Israel bác bỏ kế hoạch của ông Trump đối với Gaza

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bác bỏ kế hoạch 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza, tuyên bố rằng sẽ không có việc rút quân nào xảy ra cho đến khi Hamas được giải giáp "thực sự".

Hội đồng Hòa bình của ông Trump tháng trước cho hay họ đã đạt được thỏa thuận về "giải giáp hoàn toàn" Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Gaza.

Nhưng Hamas nói việc giao nộp vũ khí hạng nặng của họ phụ thuộc vào việc Israel chấm dứt "mọi hình thức gây hấn" và rút quân khỏi Gaza.

Israel đã tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công vào Gaza kể từ khi đồng ý thỏa thuận ngừng bắn ban đầu tại vùng lãnh thổ này vào tháng 10 năm ngoái.

"Israel bác bỏ văn kiện 15 điểm," ông Netanyahu nói tại cuộc họp nội các hôm 9/8.

Quân đội Israel "sẽ không rút quân cho đến khi Hamas thực sự bị giải giáp và sẽ tiếp tục ngăn chặn các mối đe dọa đối với lực lượng và công dân của chúng tôi," ông nói thêm.

Một quan chức Hamas nói với BBC hôm 9/8 rằng nhóm này "tái khẳng định cam kết" với thỏa thuận và sẵn sàng "tham gia một cách nghiêm túc và có trách nhiệm vào việc thực hiện" kế hoạch 15 điểm.

Quan chức này kêu gọi các nhà trung gian đảm bảo "tất cả các bên tuân thủ những gì đã được thỏa thuận".

Việc Israel bác bỏ báo hiệu một đòn giáng mạnh nữa vào kế hoạch hòa bình Gaza của Trump được công bố vào tháng 9 năm ngoái.

Kế hoạch này bao gồm việc thành lập Hội đồng Hòa bình để giám sát việc thực hiện thỏa thuận, cũng như việc giải giáp Hamas, rút ​​quân Israel và tái thiết Gaza.

Tuyên bố của ông Netanyahu không gây bất ngờ.

Nhưng phải mất một thời gian ông mới đưa ra tuyên bố này, dường như phản ánh vị thế khó khăn mà nhà lãnh đạo Israel đang phải đối mặt.

Ông rõ ràng không hài lòng với kế hoạch của ông Trump nhưng đồng thời ông cũng không muốn làm phật lòng đồng minh thân cận nhất của mình.

Chỉ hơn một tuần kể từ khi ông Trump tuyên bố điều mà ông gọi là "bước tiến mang tính bước ngoặt hướng tới hòa bình và an ninh lâu dài" - rằng Hamas lần đầu tiên đồng ý giải giáp vũ khí, với điều kiện Israel rút quân khỏi Gaza.

Hôm 9/8, ông Netanyahu nói rõ rằng điều đó sẽ không xảy ra dưới thời ông. Ông yêu cầu Hamas phải giải giáp vũ khí trước và rằng đó không thể là một "sự giải giáp giả tạo" - mà phải là thật.

Thực tế là bất kỳ sự giải giáp hay việc rút quân của Israel có thể sẽ cần phải được thực hiện theo từng giai đoạn.

Ông Netanyahu nói mình đang thảo luận với các quan chức Mỹ về cách thức tiến hành tiếp theo.

"Họ có những ý tưởng; một số trong đó chúng tôi có thể chấp nhận được và một số thì không, và chúng tôi biết cách giữ vững lập trường của mình trong những vấn đề này," ông nói.

Nhưng chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử Israel và dưới áp lực từ các thành viên trong liên minh cánh hữu của ông phải có lập trường cứng rắn về Gaza, khó có trường hợp ông muốn nhượng bộ.

Ông đã phải đối mặt với những lời kêu gọi từ các phe cực hữu trong liên minh về việc tổ chức một cuộc bỏ phiếu nội các mới và chấm dứt kế hoạch Gaza, trong đó có cả Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir, người đã nói dự thảo là "không thể chấp nhận được".

Nickolay Mladenov - một nhà ngoại giao cấp cao được giao nhiệm vụ thực hiện kế hoạch hòa bình của ông Donald Trump - đã bảo vệ kế hoạch này vào 9/8 và cho biết các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra với hy vọng về một "kết quả tích cực".

Đại diện cấp cao của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về Gaza nói với kênh truyền hình Channel 12 của Israel rằng Israel đã được yêu cầu "cho tiến trình này một cơ hội" và cho biết kế hoạch này là "con đường duy nhất" để đảm bảo không lặp lại vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas.

Ông Mladenov nói kế hoạch được xây dựng dựa trên một quy trình "có thể kiểm chứng, có thể đảo ngược, có thể dừng lại ở mỗi giai đoạn và chúng tôi đã xây dựng nó với sự hiểu biết rất rõ ràng về những thách thức phía trước".

Ông cũng nói rằng Israel sẽ không bị yêu cầu rút quân cho đến khi có thể xác minh rằng Hamas đang thực hiện các bước giải giáp vũ khí.

Theo Liên Hợp Quốc, khoảng 1,9 triệu người - 90% dân số Gaza - đã phải rời bỏ nhà cửa kể từ khi chiến tranh ở Gaza bắt đầu. Cuộc chiến bùng nổ sau cuộc tấn công do Hamas lãnh đạo vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, trong đó khoảng 1.200 người thiệt mạng và 251 người khác bị bắt làm con tin.

Israel đã đáp trả cuộc tấn công bằng cách phát động chiến dịch quân sự ở Gaza, trong đó hơn 73.000 người đã thiệt mạng, theo Bộ Y tế của vùng lãnh thổ này, những con số được Liên Hợp Quốc coi là đáng tin cậy.

Jack Burgess tường thuật bổ sung