Жаҳон чемпионати-2026: Испания ёки Аргентина? Ким янги жаҳон чемпиони бўлади – Ўзбекистондан муносабат

Ўзбекистонда кафе ва ресторанлар, чойхоналардаги улфатлар даврасида финални орзиқиб кутаётганлар шунчалик кўпми?Ҳар икки миллий терма жамоанинг ишқибозлари эса Ўзбекистонда ҳам озмунча эмас. Бу яна Ўзбекистон дебют қилган жаҳон чемпионати ҳам бўлади.

Тарихий жаҳон чемпионати

Ўзбекистонликларнинг бирлари бугун "Реал"у "Барса" учун Испания тараф. Яна Ямалнинг ишқибози.

Бошқалари эса, биргина юлдуз Мессининг ўзи учун Аргентина, деб турибди.

Аммо бу Ўзбекистоннинг ўзи ҳам дебют қилган жаҳон чемпионати бўлади.

Ўзбекистон 34 йил деганда илк бор жаҳон чемпионатига чиққан, бундай тарихий ютуққа эришган биринчи Марказий Осиё давлати бўлган ва биринчиликда якка ўзи бутун постсовет маконини намоён этганди.

Ўзбекистон жаҳон чемпионатидаги илк иштирокини гуруҳ босқичида якунлаган, аммо шунда ҳам биринчиликда ўзининг тарихий голларини киритиш, киритган тўплари билан қўшалоқ рекордларни янгилаш, улардан бирининг ҳатто энг зўри, деб топилишига ҳам муваффақ бўлган.

Футболсеварликда эса, Ўзбекистон Марказий Осиёнинг "Бразилия"сига қиёс берилади.

Жаҳон футболидаги бирор бир янгилик, таъбир жоиз, эътибордан четда қолмайди.

Энди эса худди ана шу жаҳон чемпионати ўзининг қиёмию поёнига етмоқда.

Биринчилик беш ҳафталик курашдан сўнг ўзининг ҳал қилувчи палласига кираётир.

Якшанба куни Ню-Йоркда футбол бўйича янги жаҳон чемпионининг номи маълум бўлади.

103 учрашув ортда қолиб, финал - 104чисида Испания ва Аргентина бир-бирларига қарши майдонга тушади.

Амалдаги Европа чемпионлари жаҳон ва Жанубий Америка чемпиони билан тўқнашади.

Тарихда илк бор бир Европа қитъаси вакили финалда Жанубий Америка термаси билан куч синашади.

Испания 16 йил деганда қайта, Аргентина эса кетма-кет иккинчи бор жаҳон чемпиони бўлмоқчи.

Аргентина умид қилаётган ютуққа эса 1962 йилда фақат Бразилия муваффақ бўлган, холос.

Испания ярим финалда жаҳон чемпионлигига энг асосий даъвогарлардан бири Франция, Аргентина эса Англияни мағлуб этиб финалга чиққан, ютқазиб турган жойида қайтиш қилиб, финал йўлланмасини қўлга киритган.

Илк бор кенг форматда ташкил этилган бу йилги жаҳон чемпионатига бирваркайига дунёнинг уч давлати – Мексика, Канада ва Америка Қўшма Штатлари мезбонлик қилган.

Финал учрашувига мезбонлик қилиш шарафи эса Америка Қўшма Штатларига насиб этган.

Қанчалик қиммат ва даромадли экани билан ҳам рекорд ўрнатиши айтилган бу йилги жаҳон чемпионати энг зиддиятлиларидан бири ўлароқ ҳам тарихга киради.

Финал олдидан Ўзбекистондаги кайфият

Ўзбекистоннинг футбол бўйича жаҳон чемпионатидаги илк иштироки мамлакатнинг ўзи қолиб, минтақада ҳам катта қизиқишга сабаб бўлган.

Бутун Ўзбекистон бўйлаб махсус фан-зоналари ташкил қилинган, кўплаб ўзбекистонликлар миллий терма жамоанинг ўйинларини катта экранлар орқали кузатишган.

Ёмғир бўладими ёки бошқа, ҳар қандай ноқулайликларни писанд билишмаган.

Учрашув вақти эрта тонгга тўғри келган бўлса-да, миллий терма жамоага кўпчилик бўлиб ишқибозлик қилишган.

Худди шу манзарада Ўзбекистон президентининг ишқибозлиги ва қўллови ҳам эътиборга тушган воқеъликка айланган.

Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент мезбонлик қилган Халқаро Инвестиция форумида иштирок этаётгани ёки Наманганда хизмат сафарида эканига қарамай, терма жамоанинг жаҳон чемпионатидаги иштирокини назардан қочирмаган.

Миллий терма жамоага кетма-кет омад тилаб, руҳларини кўтаришга уринган, якунида ҳам уларнинг жаҳон чемпионатидаги иштирокининг ўзиёқ "ғалаба" эканлигини айтган, футболнинг ривожи учун бундан буёғига ҳам ҳамма шарт-шароитни яратиб беришга ваъда қилган.

Шавкат Мирзиёев Фарғона вилоятидаги Футбол ассоциацияси маркази ва "Нефтчи" болалар футбол академиясига 28 апрел кунги ташрифи чоғида ўзларининг ёшликларида қандай футбол ўйнаганликлари тафсилотлари билан ҳам ўртоқлашганди.

Ўзбекистон президентининг миллий терма жамоа дебют қилган жаҳон чемпионати финал учрашувини қаерда, қандай томоша қилиш режасида экани ёки йўқлиги тафсилотлари ҳозирча маълум эмас.

Тошкентдаги мухбиримиз Алибек Бейжановнинг айтишича эса жаҳон чемпионатининг финал ўйини бутун Ўзбекистон бўйлаб кафе, барлар ва чойхоналарда намойиш этилади.

Мухбиримизга кўра, муассасалар бу ҳақда аллақачон ижтимоий тармоқлар орқали реклама қилишни ҳам бошлаб юборишган.

Янги жаҳон чемпионини аниқлаб берувчи финал ўйинини галалашиб кўриш, ўзлари севган терма жамоаларга ишқибозлик қилиш режасидаги ўзбекистонликлар эса оз эмас, дейди у.

Мухбиримизнинг айтишича, ўзи ҳам финал учрашувини дўстлари билан бирга, бирор кафе ёки барда томоша қилмоқчи.

Финал учрашуви Тошкент вақти билан ярим тунда – тунги 24:00 да бошланади.

Унинг айтишича, бу ҳам аксарият футбол ишқибозларининг финал учрашувини қаерда қандай кўриш режаларига таъсир қила олмаган.

Ўзбекистон ва жаҳон чемпионатидаги тарихий иштирок - видеони кўриш учун қуйида илова қилинган линкни босинг:

Ишқибозлик

BBC Ўзбек хизмати финал учрашуви арафасида пойтахт Тошкентда ўзбекистонликларга микрофон ҳам тутди.

Ўзбекистонликларнинг қай бир финалчига, нима учун ишқибозлик қилишаётгани ва уларнинг наздларида янги жаҳон чемпиони ким бўлиши мумкинлиги билан қизиқди.

"Менимча, Аргентина ютса керак. Чунки охирги пайт Месси сўнгги дақиқаларда кўп гол ураяпти. Мен Аргентинага ишқибозлик қилмоқчиман. Чунки ёшликдан Мессига мухлислик қилиб келаман. Шунинг учун ҳам, охиригача қўллаб-қувватлаб туриш керак", - дейди улардан бири.

"Испания жаҳон чемпиони бўлса керак. Аргентинага қараганда, Испанияда ёш авлод вакиллари кўпроқ. Тўғри, Аргентинада тажриба кўп. Лекин ёш авлод олиб кетади. Ўзим аслида Англияга ишқибозлик қилган эдим. Аммо Англия чиқиб кетди. Ҳозир энди Испанияга", - дейди бошқа билан суҳбатдош.

Яна бирининг айтишича ҳам, "бу сафар Испания жаҳон чемпиони бўлади".

Аммо, шундай деркан, ўзининг "қайси бири зўр ўйнаса, ўшанга ишқибозлик қилиши"ни айтади.

"Ўзбекистон миллий терма жамоаси иштирок этганлиги учун ҳам бу йилги жаҳон чемпионати ўйинларини қизиқиш билан кузатиб бордим. Ҳозир финал ўйини яқинлашмоқда. Испания билан Аргентина ўйини. Испанияда ёрқин юлдузлардан бири – Ямал бўлса, Аргентинада, биламиз, Месси. Менимча, жуда кўп ўзбекистонликлар бу ўйинни албатта қизиқиш билан кўришади, деб ўйлайман. Тўғри, Месси анча йиллардан бери футбола ўз ўрнини кўрсатиб келаяпти. Лекин мен Ямалнинг муваффақиятга эришишини хоҳлайман. Яъни, ёш бўла туриб, бутун дунёга ёшларнинг ютуқларга эриша олишини кўрсатиб беришини истайман. Ўзим ҳам Испанияга мухлислик қиламан", - дейди талаба қиз бошқа бир суҳбатдош.

Яна бирлари ҳам "Испания жаҳон чемпиони бўлса керак", деган фикрда.

"Ўзимга ҳам кўпроқ Испания ёқади. Ўйини кўнглимдан жой олган. Ўйинчи сифатида Ямални ҳам ёқтираман. Аргентинанинг камбэк тактикасига келсак, ўйин қандай бўлади, ҳали билмаймиз. Бу ҳар доим ҳам иш беравермайди. Яъни, қачондир панд бериши мумкин", - дея ўз фикрлари билан ўртоқлашади у.

Финал учрашуви арафасида олинган айрим хабарларга кўра эса, Бразилияда "Поти" лақабли ягуар Испанияга қарши финал учрашувида Аргентинанинг ғалабасини башорат қилибди, уларнинг давлат байроғи туширилган қутини ҳидлабди.

Сўнгги йилларда шаклланган анъанага мувофиқ эса футбол бўйича бу йилги жаҳон чемпионати ҳам турли ҳайвонларнинг башоратисиз кечмаётир.

Жаҳон чемпионлигига даъвогарлардан бири сифатида кўрилган Бразилиянинг ўзи эса Норвегияга енгилиб, нимчорак финалиданоқ пастга қулаган.

Ўзбекистонлик мутахассис фикри

Аброр Имомхўжаев

Спорт шарҳловчиси, Тошкент

Сюрприз бўлгани йўқми?

Аброр Имомхўжаев: Финалга Аргентина ва Испаниянинг етиб келиши мени ҳайрон қолдиргани йўқ.

Мен бошидан бу икки жамоани ғолиблар сафига қўшганман.

Бунга ушбу жамоалар кўрсатиб келаётган ўйиндан ташқари, бошқа омиллар ҳам бор.

Ва финалда айнан уларнинг тўқнаш келиши худди олдиндан белгилангандек тасаввур уйғотади.

Биринчидан, Европа чемпиони Испания ва амалдаги жаҳон чемпиони, Жанубий Америка Кубоги соҳиби Аргентина шу йилнинг март ойида Қатарда бўлиб ўтиши керак бўлган Финалиссимада тўқнаш келишлари белгиланган эди.

Лекин Яқин Шарқда бошланган уруш бунга тўсқинлик қилганди.

Мана, орадан тўрт ой ўтиб, ушбу жамоалар барибир тўқнаш келишади.

Яна қаерда денг, нуфузи Финалиссимадан анча юқори бўлган жаҳон чемпионати финалида.

Ким жаҳон чемпиони бўлади - имкониятлар?

Аброр Имомхўжаев: Шу пайтгача жаҳон чемпионатида фақат Жанубий Америка ва Европа жамоалари ғолиб чиқишган бўлса-да, финалда улар умуман бир-бирига рақиб бўлмаганди. Ниҳоят бу ҳам амалга ошадиган бўлди.

Энди бўлажак финалдаги имкониятлар борасида сўз юритадиган бўлсак, Испания ушбу турнирда олтита ўйинни нол билан якунлади. Яъни, ўз дарвозасидан тўп ўтказиб юбормади. Бу футбол тарихида илк бор содир бўлди.

Қўшимчасига, битта турнир давомида, яъни, еттита ўйинда атиги битта гол ўтказди. Бу ҳам тарихда илк бор юз берди.

Аргентинага тўхталсак, мундиаллар тарихида ҳали ҳеч ким бир турнир давомида 85-дақиқадан кейин рақиблар дарвозасига саккизта гол уришни уддаламаган. Скалони жамоаси эса буни амалга оширди.

Шу факторларнинг ўзи ҳам финалда ўйнаш учун айнан Испания ва Аргентина лойиқ эканини кўрсатади.

Бу финални кузатишнинг яна бир бошқа қизиқ томонлари ҳам бор.

Испания Бош мураббийи Луис де ла Фуэнти ва Аргентина Бош мураббийи Лионел Скалонини нафақат жаҳон чемпионати финали, балки устоз-шогирдлик ришталари ҳам боғлаб туради.

Скалони Испанияда УЕФАнинг мураббийлик лицензияси – UEFA Pro Licence учун таҳсил олган пайтда Луис де ла Фуэнти унга дарс берган мураббийлардан бири эди.

Бугун эса улар дунёнинг энг кучли икки миллий терма жамоасини бошқармоқда. Ва бир-бирларининг ютуқларини катта ҳурмат билан эътироф этишади.

Албатта, ушбу финалнинг бош интригаси, чин маънодаги драмаси бир пайтлар чақалоқ Ламин Ямални ваннада чўмилтирган буюк Лионел Месси энди жаҳон чемпионати финалида унга қарши майдонга тушади.

Бундай сюжетни ҳатто энг зўр кинорежиссерлар ҳам ўйлаб тополмасди.

Бу сценарийни ҳаётнинг ўзи ёзди.

Томоша қилишга арзигулик финал, шундай эмасми?

Энди, имкониятларга тўхталсак, буни тахмин қилиш жуда қийин.

Бир томондан, ярим финалда чемпионатнинг энг кучли жамоаси Францияни ишончли мағлуб этган Испания финалда ҳам ғолибликка асосий даъвогар ҳисобланади.

Бошқа тарафдан, Месси бошчилигидаги Аргентина жамоаси бой берилаётган ўйинларни ўз томонига оғдириб, ғалаба қозониб кетганига бир неча бор гувоҳ бўлдик. Балки улар энг яхши ўйинларни финалга олиб қўйишгандир.

Финал ўйинига қизиқиш

Аброр Имомхўжаев: Ўзбекистондаги кутилмаларга келсак, миллий терма жамоамиз мусобақани тарк этганидан кейин томошабинлар сафи анча камайгани рост.

Лекин бу асосан футболни мунтазам равишда кўрмайдиган, фақатгина Ватан жамоаси учун мухлислик қилган томошабинлар ҳисобига рўй берди.

Чорак финалдан бошлаб, томошабинлар оқими яна ортиб бормоқда. Ва финалда уларнинг сони яна максимумга етади.

Тўғри, аввалгидек мухлислар кўча-куйдаги катта экранларга чорланмаяпти.

Лекин кафе ва ресторанларда, чойхоналардаги улфатлар даврасида финални орзиқиб кутаётганлар жуда ҳам кўп.

Финалда мухлислар иккига бўлиниши аниқ.

"Барселона" ва "Реал" мухлислари Испанияга ишқибозлик қилишлари шубҳасиз.

Шунингдек, ушбу жамоанинг чиройли ўйинлари учун мухлислик қиладиганлар ҳам анчагина.

Аргентинада эса жуда катта фактор – Месси тимсоли бор.

Шу боис, финалда мухлислик барометри энг юқори чўққига чиқади, деб бемалол айтиш мумкин.

Мезбон Ню-Йоркда хавотир

Финал учрашуви арафасида мезбон Ню-Йоркдаги ҳаво сифати жиддий хавотирларга сабаб бўлаётганига оид хабарлар олинмоқда.

Айтилишича, Ню-Йорк ва Ню-Жерси расмийлари ҳатто бу хусусда махсус огоҳлантириш билан чиқишган.

Улар одамларни имкон қадар ташқарига чиқмаслик, иложи борича уйда қолишга чақиришган.

Хабарларга кўра, Ню-Йорк минтақасини тутун қоплашига ҳаммезбон Канададаги ўрмон ёнғинлари сабаб бўлган.

Ҳаммезбон Америка Қўшма Штатлари дунёнинг ўзбекистонликлар ва Ўзбеклар энг кўп давлатлари сирасига киради.

Ўзбекистон миллий терма жамоаси гуруҳдаги сўнгги икки учрашувини айнан Штатларда ўтказган ва уларнинг ўйинларини бевосита стадионнинг ўзида томоша қилиш истагидаги ўзбекистонликларнинг озмунча эмасликлари ҳам кўрилганди.

Мезбон Ню-Йорк АҚШнинг улар энг кўп шаҳарлари сирасига киради.

Испания ва Аргентина иштирокидаги ҳал қилувчи финал учрашувини бевосита кўриш режасидаги ўзбекистонликлар сони аниқ қанча экани ҳозирча маълум эмас.

Финал учрашувига мезбонлик қилажак Ню-Йорк/Ню-Жерси стадиони 82 мингдан ортиқ одамга мўлжалланган.