«سایه جنگ بر سر ایران می‌ماند یا می‌رود؟»؛ نظرات برخی از ایرانیان درباره انتخابات آمریکا

پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا، واکنش‌های متفاوتی در میان کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی برانگیخته است. بحث درباره این انتخابات از هفته‌ها پیش از برگزاری آن آغاز شده بود و پس از اعلام نتایج نیز ادامه یافته است. این گزارش گزیده‌ای از نظرات کاربران شبکه‌های اجتماعی و مخاطبان بی‌بی‌سی فارسی درباره نتایج انتخابات و پیامدهای احتمالی آن برای ایران است.

در میان این نظرات، دیدگاه‌های متفاوتی درباره سیاست‌های دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، نقش جنگ با ایران در نتیجه انتخابات آمریکا و احتمال حمله دوباره به ایران دیده می‌شود.

یکی از کاربران در واکنش به پستی اینستاگرامی از سخنان آقای ترامپ مبنی بر اینکه فعلا برنامه‌ای برای حمله فوری به ایران ندارد، نوشته است: «نه از تهدیدهای ترامپ باید وحشت‌زده شد، نه از حرف‌های آرام‌کننده‌اش خیال‌مون راحت بشه. تجربه نشون داده که حرف و عملش همیشه یکی نیست.»

در زیر همان پست، کاربر دیگری خطاب به دونالد ترامپ نوشته است: «الان تفاوت ایران با ونزوئلا رو حس کردی؟»

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، جنگ با ایران را دلیل اصلی شکست حزبش دانسته است.

در واکنش به سخنان آقای ونس، برخی کاربران نیز جنگ با ایران را یکی از دلایل شکست جمهوری‌خواهان دانسته‌اند. یکی از آنها نوشته است که دونالد ترامپ و جمهوری‌خواهان به دلیل این جنگ شکست بزرگی خوردند و حتی در ایالت‌هایی که نزدیک به یک قرن پایگاه جمهوری‌خواهان بودند، جای خود را به دموکرات‌ها دادند.

این کاربر در ادامه از کسانی که خواهان حمله آمریکا به ایران بودند نیز انتقاد کرده و نوشته است: «اما شکست اصلی نصیب کسانی شد که برای ترامپ نامه فدایت‌شوم نوشتند و از او التماس کردند که به سرزمین مادری‌شان حمله کند.»

در مقابل، کاربر دیگری در شبکه ایکس از آقای ترامپ به دلیل جلوگیری از ادامه حملات اسرائیل به ایران انتقاد کرده و مدعی شده است که او با این اقدام مانع سقوط جمهوری اسلامی شد. این کاربر همچنین شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات را به اختلافات درون جنبش ماگا و عملکرد ترامپ نسبت داده است.

برخی دیگر از کاربران نیز اساسا ضرورت حمله آمریکا به ایران را زیر سوال برده‌اند. یکی از آنها در واکنش به سخنان دونالد ترامپ مبنی بر اینکه از حمله به ایران، با وجود تاثیر آن در شکست جمهوری‌خواهان، پشیمان نیست، نوشته است که نیازی به جنگ نبود، زیرا به اعتقاد او ایران در پی ساخت بمب هسته‌ای نبوده ورهبر جمهوری اسلامی نیز آن را حرام اعلام کرده بود. او با اشاره به کشته‌شدگان جنگ، ترامپ را مسئول آغاز درگیری دانسته و گفته است که «مردم از جنگ بیزارند.»

برخی از منتقدان جمهوری اسلامی نیز از زاویه دیگری عملکرد آقای ترامپ در قبال ایران را زیر سوال برده‌اند.

یکی از کاربران شبکه ایکس معتقد است که دونالد ترامپ با درک نادرست از ساختار ایدئولوژیک جمهوری اسلامی، نه تنها به تضعیف آن کمک نکرده، بلکه تصور حکومت از موفقیت سیاست مقاومت را تقویت کرده است. او با انتقاد از اظهارات آقای ترامپ درباره رهبر جدید جمهوری اسلامی نوشته است: «جمهوری اسلامی شکست خورده است و کاملا معتقدم که این رژیم سقوط خواهد کرد ولی اشتباهات ترامپ رو نمیشه نادیده گرفت.»

نگرانی از آینده و احتمال حملات دوباره آمریکا نیز در برخی نظرات دیده می‌شود.

یکی از مخاطبان گفته است: «با این شکست ترامپ دیگر بدون ترس از انتخابات و آینده و نظر مردم هر کاری بخواهد می‌کند.»

برخی از مخاطبان بی‌بی‌سی فارسی بیشتر به مشکلات داخلی ایران و تاثیر محدود تغییرات سیاسی در آمریکا بر زندگی مردم پرداخته‌اند.

یکی از مخاطبانی که نظرش را از طریق تلگرام برای بی‌بی‌سی فارسی فرستاده، نوشته است: «انتخابات آمریکا هیچ تاثیری بر زندگی مردم ایران ندارد، به این دلیل که سیاست‌های جمهوری اسلامی هیچ تغییری نمی‌کنند. جمهوری اسلامی با شعار مبارزه با استکبار و صادرات انقلاب در حال چپاول و نابودی ایران است و این راه ادامه دارد، حالا چه با بودن ترامپ چه بدون بودن ترامپ.»

مخاطب دیگری نیز با اشاره به مشکلات داخلی ایران گفته است: «گیریم آمریکا خاورمیانه را ترک کند، جمهوری اسلامی با اقتصاد داغون، مردم جان به لب رسیده و کشورهای زخم‌خورده منطقه چه می‌کند؟»

یکی از مخاطبان در اینستاگرام بی‌بی‌سی فارسی نظر داده است: «در مملکت ایران که مسئولین و سرمداران مملکت به فکر ملت نیستند، می‌خواهید بیگانه به فکر ملت و مملکت باشد؟ هر چه هست تقصیر مسئولین است. ترامپ و روسیه و چین و اسرائیل در درجه اول به فکر ملت و مملکت خودشان هستند.»

برخی از مخاطبان نیز تحلیل‌هایی درباره تاثیر نتیجه انتخابات بر سیاست خارجی آمریکا ارائه کرده‌اند.

یکی از آنها نوشته است: «تصمیمات کلی و اهداف تعیین‌شده آمریکا برای ایران تغییر نمی‌کند، فقط روش‌های اجرای آن کمی پیچیده و سخت می‌شود، یعنی روش و زمان لازم برای اجرای یک تصمیم، طولانی و پیچیده می‌شود.»

مخاطب دیگری نتیجه انتخابات را نشانه برتری نظام‌های دموکراتیک دانسته و نوشته است: «نتایج انتخابات آمریکا فقط نشان‌دهنده برتری سیستم‌های مردم‌نهاد بر سیستم‌های خودکامه است.» او ضمن تبریک به مردم آمریکا، گفته است که آنها مسئولیتی اخلاقی برای گسترش دموکراسی در جهان دارند.

یکی دیگر از مخاطبان نیز با اشاره به نقش اسرائیل در سیاست‌های آمریکا نوشته است: «چنین به نظر می‌رسد که دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای سرنوشت هر دو مجلس ایالات متحده آمریکا را در دست گرفته‌اند. همه دارند به چرایی این حادثه مهم می‌پردازند اما هیچ‌کس به نقش اسرائیل در این انتخابات اشاره‌ای نمی‌کند، چون حزب جمهوری‌خواه قربانی سیاست‌های مخرب نتانیاهو شد.» او معتقد است آقای ترامپ تحت تاثیر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل تصمیم به حمله به ایران گرفت.

برخی دیگر هم اساسا نگاه بدبینانه‌ای به سیاست و تاثیر انتخابات دارند. یکی از مخاطبان نوشته است: «نتیجه انتخابات چه تاثیری خواهد داشت؟ سیاست عرصه بده‌بستان و معامله‌گری سیاسیون هست.»

نظرات بازتاب‌یافته در این گزارش تنها نمونه‌های محدودی از دیدگاه‌های کاربران شبکه‌های اجتماعی و مخاطبان بی‌بی‌سی فارسی هستند و نمی‌توان آنها را نماینده افکار عمومی یا بازتاب‌دهنده تنوع دیدگاه‌ها در جامعه ایران دانست. محدودیت‌های دسترسی به اینترنت، تفاوت در ترکیب کاربران پلتفرم‌های مختلف و میزان مشارکت آنها در بحث‌های عمومی باعث می‌شود برخی دیدگاه‌ها بیشتر از دیگران شنیده شوند. همچنین بسیاری از شهروندان ممکن است حتی با وجود دسترسی به اینترنت، به دلایل مختلف، از جمله نگرانی از پیامدهای ابراز عقیده، از بیان علنی نظرات خودداری کنند. بنابراین، میزان بازتاب یک دیدگاه در شبکه‌های اجتماعی لزوما نشان‌دهنده میزان فراگیری آن در جامعه ایران نیست.