เกิดอะไรขึ้นกับราคาน้ำมัน เหตุใดในบางประเทศราคากลับไปเหมือนช่วงก่อนเกิดสงครามอิหร่าน ?

ผู้ใช้รถยนต์ในสหราชอาณาจักรกำลังเห็นราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเริ่มถูกลงแล้ว หลังจากสหรัฐอเมริกาและอิหร่านบรรลุข้อตกลงยุติสงคราม โดยคาดว่าราคาจะปรับลดลงต่อไปอีกในช่วงไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า

เมื่อความขัดแย้งปะทุขึ้นในวันที่ 28 ก.พ. ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงพุ่งสูงขึ้น เนื่องจากสงครามได้ส่งผลกระทบต่อการผลิตและการขนส่งพลังงานทั่วภูมิภาคตะวันออกกลางอย่างมีนัยสำคัญ

อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ราคาน้ำมันได้ปรับตัวลดลง และการที่สหรัฐอเมริกาและอิหร่านบรรลุข้อตกลงร่วมกันนั้นได้ยังส่งผลให้ราคาลดลงสู่ระดับต่ำที่สุดนับตั้งแต่ช่วงแรกของสงครามในช่วงต้นเดือน มี.ค. ที่ผ่านมา

สมาคมยานยนต์สหราชอาณาจักร (Automobile Association - AA) คาดว่าราคาที่หน้าสถานีบริการน้ำมันจะยังคงลดลงต่อไป และ "จังหวะดังกล่าวถือว่าเหมาะสมอย่างยิ่งกับการเริ่มต้นฤดูท่องเที่ยวฤดูร้อน" ขณะเดียวกัน เป็น ผู้ให้บริการยานยนต์คู่แข่งอย่างอาร์เอซี (RAC) ระบุว่าการปรับลดราคานั้น "ควรเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและมากกว่านี้ โดยเฉพาะในกรณีน้ำมันดีเซล"

ราคาน้ำมันในตลาดค้าส่งส่งผลต่อราคาน้ำมันเบนซินและดีเซลหน้าปั๊มอย่างไร ?

ราคาน้ำมันดิบเป็นปัจจัยสำคัญในการผลิตน้ำมันเบนซินและดีเซล ซึ่งหมายความว่าต้นทุนขายส่งที่สูงขึ้นย่อมทำให้ค่าใช้จ่ายในการเติมน้ำมันรถยนต์เพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย

นักวิเคราะห์บอกว่าการปรับขึ้นของราคาน้ำมันทุก ๆ 10 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 330 บาท) จะทำให้ราคาหน้าสถานีบริการน้ำมันเพิ่มขึ้นราว 7 เพนนี หรือ 3.15 บาทต่อลิตร

นับตั้งแต่สงครามเริ่มต้นขึ้น ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นดัชนีอ้างอิงราคาน้ำมันขายส่งของโลก มีความผันผวนอย่างมาก

ก่อนเกิดความขัดแย้ง ราคาน้ำมันเบรนท์อยู่ที่ประมาณ 70 ดอลลาร์ (ราว 2,310บาท) ต่อบาร์เรล แต่สถานการณ์สงครามทำให้ราคาพุ่งขึ้นแตะระดับสูงกว่า 120 ดอลลาร์ (ราว 3,960 บาท)

อย่างไรก็ตาม ราคาน้ำมันได้ปรับตัวลดลงในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา และหลังจากมีการลงนามในกรอบข้อตกลง ราคาก็ลดลงมาอยู่ที่ราว 76 ดอลลาร์ (ราว 2,508 บาท) ต่อบาร์เรล ทั้งนี้ ราคายังคงปรับลดลงอย่างต่อเนื่อง และในช่วงหนึ่งเคยลดต่ำกว่า 72.48 ดอลลาร์ (ราว 2,391 บาท) ต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นระดับเดียวกับก่อนวันที่สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 ก.พ.

เกิดอะไรขึ้นกับราคาน้ำมันในสหราชอาณาจักร

ข้อมูลของอาร์เอซีระบุว่าราคาน้ำมันเบนซินแตะระดับสูงสุดในช่วงสงครามอิหร่านที่ 159.53 เพนนี (ราว 71.79 บาท) ต่อลิตร เมื่อวันที่ 28 พ.ค. ขณะที่ราคาน้ำมันดีเซลสูงสุดในช่วงความขัดแย้งอยู่ที่ 191.54 เพนนี (ราว 86.19 บาท) ต่อลิตร เมื่อวันที่ 15 เม.ย.

นับตั้งแต่วันที่ 28 พ.ค. ราคาน้ำมันเบนซินได้ปรับตัวลดลง โดยทางเออาร์ซีระบุว่าข้อมูล ณ วันศุกร์ที่ 26 มิ.ย. แสดงให้เห็นว่าราคาเฉลี่ยของน้ำมันเบนซินลดลงสัปดาห์ละ 2 เพนนี มาอยู่ที่ 151.98 เพนนี (ราว 68.39 บาท) ต่อลิตร และน้ำมันดีเซลลดลง 4 เพนนี มาอยู่ที่ 168.64 เพนนี (ราว 75.89 บาท) ต่อลิตร

อาร์เอซีระบุว่าปัจจุบัน หากต้องการเติมน้ำมันให้กับรถยนต์ครอบครัวถังความจุ 55 ลิตร จะต้องจ่ายเงิน 83.59 ปอนด์ (ราว 3,761.55 บาท) ในการเติมน้ำมันเบนซิน และ 92.75 ปอนด์ (ราว 4,173.75 บาท) หากเติมน้ำมันดีเซล

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังสูงกว่าช่วงปลายเดือน ก.พ. ซึ่งเป็นช่วงก่อนเกิดความขัดแย้งและราคาเบนซินอยู่ที่ 10.50 ปอนด์ (ราว 472.50 บาท) ส่วนดีเซลอยู่ที่ 14.40 ปอนด์ (ราว 648 บาท) ตามลำดับ

ไซมอน วิลเลียมส์ หัวหน้าฝ่ายนโยบายของอาร์เอซี กล่าวว่า "ราคาน้ำมันกำลังทยอยปรับลดลงอย่างต่อเนื่อง เพื่อตอบสนองต่อการลดลงของราคาน้ำมันดิบและต้นทุนขายส่งของน้ำมันเบนซินและดีเซล ซึ่งถือเป็นข่าวดีสำหรับผู้ขับขี่ที่ต้องเผชิญช่วงเวลาที่ยากลำบากที่ปั๊มน้ำมันตลอดปีนี้

"อย่างไรก็ตาม การวิเคราะห์ข้อมูลราคาขายส่งของเราชี้ให้เห็นว่าการปรับลดราคาควรเกิดขึ้นได้รวดเร็วและมากกว่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของน้ำมันดีเซล ผู้ขับขี่ควรได้เห็นราคาเฉลี่ยของน้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่วต่ำกว่า 150 เพนนี (ราว 67.50 บาท) และน้ำมันดีเซลต่ำกว่า 160 เพนนี (ราว 72 บาท) ภายในช่วงสัปดาห์หน้าหรือใกล้เคียงกัน"

ถึงกระนั้นในช่วงที่เกิดความขัดแย้ง ราคาน้ำมันเบนซินและดีเซลยังคงอยู่ในระดับต่ำกว่าจุดสูงสุดที่เคยเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อนปี 2022 ซึ่งเป็นช่วงหลังจากที่รัสเซียรุกรานยูเครน โดยขณะนั้นราคาน้ำมันเบนซินพุ่งขึ้นแตะ 191.5 เพนนี (ราว 86.18 บาท) ต่อลิตร และดีเซลอยู่ที่ 199 เพนนี (ราว 489.55 บาท) ต่อลิตร

เนื่องจากการขนส่งน้ำมันเป็นกระบวนการที่ใช้เวลา การเปลี่ยนแปลงของราคาในตลาดค้าส่งจึงต้องใช้เวลาประมาณ 2 สัปดาห์จึงจะสะท้อนมายังราคาหน้าสถานีบริการ

บรรดาผู้ประกอบการจำหน่ายน้ำมันได้ปฏิเสธข้อกล่าวหาว่ามีการตั้งราคาสูงเกินจริงในช่วงความขัดแย้ง ขณะที่หน่วยงานกำกับดูแลตลาดอย่างเป็นทางการระบุว่า "ยังไม่พบหลักฐานว่าผู้ค้าปลีกมีการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ด้านราคาเพื่อฉวยประโยชน์จากวิกฤตการณ์ดังกล่าว"

โครงการของรัฐบาลที่มีชื่อว่าฟิวล์ ไฟน์เดอร์ (Fuel Finder) เปิดโอกาสให้ผู้ขับขี่สามารถเปรียบเทียบราคาน้ำมันจากสถานีบริการทั่วสหราชอาณาจักร

ลุค บอสเดตต์ หัวหน้าฝ่ายนโยบายของสมาคมยานยนต์สหราชอาณาจักร กล่าวว่าทางกลุ่มรู้สึกประหลาดใจที่มีการปรับราคาอย่างรวดเร็ว และมองว่าเป็นผลมาจากโครงการดังกล่าว

เมื่อวันที่ 20 พ.ค. นายกรัฐมนตรีเซอร์ เคียร์ สตาร์เมอร์ กล่าวว่าจะมีการเลื่อนการปรับขึ้นภาษีน้ำมันเชื้อเพลิงอีก 5 เพนนี (ราว 2.25 บาท) จากเดิมมีกำหนดในเดือน ก.ย. ออกไปจนถึงวันที่ 31 ธ.ค. เนื่องจากสถานการณ์ความขัดแย้ง

เหตุใดสงครามสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านจึงส่งผลต่อราคาน้ำมัน

ความขัดแย้งในตะวันออกกลางส่งผลให้ราคาน้ำมันโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างมาก เนื่องจากได้ส่งผลกระทบจนทำให้ช่องแคบฮอร์มุซ หนึ่งในเส้นทางขนส่งทางน้ำที่สำคัญของโลกที่ใช้ลำเลียงน้ำมัน ก๊าซธรรมชาติเหลว และสินค้าโภคภัณฑ์จำเป็นอื่น ๆ โดยการต้องปิดตัวลงโดยพฤตินัย ส่งผลให้ปริมาณอุปทานทั่วโลกลดลง

โดยปกติแล้วเส้นทางน้ำสายนี้จะมีการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว คิดเป็นราว 20% ของโลก

แม้จะมีข้อตกลงระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่ายังต้องใช้เวลากว่าการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซจะกลับสู่ภาวะปกติ และผลกระทบจากสงครามอาจยังคงส่งผลต่อเศรษฐกิจโลกต่อไปอีกเป็นเวลาหลายเดือน

สหราชอาณาจักรได้น้ำมันและก๊าซธรรมชาติมาจากไหน

สหราชอาณาจักรพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันและก๊าซในระดับสูง โดยแหล่งนำเข้าหลักส่วนใหญ่มาจากสหรัฐอเมริกาและนอร์เวย์

ราคาน้ำมันในตลาดโลกเป็นตัวกำหนดว่าประเทศจะต้องจ่ายเงินเท่าใดเพื่อนำเข้าน้ำมันที่เพียงพอได้

แม้ว่าสหราชอาณาจักรจะมีการผลิตน้ำมันจากทะเลเหนืออยู่บ้าง แต่ส่วนใหญ่ของน้ำมันดังกล่าวกลับถูกส่งออกไปยังประเทศอื่นเพื่อดำเนินการกลั่น