Ruushku ma wuxuu qarinayaa cudur faafa oo ka dilaacay dalkiisa?
Xigashada Sawirka, Getty Images
Isbitaallo dhowr ah oo ku yaal gobolka Irkutsk ee Ruushka ayaa la sheegay in la karantiilay ka dib markii shaqaale shaybaar uu u dhintay cudur loo malaynayo inuu yahay oof-wareen.
Mas'uuliyiinta Ruushka weli si rasmi ah uma xaqiijin in dhimashada uu sabab u yahay cudurkaas. Si kastaba ha ahaatee, waxaa la rumeysan yahay in macluumaadka ku saabsan dhacdada si dhow loo xakameynayo, taasoo keentay su'aalo ku saabsan dabeecadda dhabta ah ee xaaladda.
In kasta oo aan la hayn macluumaad rasmi ah, warbixinnada tilmaamaya in cudurka uu sii faafayo ayaa lagu arkayay baraha bulshada iyo warbaahinta madaxa-bannaan, taasoo keentay cabsi laga qabo inuu sii bato.
Cudurkaan kudhaca sambabka waa nooc khatar ah kaas oo saameeya habdhiska neefsashada wuxuuna ku faafi karaa hal qof ilaa mid kale iyada oo maraya hawada, haddii aan la qaadin tallaabooyinka xakamaynta caabuqa degdegga ah.
Maxaa ka dhacay Irkutsk?
2-dii Oktoobar 2026, kanaallada Telegram-ka ee Ruushka oo ay ku jiraan kuwa qaarkood xiriir la leh hay'adaha amniga ayaa soo weriyay in shaqaale ka tirsan machad ka shaqeeya la-dagaallanka cudurkaan faafa, kaas oo ku yaalla magaalada Irkutsk ee gobolka Siberia, uu u dhintay nooca sambabada saameeya ee cudurkaas pneumonic plague.
Sida ay sheegayaan warbixinnadu, Daria Shipilova oo 28 jir ah ayaa loo wareejiyay isbitaal ku yaalla magaalada Shelekhov ee gobolka Irkutsk taariikhdu markay ahayd 29-kii Sebtembar 2026, balse waxay geeriyootay laba maalmood ka dib.
Geerideeda ka dib, isbitaalka ayaa la geliyay xaalad karantiil ah. Sidoo kale, waxaa karantiil la geliyay ilaa 200 oo qof oo xiriir la sameeyay Shipilova.
Warbaahinno kala duwan ayaa soo gudbiyay warar iska hor imaanaya oo ku saabsan qaabka ay shaqaalaha shaybaarka ugu dhacday cudurku.
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Sida laga soo xigtay hal warbixin, waxaa la dhigay isbitaal iyadoo la arkay calaamado cudurka sambabada ah wax yar ka dib markii ay ka soo laabstay safar sy ku tagtay Thailand.
Warbixino kale ayaa sheegaya in uu ku dhacay cudurka ka dib markii ay si kama' ah u jabisay tuubooyinka tijaabada ah ee ay ku jiraan cudurka sambabada iyadoo gudanaya waajibaadkiisa xirfadeed.
Warbixino kale ayaa sidoo kale sheegay in dhawaan ay ganacsi ugu safrtay Buryatia, oo ah gobol Ruush ah oo u dhow xadka Mongolia, halkaas oo la sheegay in laga helay ilo dabiici ah oo cudurka sambabada ah.
Mas'uuliyiinta Ruushka weli si rasmi ah uma xaqiijin midka saxda ah ee ka mid ah xogahaan. Sababtoo ah la'aanta macluumaad cad, waxaa jiray warar xan ah iyo su'aalo badan oo ku saabsan isha saxda ah ee cudurka iyo khatarta suurtagalka ah ee faafitaanka cudurka.
Cudurka sambabada waa nooca ugu khatarta badan ee cudurka sambabada sababtoo ah waxaa laga qaadi karaa hal qof ilaa mid kale iyada oo lagu gudbin karo dhibcaha candhuufta ee ka soo baxa afka marka qof qufaco ama hindhiso, sidaas darteedna waxay u baahan tahay tallaabooyin degdeg ah si loo xakameeyo cudurka.
4 Oktoobar 2026, wakaaladda wararka madaxa-bannaan ee Lyudi Baikal ayaa werisay in saddex isbitaal oo ku yaal magaalada Irkutsk iyo sidoo kale hal xarun caafimaad oo dhalmada ah la karantiilay saddex toddobaad.
Wargeysku wuxuu soo xigtay ilo wareed ka tirsan waaxda caafimaadka oo sheegaya in dhakhaatiirtu ay si furan uga wada hadlayaan suurtagalnimada faafitaanka cudurka faafa.
"Dhakhaatiirtu si cad ayay uga hadlayaan cudurkan faafa," ayaa laga soo xigtay ilo wareedku.
Maalin ka hor inta aan la shaacin bayaanka, Warshadda Aluminium ee Irkutsk ee Shelekhov ayaa ku dhawaaqday in shaqaalaheeda looga baahan yahay inay xirtaan maaskaro si looga hortago.
Tallaabooyinkan ayaa dhaliyay su'aalo ku saabsan dabeecadda dhabta ah ee dhacdada, iyadoo mas'uuliyiinta Ruushku ay sii wadaan inay ka aamusaan sheegashooyinka ku saabsan faafitaanka cudurka faafa ee gobolka.
Ma jirtaa suurtagalnimada uu si wayn u faafi karo?
Suurtagalnimada ah in cudurku si ballaaran u faafo waxay keenay laba arrimood: In shaqaalihii shaybaarka ee geeriyooday, Shipilova, uu runtii hayay cudurka sambabada (pneumonic plague), iyo in ay dad kale la qaadsiisay iyo in kale.
Khabiirka cudurrada faafa Mikhail Favorov ayaa u sheegay telefishinka Dozhd 4-tii Oktoobar 2026 in ay jirto "halis sare oo ah in cudurka la kala qaado" maadaama gudaha isbitaalka lagu daweynayay Shipilova, balse halista dadka la kulmay ka hor inta aan la dhigin isbitaalka ay aad uga hoosaysay taas.
Si kastaba ha ahaatee, wuxuu carrabka ku adkeeyay in suurtagalnimada uu cudurku si baahsan ugu dillaaco magaalada dhexdeeda ay aad u hoosaysay.
"Suurtagalnimada inuu cudurku si weyn u dillaaco waa mid aad u yar, sababtoo ah dhammaan dadkii la kulmay qofkaas horay ayaa loo karantiilay," ayuu yiri.
Favorov wuxuu intaas ku daray in, inkastoo aysan jirin macluumaad faahfaahsan oo loo gudbiyay dadweynaha, haddana mas'uuliyiintu ay fahamsan yihiin halista xaaladda, isla markaana ay haystaan tilmaamo gaar ah oo ku saabsan sida loola tacaalo dhacdooyinka noocaas ah.
