Taxi điện GSM của ông Phạm Nhật Vượng tính vào Mỹ và châu Âu

GSM - hãng taxi xe điện thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng và gia đình - dự kiến sẽ tiến vào thị trường Mỹ, và châu Âu từ nay đến năm 2027, theo Reuters.

Cụ thể, GSM (trước đây có tên là Xanh SM), đặt kế hoạch có mặt tại Thụy Điển và Hà Lan cuối năm 2026, sau đó mở rộng sang thêm các thị trường châu Âu khác trong năm 2027.

GSM hiện đóng vai trò là khách hàng lớn của VinFast khi công ty này sử dụng xe VinFast cho đội taxi của mình, trong đó đặt mục tiêu mua một triệu xe trong giai đoạn 2026-2030.

Điều này giúp bảo đảm đầu ra cho VinFast - hãng xe điện thuộc tập đoàn Vingroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.

Năm 2023, khoảng 72% xe VinFast bán ra được chuyển cho các công ty liên quan, chủ yếu là GSM. Tỷ lệ này sau đó giảm xuống khoảng một phần tư, nhưng GSM dự kiến vẫn chiếm hơn 20% doanh số VinFast trong những năm tới.

Giới phân tích đánh giá thách thức lớn nhất đối với GSM khi mở rộng ra Mỹ và châu Âu có thể nằm ở chính mô hình kinh doanh mà công ty đang sử dụng.

Thay vì chủ yếu kết nối hành khách với những tài xế tự sở hữu xe như Grab hay Uber, GSM mua xe, sở hữu đội xe và thuê tài xế.

Điều này, giúp công ty kiểm soát dịch vụ nhưng đồng thời đòi hỏi lượng vốn lớn ngay từ đầu, và theo các chuyên gia, rủi ro sẽ tăng lên khi GSM bước vào những thị trường mà công ty chưa có lượng khách hàng đủ lớn.

Một chiếc xe thuộc sở hữu của GSM vẫn phát sinh chi phí dù không hoạt động đủ thời gian, trong khi công ty còn phải trả lương tài xế, chi phí bảo dưỡng, bảo hiểm và các chi phí vận hành khác. Vì vậy, nếu tỷ lệ sử dụng đội xe thấp, việc mở rộng nhanh có thể khiến chi phí tăng nhanh hơn doanh thu.

Reuters dẫn ý kiến của ông Mehdi Jaouadi, chuyên gia ngành ô tô và đối tác tại YCP, rằng vẫn chưa rõ các thị trường nước ngoài có thể đạt mức sử dụng đội xe đủ cao để tạo quy mô cần thiết và bù đắp rủi ro hay không.

Chuyên gia này cho rằng nếu GSM tiếp tục tự tài trợ cho đội xe tại nhiều thị trường, công ty có thể ngày càng phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài, trừ khi dòng tiền từ hoạt động kinh doanh được cải thiện hoặc GSM chuyển thêm chi phí đầu tư đội xe sang các tài xế và đối tác.

Điều này đặc biệt đáng chú ý khi GSM hiện vẫn chưa có lãi và chưa công bố tình hình nợ cũng như các chủ nợ chính.

Khoảng 40% số xe hoạt động trên nền tảng GSM tại Việt Nam hiện thuộc sở hữu của công ty.

Tại Việt Nam, công ty đang chuyển dần sang mô hình kết hợp giữa tài xế nhân viên và tài xế tự do để giảm chi phí.

Tuy nhiên, tại Mỹ và Liên minh châu Âu, GSM dự kiến ban đầu vẫn sử dụng xe thuộc sở hữu của công ty và tài xế là nhân viên, trước khi chuyển sang mô hình nền tảng có tài xế không phải nhân viên

Cuối tháng Tám, VinFast và GSM ký thỏa thuận với Công ty Xe Nhanh Việt Nam, theo đó doanh nghiệp này sẽ trang bị 3.000 ô tô điện VinFast để vận hành trên nền tảng Green SM đến năm 2027. Số xe dự kiến được đưa vào hoạt động tại TP HCM và một số tỉnh phía Nam, theo VnExpress.

Trong đợt rà soát xếp hạng tín nhiệm sáu tháng đầu 2026, Saigon Ratings, một tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, cho hay doanh thu thuần GSM năm 2025 đạt 17.400 tỷ đồng, tăng 125% so với năm trước.

Nhưng cùng lúc, tổ chức này vẫn xếp hồ sơ rủi ro tài chính của GSM ở mức 5/6, với lý do công ty đang trong giai đoạn đầu tư mạnh. Vốn điều lệ GSM cũng được tăng từ 43.400 tỷ lên 54.000 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026.

Saigon Ratings dự báo tăng trưởng doanh thu sẽ ổn định hơn sau 2026, giúp cải thiện tỷ lệ nợ, nhưng đồng thời nói rằng trong thời gian tới, GSM vẫn sẽ phải dành một phần đáng kể nguồn vốn cho việc mở rộng hoạt động ở nước ngoài và đầu tư vào các hoạt động kinh doanh liên quan, thay vì dùng toàn bộ nguồn tiền để giảm nợ hoặc củng cố bảng cân đối kế toán.

GSM thuộc sở hữu của ông Phạm Nhật Vượng và gia đình.

Chủ tịch GSM hiện tại là bà Phạm Thu Hương, vợ ông Vượng, và hiện bà cũng đang là phó chủ tịch Vingroup.

Bà Hương tiếp quản chức Chủ tịch Hội đồng quản trị GSM, thay ông Phan Thành Long, vào ngày 4/3/2026. Thời điểm đó, bà được Forbes đưa vào danh sách các tỷ phú Việt Nam với khối tài sản 3 tỷ USD.

Theo bảng xếp hạng tỷ phú theo thời gian thực của Forbes mà BBC News Tiếng Việt truy cập vào hôm 28/8, tài sản của bà Phạm Thu Hương đã cán mốc 4,1 tỷ USD, trở thành người giàu thứ hai Việt Nam, sau chồng mình.

Cùng với việc mở rộng thị trường, GSM cũng đặt mục tiêu phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hong Kong vào năm 2028.

Công ty cho biết các kế hoạch mở rộng được triển khai trước IPO, trong khi công tác chuẩn bị sẽ bắt đầu trong năm nay bằng việc chào bán cổ phần cho các nhà đầu tư lớn.

Hồi cuối năm 2025, Reuters đưa tin từng đề cập đến chuyện GSM lên kế hoạch niêm yết tại Hong Kong.

Khi đó, hãng tin này dẫn nguồn tin công ty đặt mục tiêu đạt mức định giá từ 2 đến 3 tỷ USD trong đợt IPO dự kiến ​​diễn ra vào cuối năm 2026 đến đầu năm 2027.

Tuy nhiên, mức định giá sau đó được nâng lên con số khoảng 20 tỷ USD, một con số được so sánh với Grab - khi đó đang có giá trị vốn hóa ở mức 21 tỷ USD.