د افغانستان په اړه د مسکو فارمټ مشورتي غونډه پیلېږي

د افغانستان په اړه د 'مسکو فارمټ' د مشورتي ناستې اتمه غونډه نن، دوشنبه، په مسکو کې جوړېږي. په دې غونډه کې به په افغانستان او د دغه هېواد شاوخوا د روان وضعیت په اړه خبرې وشي، چې د کابل او اسلام‌اباد ترمنځ روانې شخړې موضوع به هم پکې شامله وي.

د افغانستان، هند، ایران، قزاقستان، چین، قرغزستان، پاکستان، روسیې، تاجکستان او ازبکستان ځانګړي استازي او لوړپوړي چارواکي په دې ناسته کې ګډون کوي.

د بېلاروس او مصر استازي هم دې غونډې ته د مېلمنو په توګه بلل شوي دي.

په افغانستان کې د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر، مولوي امیرخان متقي، هم په دې غونډه کې ګډون کوي.

تمه ده چې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر، سرګي لاوروف، د وینا له لارې دا غونډه پرانیزي.

هغه به د غونډې په څنډه کې د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو له وزیر او د افغانستان د پلاوي له مشر امیرخان متقي، سره هم جلا لیدنه ولري. په دې لیدنه کې به د دواړو هېوادونو ترمنځ د همکارۍ پر روانو موضوعاتو خبرې وشي.

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارووزارت ویاند ضیا احمد تکل وايي، ښاغلی متقی به دغه غونډه کی وینا وکړی

تمه ده چې د غونډې په پای کې ګډونوال یو ګډ بیان هم خپور کړي.

د روسیې د تاس خبري اژانس د راپور له مخې، د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې، ماریا زاخارووا، په یوه خبري غونډه کې ویلي چې په دې مشورو کې به له افغانستان سره د سیمې د هېوادونو پر سیاسي او اقتصادي اړیکو او همکاریو تمرکز وشي.

هغې ویلي چې د ترهګرۍ او نشه‌يي توکو د قاچاق پر وړاندې د مبارزې په برخه کې د سیمه‌ییزې همکارۍ پیاوړتیا به هم د غونډې له مهمو موضوعاتو وي.

دا غونډه داسې مهال کېږي چې په افغانستان او د دغه هېواد په شاوخوا کې لا هم تاوتریخوالی او ترینګلتیا روانه ده او د کابل او اسلام‌اباد ترمنځ کړکېچ د سیمې د بې‌ثباتۍ له مهمو لاملونو څخه بلل کېږي.

د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي، ضمیر کابلوف، تاس خبري اژانس ته ویلي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ روان کړکېچ به حتماً د مسکو په غونډه کې مطرح شي.

هغه وايي: ''د مسکو فارمټ ګډونوال غواړي له دواړو هېوادونو سره مرسته وکړي، چې د خپلو اختلافاتو د حل لپاره یوه مناسبه لار پیدا کړي.''

ښاغلي کابلوف وايي:

''اوس مهال د پاکستان او افغانستان ترینګلو اړیکو د ټولو پام ځانته اړولی دی. موږ به هرومرو د دې موضوع په اړه خبرې وکړو، ځکه د مسکو فارمټ ټول ګډونوال غواړي چې دا شخړه پای ته ورسېږي او د دواړو هېوادونو ترمنځ عادي اړیکې بېرته ټینګې شي.''

نوموړي زیاته کړې چې ''په دې وروستیو کې د سیمې د هېوادونو ترمنځ د اړیکو او تړاو، ډېرې خبرې کېږي.'' خو د ده په وینا، ''افغانستان د سیمې په څلورلارې کې موقعیت لري او که له پاکستان سره عادي اړیکې ونه لري، نو د سیمه‌ییزې نښلونې او همکاریو په اړه ټولې خبرې به بې پایلې وي.''

د کابلوف په وینا، ''د افغانستان په اړه د مسکو فارمټ د مشورتي ناستو اصلي هدف په سیمه کې د همکاریو پیاوړتیا ده، چې افغانستان هم پکې مهم رول لري.''

هغه ویلي چې دا فارمټ له لومړۍ ورځې د همدې هدف لپاره جوړ شوی و او روسیه به په همدې لوري خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

د مسکو فارمټ په ۲۰۱۷ کال کې د روسیې، افغانستان، هند، ایران، چین او پاکستان د ځانګړو استازو ترمنځ د شپږ اړخیزو مشورو پر بنسټ جوړ شو.

د دې فارمټ لومړۍ غونډه د ۲۰۱۷ کال د اپرېل په ۱۴مه وشوه، چې د ۱۱ هېوادونو د بهرنیو چارو وزارتونو مرستیالانو او ځانګړو استازو، په ګډون د افغانستان د استازي، پکې ګډون کړی و.

د مسکو فارمټ اصلي هدف په افغانستان کې د ملي پخلاینې له بهیر سره مرسته او په دغه هېواد کې د ژر تر ژره سولې د ټینګېدو لپاره د زمینې برابرول بلل شوي وو.

روسیې د ۲۰۲۵ کال په اوړي کې د طالبانو حکومت په رسمیت وپېژاند.

دغه راز، د ۲۰۲۵ کال د اپرېل په ۱۷مه د روسیې سترې محکمې د دې هېواد د لوی څارنوال هغه غوښتنه ومنله چې په روسیه کې د طالبانو پر فعالیتونو د بندیز د ځنډولو غوښتنه یې کړې وه.