احتمال برقراری وضعیت اضطراری در خیبرپختونخوا؛ تحریک انصاف برای «راهپیمایی بزرگ» آماده می‌شود

در حالی که حزب تحریک انصاف پاکستان در حال آماده کردن هوادارانش برای «راهپیمایی اعتراضی بزرگ» در چهارم اکتوبر است، طرح برقراری وضعیت اضطراری در خیبرپختونخوا از سوی دولت فدرال، بحث جدیدی را در این کشور به راه انداخته است.

روز دوشنبه، اعظم نذیر تارتر، وزیر قانون فدرال، در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی خصوصی «جیو نیوز» گفت: «اگر شرایط قانونی حاصل شود، می‌توان وضعیت اضطراری را در این ایالت اعمال کرد.»

در مقابل، سهیل افریدی، وزیر اعلی خیبرپختونخوا، پیش‌تر هرگونه اقدام علیه «رأی و اراده مردم را غیرقابل قبول» خوانده بود.

حزب تحریک انصاف پاکستان تاکنون برنامه کامل راهپیمایی را اعلام نکرده و مشخص نیست که تا کجا پیش خواهد رفت، چگونه آن را انجام می‌دهد و هدف نهایی‌اش چیست.

با این حال، ظاهرا این حزب سه مطالبه اصلی را مطرح کرده است که عبارتند از«درمان عمران خان، نخست وزیر پیشین و همسرش بشری بی‌بی در یک شفاخانه خصوصی، اجازه ملاقات با آن‌ها و برگزاری جلسات محاکمه مربوط به پرونده‌هایشان در دادگاه‌ها.»

از سوی دیگر، مقام‌های دولت فدرال نیز بیانیه‌هایی درباره احتمال رأی عدم اعتماد علیه وزیر اعلی و وضعیت اضطراری ملی در این ایالت صادر کرده‌اند.

از ده روز پیش از شروع راهپیمایی، مسیرهای حرکت معترضان از خیبرپختونخوا به سوی اسلام‌آباد با گذاشتن موانع و کانتینرها مسدود شده‌اند.

حزب تحریک انصاف پاکستان قرار بود در ۲۵ سپتمبر طرح خود را برای راهپیمایی اعتراضی ۲۷ سپتمبر اعلام کند و حتی زمان نشست خبری وزیر اعلی نیز تعیین شده و خبرنگاران دعوت شده بودند، اما جزئیات این راهپیمایی اعلام نشد و تنها به تعویق آن تا چهارم اکتوبر انجامید.

یکی از رهبران تحریک انصاف که خواست نامش فاش نشود، گفته است که اساسا «هیچ‌گونه آمادگی» برای راهپیمایی وجود نداشت. علاوه بر این، «به‌جز سهیل افریدی، هیچ‌کس حاضر به پذیرش مسئولیت نبود.»

به گفته‌ٔ او «اعلام این راهپیمایی از حدود ۵۲ روز پیش انجام شده بود، اما در سطح سازمانی هیچ مسئولیتی به کسی واگذار نشده بود و هیچ‌گونه تدارکاتی برای ترانسپورت نیز در نظر گرفته نشده بود.»

یکی از نمایندگان منتخب این حزب در مجلس ایالتی گفت که در نشست ۲۵ سپتمبر حزب، از نمایندگان خواسته شد که «هر فرد یک هزار نفر را با خود بیاورد»، در حالی که در فضای موجود ترس و وحشت، هواداران تمایلی به حضور گسترده نداشتند.

یکی از فعالان حزب تحریک انصاف به بی‌بی‌سی گفت: «اکنون در میان هواداران این ترس وجود دارد که اگر در این راهپیمایی شرکت کنند، خطرات جانی به همراه دارد؛ علاوه بر این، در صورت بازداشت ممکن است راهی زندان شوند و پس از آن، هیچ‌کس در سطح رهبری نیست که پیگیر آزادی آن‌ها باشد.»

بی‌بی‌سی با شوکت یوسفزی، مسئول اطلاع‌رسانی تحریک انصاف در خیبرپختونخوا، تماس گرفت، او گفت که یک روز پیش از نشست ۲۵ سپتمبر نامه‌ای به رهبری حزب نوشته است.

به گفته‌ٔ او، در آن نامه نوشته بود: «اگر حکومت مصمم است که از قدرت دولتی استفاده کند، استراتژی سیاسی ما چه باید باشد؟ اگر نگاهی بیندازیم، حکومت از روی سردرگمی تمام پاکستان را مسدود کرده است؛ آنچه را که می‌خواستیم از طریق اعتراض به دست آوریم، به دست آورده‌ایم و کانتینرها تا [منطقه] اتک رسیده‌اند.»

متن نامه می‌افزاید: «رویارویی نه تنها می‌تواند به قیمت جان کارگران و هواداران تمام شود، بلکه این خطر نیز وجود دارد که آسیب جبران‌ناپذیری به حزب از نظر سیاسی وارد شود. بنابراین، به مصلحت حزب و کشور است که در تاریخ ۲۶ سپتمبر اعلام کنیم که راهپیمایی به تعویق افتاده است.»

به گفته‌ٔ او، اگر پس از چند روز مطالبات پذیرفته نشود یا حکومت آماده مذاکرات نگردد، می‌توان بار دیگر فراخوان خواهد داد و به این ترتیب حکومت نیز خسته خواهد شد.

به گفته شوکت یوسفزی، او در این نامه نوشته بود: «این نظر شخصی من است، اما هر تصمیم دیگری که بگیرید، به آن عمل خواهد شد.»

سهیل افریدی، اعلام کرده است که آن‌ها آماده مذاکرات هستند و گفت‌وگو می‌تواند انجام شود، اما تاکنون پاسخ روشنی از سوی دولت فدرال در این زمینه دریافت نشده است.

به گفته فرزانه علی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر ارشد: «اگرچه رهبری تحریک انصاف ادعاهای بزرگی مطرح می‌کند، اما به نظر نمی‌رسد این بار تحریک انصاف بتواند قدرت مردمی بزرگی به نمایش بگذارد.»