Suriyelilere çalışma izni muafiyeti getirilmesi ne anlama geliyor?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, geçici koruma altında bulunan Suriyelilerin çalışma izni alma zorunluluğunun kaldırıldığını açıkladı. Çiftçi, Suriyelilere çalışma izni muafiyeti getirildiğini duyurdu.

26 Haziran'da bazı sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve ilgili kurum yöneticileriyle İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nde bir araya gelen Çiftçi, ülkedeki tüm yabancılar gibi, Suriyelilerin de kayıtlı istihdamına önem verildiğini söyledi.

Bakan Çiftçi, "Suriyelilerin karşıladığı iş gücü ihtiyacını da dikkate alarak çalışma izni alma zorunluluğunu kaldırdık ve geçici koruma kapsamındaki yabancılara çalışma izni muafiyeti getirdik" dedi.

Çiftçi ayrıca, sadece istihdam politikalarının değil, gönüllü geri dönüş süreçlerinin ve geçici koruma uygulamasının geleceğinin de kapsamlı bir şekilde değerlendirildiğini belirtti.

Ülkedeki 2.2 milyon Suriyelinin yaklaşık üçte birinin Türkiye'de doğduğunu söyleyen Çiftçi, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu durum, göç meselesinin artık sadece geçici bir nüfus hareketi değil, uzun vadeli sosyal ve demografik boyutları olan bir mesele olarak ele alınmasını gerekli kılmaktadır."

Kararla neler değişecek?

Türkiye'de geçici koruma statüsü altında bulunan Suriyelilerin kayıtlı olarak çalışabilmeleri için, işverenlerin gerekli şartları sağlayarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvurarak onlar için "Çalışma İzni Muafiyet Belgesi" almaları gerekiyordu.

İçişleri Bakanlığı'nın son kararıyla, Suriyelilerin iş gücü piyasasına doğrudan ve yasal olarak katılabilmelerinin önü açılıyor.

Kararla Suriyelilerin, kayıtlı istihdama katılmasının önündeki uzun ve zor prosedürlerin ortadan kaldırılması hedefleniyor.

Ayrıca Suriyelilerin yoğun olarak kayıt dışı şekilde çalıştıkları bazı sektörlerde, kayıtlı istihdama geçirilmeleri amaçlanıyor.

Türkiye'de çalışan Suriyelilerin kaçının kayıt dışı istihdam edildiğine dair resmi bir istatistik bulunmuyor.

Ancak Uluslararası Çalışma Örgütü'ne göre (ILO) Türkiye'deki Suriyelilerin büyük bölümü kayıt dışı ekonomide çalışıyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2024 yılında yayımlandığı verilere göre, çalışma izni verilen Suriyeli sayısı 117 bin 334'tü.

Çalışma izni muafiyeti nedir?

Çalışma izni muafiyeti normalde 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında düzenlenen bir belge.

Belge, yabancı uyruklu kişilerin standart bir çalışma izni alma zorunluluğundan muaf tutulmalarını, belirli şartlar ve süreler dahilinde yasal olarak hem çalışıp hem de ikamet etmesini sağlıyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen çalışma izni muafiyeti, geçerli olduğu sürece, ikamet izni yerine geçiyor.

Türkiye'de geçici koruma kapsamında kaç Suriyeli var?

Geçici koruma statüsü; ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen ve kitlesel akınlar sebebiyle bireysel sığınma prosedürlerinin yetersiz kaldığı durumlarda acil ve geçici koruma arayan yabancılara sağlanan yasal bir koruma şekli.

Bu statü, Türkiye'de genellikle ülkelerindeki iç savaş nedeniyle Suriye'den gelenler ve vatansız mülteciler için uygulanıyor.

Çiftçi, 26 Haziran'da yaptığı açıklamada ayrıca Suriye'de rejim değişikliğinin ardından gönüllü geri dönüşlerin hızlandığını söyledi.

2016 yılından bu yana gönüllü geri dönüş yapan Suriyelilerin sayısının 1.4 milyonu aştığını, halen geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin sayısının ise 2.2 milyon olduğunu açıkladı.

Çiftçi, bir taraftan düzensiz göç ve insan kaçakçılığıyla mücadele edildiğini, diğer yandan nitelikli iş gücü, yatırımcılar, uluslararası öğrenciler ve bilim insanları için süreçlerin kolaylaştırıldığını belirtti.

Bakan, göçü bir kriz alanı olarak değil, "bilgi, üretim, yatırım ve insan kaynağı bakımından stratejik bir fırsat alanı" olarak değerlendirdiklerini de söyledi.