له جمهوریپالو سره له ترینګلتیا وروسته ټرمپ له کانګرسه د ایران د جګړې لپاره میلیاردونه ډالر غوښتي

سپینې ماڼۍ له قانون جوړوونکو غوښتي چې ۸۷.۶ میلیارده ډالر (۶۶.۵ میلیارده پونډه) تصویب کړي، چې ډېره برخه یې د امریکا د ایران جګړې پورې اړوند "بېړنیو اړتیاوو" لپاره ده، دا غوښتنه یوه ورځ وروسته له هغې وشوه چې کانګرس یو پرېکړه لیک تصویب کړ چې پر پوځي اقدام یې ټینګه نیوکه کړې وه.

سپینې ماڼۍ ویلي، د دې بودیجې لویه برخه - ۶۷ میلیارده ډالره - د امریکا د دفاع وزارت لپاره ده.

خو دا وړاندیز په کانګرس کې له سخت مخالفت سره مخ دی. د ایران جګړه د امریکا د نومبر منځمهالو ټاکنو تر مخه د رایه ورکوونکو په منځ کې ناپېژندل شوې ده، که څه هم اوس مهال اوربند نافذ دی.

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ هم د خپل جمهوريپال ګوند له ځینو غړو سره د ایران د موضوع په سر اختلاف لري او ویل کېږي چې د چهارشنبې په ورځ یې له یوه سناتور سره توده شخړه کړې ده.

دغه سناتور، بیل کاسیډي له لویزیانا، د هغو څو جمهوريپالو له ډلې و چې د ولسمشر پر ضد یې رایه ورکړه او غوښتنه یې وکړه چې جګړه ودروي یا د کانګرس اجازه ترلاسه کړي.

کاسیډي وروسته له هغې چې له ولسمشر سره یې شخړه شوې وه او د ټرمپ د ادارې له خوا ورته ډاډ ورکړل شو، بېرته د ولسمشر له دریځ سره همغږی شو، هغه او نورو وروسته د مشرانو جرګې په بله ورته طرحه رایه رد کړه.

د سپینې ماڼۍ د مدیریت او بودیجې دفتر د چهارشنبې په ورځ د استازو جرګې مشر مایک جانسن ته په یوه لیک کې د دې پیسو رسمي غوښتنه واستوله.

په لیک کې ویل شوي: "د دې غوښتنې ډېره برخه د عملیاتو "Epic Fury" (OEF) پورې اړوند بېړنیو اړتیاوو لپاره ده"، چې له ایران سره جګړې ته اشاره کوي.

په غوښتنه کې ۲۱ میلیارده ډالر د وسلو لپاره، ۱۷.۳ میلیارده د عملیاتو لګښتونو لپاره او ۱۲.۱ میلیارده د محرمو پروګرامونو لپاره شامل دي. همدارنګه شاوخوا ۳۰۰ میلیونه ډالر د منځني ختیځ او سوېلي اسیا کې د امریکايي سفارتونو د امنیت د پیاوړتیا لپاره غوښتل شوي.

نورې غوښتل شوې پیسې د بېلابېلو غیر مستقیمو لګښتونو لپاره دي، لکه ۱۱ میلیارده د امریکايي بزګرانو لپاره او ۱.۴ میلیارده د مرکزي افریقا د ایبولا ناروغۍ د کنټرول لپاره.

واشنګټن او تهران اوس د اوربند په حالت کې دي، خو د سپینې ماڼۍ د بودیجې دفتر لیک وايي چې پنټاګون له جګړې وروسته د خپلې پوځي زېرمې بېرته ډکولو ته اړ دی.

تېره اونۍ د ټرمپ او ایران ترمنځ د سولې یوه طرحه هم منل شوې وه، خو د جمهوريپالو دننه ځینو مخالفو غړو یې په اړه شک څرګند کړی.

د چهارشنبې په ورځ د ولسمشر او سناتورانو غونډه وروسته له هغې توده شوه چې ټرمپ ناڅاپه د یوه دوه‌ګوندي ملاتړ لرونکي د کور جوړونې د قانون د لاسلیک مراسم لغوه کړل.

په غونډه کې ټرمپ د هغې پرېکړې پر ضد هم شکایت وکړ چې یوه شپه مخکې مشرانو جرګې کړی و، کله چې د جمهوريپالو تر واک لاندې مشرانې جرګې په کم اکثریت د ولسمشر د جګړې د واکونو محدودولو غوښتنه وکړه.

که څه هم دا پرېکړه تر ډېره سمبولیکه وه، خو دا لومړی ځل و چې داسې یو پرېکړه لیک کانګرس تصویب کړ چې له ولسمشره یې د جګړې د پای ته رسولو غوښتنه کوله.

ټرمپ د چهارشنبې په سهار دا پرېکړه "ناسمه او بې معنا" وبلله. په ټولنیزو رسنیو کې یې هغه څلور جمهوريپال سناتوران چې له دیموکراتانو سره یې رایه ورکړې وه "بایلونکي" وبلل او د ناټو له مشر مارک روټه سره په لیدنه کې یې وویل چې هغوی "غواړي جګړه وبایلي ځکه چې احمقان دي".

له تړلې غونډې وروسته، کاسیډي خبریالانو ته وویل چې له ولسمشر سره یې سخته لفظي شخړه درلوده او ویې ویل: "زه ودرېدم او ورته مې وویل: تاسو امریکایانو ته نه دي ویلي چې څه روان دي."

هغه زیاته کړه: "دا باید څلور اونۍ دوام کړی وای، خو څلور میاشتې یې دوام وکړ. زموږ اصلي اهداف نه دي ترلاسه شوي."

خو ټرمپ بیا خبریالانو ته وویل: "زما په نظر موږ ډېره ښه غونډه درلوده."

د ورځې تر پایه، د کاسیډي نظر بدل شوی و او پر ایکس یې لیکلي وو چې د مرستیال ولسمشر جې ډي ونس او سټیو وټکاف له خوا یې مفصل معلومات ترلاسه کړي دي.

تېره میاشت د پنټاګون مالي مشر جولز هرست کانګرس ته ویلي وو چې تر اوسه دې جګړې شاوخوا ۲۹ میلیارده ډالر لګښت لرلی دی.

خو د دفاعي چارو شنونکي او قانون جوړوونکي وايي چې دا اټکل د جګړې د بشپړ مالي زیان اندازه نه ښيي.