   Waziri wa Hazina wa Marekani, Scott Bessent, ametoa onyo kwa wale wanaoendelea kuiunga mkono serikali ya Iran, kufuatia tangazo la vikwazo vipya dhidi ya mtandao mkubwa wa uhalifu.

   Marekani imesema mtandao huo unahusika na kusaidia shughuli za meli za mafuta za Iran zinazofanya biashara kwa siri, zinazojulikana kama shadow fleet.

   Bessent amesema vikwazo hivyo vipya ni sehemu ya operesheni ya kiuchumi inayolenga kuitenga Iran na kuzuia shughuli zake za kifedha.

   Vikwazo hivyo, ambavyo vimekuwa vikiongezwa katika miezi ya hivi karibuni, ni sehemu ya mkakati wa Marekani wa kuongeza shinikizo la kiuchumi dhidi ya Iran kwa kulenga maslahi yake ya kifedha katika mataifa mbalimbali duniani.

   Pia unaweza kusoma:

   Je, nchi za Kiarabu zinatarajia nini katika mazungumzo ya Marekani na Iran?

   Mlango Hormuz: Hatari ya mabomu ya baharini ni ipi na kwa nini kuyaondoa ni vigumu?

   Kizuizi cha kijeshi ni nini na kitafanyaje kazi katika Mlango-Bahari wa Hormuz?

7. Saa 2 zilizopitaHujambo na karibu kwa matangazo ya moja kwa moja ya 05/11/2026.