Które owoce i warzywa są najlepsze dla serca?

Nowe badanie wskazuje, że jedzenie co dzień określonych produktów każdego dnia - raczej niż pięciu porcji dowolnych owoców i warzyw - może sprzyjać zdrowiu serca.

Zdaniem naukowców nie każde „pięć porcji warzyw lub owoców dziennie" przynosi takie same korzyści. To oznacza, że wiele osób może nie dostarczać organizmowi wystarczającej ilości ważnych składników odżywczych - flawanoli.

Według badaczy zawierają je m.in. borówki, śliwki, jeżyny, bób i wiśnie, a także zielona herbata.

W badaniu obejmującym 30 tysięcy osób z USA i Wielkiej Brytanii stwierdzono, że nawet wśród osób regularnie spożywających pięć porcji owoców i warzyw dziennie często występowały niedobory tych związków.

Inni eksperci są bardziej ostrożni. Podkreślają, że nie jest jasne, czy zwiększenie spożycia flawanoli rzeczywiście przekłada się na mniejsze ryzyko chorób serca.

Zgodnie z nowym badaniem opublikowanym w czasopiśmie Food and Function mniej niż co piąta osoba spożywa wystarczającej ilość flawanoli - około 500 mg dziennie.

Te antyoksydanty, obecne w niektórych produktach spożywczych, mogą wspierać zdrowie serca, poprawiać krążenie i elastyczność naczyń krwionośnych poprzez ograniczanie stanów zapalnych.

W badaniu analizowano dietę uczestników i wykorzystywano biomarkery obecne w ich moczu, by ocenić poziom spożycia tych związków.

Główny autor badania, dr Javier Ottaviani, podkreślił, że nawet proste zmiany w codziennej diecie mogą „znacząco wpłynąć" na ilość przyswajanych korzystnych składników.

„Większość ludzi zakłada, że wystarcza jedzenie dużej ilości owoców i warzyw - ale badanie pokazuje, że konkretne wybory mają większe znaczenie niż ogólna ilość," powiedział.

Profesor Gunter Kuhnle z University of Reading zaznaczył, że choć zalecenie „pięć warzyw lub owoców dziennie" pozostaje aktualne, warto zwracać większą uwagę na to, które produkty wybieramy.

„Różne owoce i warzywa oferują bardzo odmienne korzyści odżywcze, wykraczające poza witaminy i minerały," dodał.

„Ze wzrostem wiedzy na temat tych związków pojawia się realna szansa, by zalecenia dietetyczne były bardziej precyzyjne i skuteczne.''

Brytyjska służba zdrowia nie określa zalecanej dziennej ilości flawanoli. Jednak według Amerykańskiej Akademii Żywienia i Dietetyki około 500 mg dziennie może być korzystne dla zdrowia serca.

Produkty zawierające najwięcej flawanoli w porcji - według badań - to m.in.:

Badania nad flawanolami są prowadzone m.in. we współpracy z firmą Mars, która analizuje suplementy z kakao.

British Heart Foundation podkreśla jednak, że zawartość flawanoli w poszczególnych produktach - w tym w czekoladzie - może się znacznie różnić.

Gorzka czekolada jest często uznawana za zdrowszą niż mleczna, ponieważ zawiera więcej kakao, będącego źródłem flawanoli.

Dwie lub trzy kostki gorzkiej czekolady mogą zawierać od 22 do 73 mg flawanoli, podczas gdy w podobnej ilości czekolady mlecznej znajdziemy ich jedynie 3–7 mg.

Ekspert ds. zdrowia serca, prof. Naveed Sattar z University of Glasgow, zaznacza, że choć niektóre badania wykazały korzystny wpływ flawanoli na ciśnienie krwi, wciąż brakuje dowodów na to, że rzeczywiście zmniejszają one ryzyko chorób serca.

Podkreśla, że potrzebne są dalsze badania, nim będzie można rekomendować je jako sposób na ograniczenie tzw. zdarzeń sercowo‑naczyniowych, takich jak zawały serca czy udary.

Prof. Ana Rodriguez‑Mateos z King's College London zwraca uwagę, że poziom flawanoli w owocach i warzywach może znacznie się różnić, podobnie jak zawartość błonnika. Dodaje, że niezbędne są dalsze analizy.

Dell Stanford z British Heart Foundation podkreśla, że zawartość flawanoli zależy m.in. od pochodzenia geograficznego żywności, klimatu, stopnia dojrzałości produktów oraz sposobu ich przechowywania i przetwarzania.

„Niewielkie ilości [flawanoli] są wchłaniane bezpośrednio. Bakterie jelitowe pomagają rozkładać flawanole do form, które organizm może wykorzystać, ale skład mikrobiomu różni się u każdej osoby, dlatego korzyści mogą być różne," dodaje.

British Heart Foundation oraz British Nutrition Foundation zaznaczają, że najlepszym sposobem dbania o serce pozostaje przestrzeganie ogólnych zaleceń, czyli spożycie zbilansowanej diety bogatej w różne owoce i warzywa.

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu użyto narzędzia AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Julita Waleskiewicz