Sa'udiin haleellaa diroonii irratti raawwatameen ujummoo ittiin boba'aa dabarsitu murteessaa cufte

Sa'ud Arabiyaan haleellaa diroonii daagaa Iraaq keessaa irratti raawwatame hordofee ujummoo ittiin boba'aa dabarsitu murteessaa cufte. Kun ammoo walitti bu'iinsi Baha Giddugaleessaa keessa jiru babal'achaa deemuu isaa agarsiisa jedhamaa jira.

Haleellaan kun bulchiinsa Sa'ud Arabiyaa gama daangaa Iraaq jirurraan akka raawwatame mirkanaa'eera. Kanaan walqabatees, ajajaan waraanaa itti gaafatamummaarraa ka'ee qorannoon akka irratti jalqabamu Iraaq beeksifteetti.

Ujummoon boba'aan ittiin dabarsitu kiiloomeetira 1,200 dheeratu kun, addunyaarratti jikita boba'aa gabaa addunyaaf dhiyeessuun ishee guddoo kan taate Sa'ud Arabiyaan, erga sababa waraana Iraaniin Ulaan Hormuuz cufatee booda toora gabaaf dhiyeessuuf akka filannootti itti gargaaramtudha.

Taateen kun, finciltoonni Huutii Yaman Iraaniin deeggaraman injifannoo murteessaa argachuun yeroo qarqarawwan Galaana Diimaa to'atanii jiranitti kan mudate yoo ta'u, yeroo waraanni Ameerikaafi Iraan ji'a torbaffaa seene kanatti boba'aan addunyaarratti gufachaa jira.

Sa'ud Arabiyaan Jimaata akka ibsitetti, haleellaa raawwatameen booda ujummoo boba'aan keessa darbu kana of eeggannoof jecha cufteetti.

Kunis suuraawwan saatelaayitii bakki sun gubachuu fi aarri yeroo bahu erga bahanii boodadha.

Ministeerri dhimma alaa biyyattii, haleellaan raawwatame miidhaawwan tokko, akkasumas mancaatii meeshaa akka qaqqabsiisee fi hanga miidhaa qaqqabee kanas baruudhaaf gamaggamni gaggeeffamaa jiraachuu ibseera.

Rooyitars dhaabbileen geejjiba doonii fi xiinxaltoota eeruun akka gabaasetti, toorri ujummoo boba'aa kun dhiyeessiin boba'aa addunyaa dhibbentaa 4 hanga 5 karaa keessa darbudha.

Ministeerri dhimma alaa Sa'ud Arabiyaa akka jedhetti taanana, taatee kana hordofee ministira muummee Iraaq waliin bilbilaan mariin erga taasifameen booda Sa'ud Arabiyaan tarkaanfii haaloo ba'uu fudhachuu dhiisuuf murteessiteetti.

Haata'u malee, faayidaawwan ishee kabachuiifachuuf "tarkaanfiiwwan barbaachisoo ta'an hunda" mirga fudhachuu akka qabdu akeekkachiisteetti.

Ibsa waajira ministeera muummee Iraaniin kennameen, ajajaan duulaa kutaa bulchiinsaa Iraan waliin wal daangessu, Meeyisaa, haleellaan diroonii naannicha keessaa ka'uu erga mirkaneesseen booda aangoo isaarraa kaafamuun ibsameera.

Torban kana keessa, saffisaan injifannoo bal'aa argachaa dhufuun hidhattoota Huutii Yaman, qarqara galaanaa Yaman harka caalu akka to'atan isaan dandeesisuun isaa ibsameera.

Huutiin karra Galaana Diimaa fi Bo'oo Suwiiz kan ta'e Ulaa Baab Al-Mandeb to'achuu akka danda'an himamaa jira. Kanaan wal qabatee, dooniiwwan Sa'ud Arabiyaa waliin walitti dhufeenya qabaniin ala "toora galaanaa kun dooniiwwan hundaaf banaadha" jedheera.

Ujummoo Sa'ud Arabiyaa boba'aan ittiin darbu irratti haleellaan raawwatame, akkasumas warri Huutii ulaa darbaa murteessaa ta'e Baab Al Mandeb to'achuun isaanii lafa Arabaa murteessoo ta'an kallattii lamaaniinuu imalawwan doonii taasifamurratti dhiibbaan akka dabalu gochuu isaa kan agarsiisudha.

Iraan sababa waraana Ameerikaa waliin taasisaa jirtuun Ulaan Hormuuz cufte gatiin boba'aa erga ji'a Adoolessaatii as yeroo jalqabaatiif barmeela tokkotti dolaara 100 ol ta'eera.

Amma ammoo imalli dooniiwwanii Galaana Diimaarratti taasifamu gufatee jennaan, gatiin boba'aa daran qaala'uu danda'a yaaddoo jedhu uumeera.