Kwa nini Urusi inayafanyia ukarabati kwa siri makaazi ya Putin yaliopo Sochi?

Migogoro ya kisheria, picha za satelaiti na matangazo ya kazi yanayowapa wajenzi malazi karibu na bwawa la kuogelea, chakula cha bure na malipo ya pesa taslimu yamefichua upanuzi mkubwa wa makazi rasmi ya Rais wa Urusi Vladimir Putin katika eneo la Bahari Nyeusi.

Makazi hayo ya serikali yaliyoko Bocharov Ruchey, Sochi, yamewahi kutumiwa na Nikita Khrushchev, Leonid Brezhnev na baada ya kusambaratika kwa Umoja wa Kisovieti Boris Yeltsin.

Putin aliwahi kukaa katika makazi hayo kabla ya kuapishwa kwake kwa mara ya kwanza mnamo Mei 2000, na mara kwa mara amekuwa akiwapokea viongozi wa kigeni hapo.

Mnamo mwaka wa 2008, makazi hayo yaliteuliwa kuwa makazi rasmi ya rais; hii ina maana kwamba mkuu wa nchi anaweza "kukaa, kufanya kazi, kuishi na kutekeleza majukumu yote, ikiwemo jukumu la Amiri Jeshi Mkuu" hapo, kulingana na Vladimir Kozhin, mkuu wa Idara ya Usimamizi wa Mali za Rais wa Shirikisho la Urusi.

Putin alitembelea Sochi mara 24 mnamo mwaka wa 2021 mwaka mmoja kabla ya kuanzisha uvamizi kamili dhidi ya Ukraine lakini alitembelea mara mbili tu katika miaka ya 2024 na 2025, kulingana na gazeti la Financial Times.

Kupungua kwa kasi kwa safari za Putin kwenda eneo la Bahari Nyeusi kulitokea wakati huohuo ambapo ndege zisizo na rubani (drones) za Ukraine zilikuwa zikifika mara kwa mara katika ukanda wa pwani wa eneo hilo.

Hata hivyo, badala ya kuyaacha makazi ya Bocharov Ruchey, uchunguzi uliofanywa na BBC News Russian unaonyesha kuwa serikali inajenga upya eneo hilo kuanzia msingi kwa ukubwa zaidi na kwa hatua kali zaidi za kiusalama.

Kazi za ubomoaji zilianza mwaka wa 2024 bila mamlaka kutoa taarifa yoyote. Kufikia Septemba 2025, shimo kubwa la uchimbaji lilikuwa tayari limeonekana katika eneo hilo.

Mwaka huu, shirika la usalama la serikali ya Urusi, FSO, liliamua kuimarisha zaidi ulinzi wa Bocharov Ruchey na kuanzisha eneo la usalama lenye ukubwa wa zaidi ya kilomita za mraba tatu kuzunguka makazi hayo.

Na kufikia vuli ya mwaka wa 2026, paa za majengo kadhaa mapya makubwa ambayo yanachukua eneo kubwa zaidi kuliko makazi ya awali zilionekana kwenye picha za satelaiti zilizochambuliwa na BBC News Russian.

Hata hivyo, si sehemu zote za eneo hilo la awali zilizobomolewa. Jengo la Bocharov Ruchey-2, lililojengwa kwa ajili ya Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Baridi ya Sochi ya mwaka wa 2014, limesalia bila kuharibiwa.

Na Putin anaendelea kuwapokea wageni wa ngazi za juu hapo, akiwemo mkuu wa Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki (IAEA), Rafael Grossi, mwaka wa 2024.

Mamlaka bado hazijatoa tangazo lolote kuhusu ujenzi huo mpya - lakini uchunguzi uliofanywa na BBC News Russian umefichua nyaraka muhimu zinazotoa mwanga juu ya suala hilo.

Katika uamuzi wa mahakama kuhusu mzozo kati ya wakandarasi, BBC News Russian iligundua mkataba wa mpango wa serikali wa ununuzi wa vifaa vya ulinzi wenye nambari ya siri 2327202903572000000000000.

Taarifa kuhusu mikataba ya aina hiyo huwa na vikwazo vya ufikiaji - lakini nambari hiyo ya siri inafichua maelezo kadhaa muhimu.

Nambari nne za kwanza zinaonyesha mwaka ambao mkataba ulisainiwa na mwaka utakapomalizika - yaani 2023 na 2027. Nambari tatu zinazofuata, 202, ni nambari ya utambulisho ya FSO, ambayo ndiyo mamlaka iliyoingia mkataba huo.

Na kwa kupitia maamuzi mengine kadhaa ya mahakama kuhusu migogoro na wakandarasi wadogo wanaofanya kazi katika eneo la Bocharov Ruchey, BBC News Russian imeweza kubaini kuwa mkandarasi mkuu wa ujenzi huo ni TSI Group, kampuni iliyosajiliwa katika eneo la Crimea lililonyakuliwa na Urusi.

Mojawapo ya migogoro hiyo ilihusu taasisi ya usanifu ya Sevastopol iitwayo Voenmorproekt-30, ambayo ilishindwa kukamilisha kazi kwa wakati uliopangwa miezi michache tu baada ya ujenzi kuanza, mwanzoni mwa mwaka wa 2025.

Pia kulibainika kuwepo kwa ukiukwaji wa taratibu katika ujenzi wa kuta za "nyumba kuu", kazi ambayo ilikuwa imekabidhiwa kampuni moja kutoka Orenburg.

BBC News Russian also discovered job ads for builders, including bricklayers, ironworkers and concrete specialists, on social media and recruitment services, some naming Bocharov Ruchey.

"A residence is being built," one read. "Access-control regime - Bocharov Ruchey." Another warned: "The facility is strategic."

One of these ads, in January 2025, said builders were urgently needed for a two-storey building "on a restricted-access site requiring passes" in Sochi, offering payments in cash.

Another, at the end of the year, referred to a four-storey building on a facility with access controls and passport checks.

Hapo awali, ni raia wa Urusi pekee ambao hawakuwa na rekodi ya uhalifu wangeweza kuomba. "Ukaguzi wa historia unahitajika," moja ya matangazo yalisema.

Lakini mahitaji baadaye yakawa madogo, huku raia wa Belarusi, Kazakhstan na Kyrgyz pia wakiombwa kuomba. Walipewa malazi, "katika hosteli yenye bwawa la kuogelea", kwa mfano, au vyumba, milo mitatu kwa siku, vifaa vya bure na nguo za kazi.

Upendeleo ulipewa timu nzima "zikiwa na mhandisi na msimamizi wao" lakini wafanyakazi wa zamu ya kujitegemea pia walikubaliwa.

"Usimamizi wa kiufundi si mkali," moja ya matangazo yalisema. "Huduma za usalama wa ndani za Urusi hufuatilia mtiririko wa pesa, kwa hivyo kila kitu ni sawa na wazi."

Kufikia 2026, tovuti hiyo ilikuwa tayari ikitafuta wafanyakazi wa kazi za ndani, ikiwa ni pamoja na usakinishaji wa taa, mabomba na milango.

"Ujazo mkubwa sana, tunahitaji watu wengi - lakini wanahitaji kuwa wataalamu," mwajiri mmoja aliandika, akionya kwamba kituo hicho "kimefungwa" na wafanyakazi wote wanakabiliwa na uchunguzi wa usalama.

TSI na kundi linalohusiana nayo la Transstroiinvest si wageni katika miradi ya ujenzi inayohusisha serikali na masuala ya usalama.

Kabla ya mradi wa Bocharov Ruchey, Transstroiinvest ilikuwa tayari imejenga makazi mengine kwa ajili ya Putin.

Mnamo mwaka wa 2019, chombo huru cha habari cha uchunguzi nchini Urusi kiitwacho 'Project' kiliripoti kuwa kampuni hiyo ilihusika katika ujenzi wa makazi ya serikali katika eneo la Oliva, kwenye pwani ya kusini ya Crimea iliyonyakuliwa na Urusi; ujenzi huo ulifanyika katika eneo ambalo hapo awali kulikuwa na nyumba za mapumziko za serikali zilizotumiwa na viongozi wa ngazi ya juu wa chama cha Soviet na baadaye na maafisa wa ngazi ya juu wa Ukraine.

BBC News Russian sasa imebaini maamuzi ya mahakama yanayothibitisha hili, pamoja na nyaraka za mahakama zinazotaja kituo hicho kama "makazi ya rais".

Transstroiinvest inaendelea kufanya kazi katika maeneo ya Ukraine yanayokaliwa kwa mabavu - kwa mfano, inafanya ukarabati wa 'Pobeda', sinema ya zamani zaidi mjini Mariupol, mji uliotekwa na Urusi mwaka wa 2022.

Na kati ya mwaka wa 2022 na 2025, TSI ilipewa mikataba 54 yenye thamani ya takriban dola milioni 330 - kulingana na sajili ya mikataba ya serikali - kwa ajili ya ukarabati wa kituo cha kimataifa cha watoto cha Artek, kilichoko katika eneo la Crimea linalokaliwa kwa mabavu.

BBC News Russian imetuma maswali kuhusu ujenzi wa Bocharov Ruchey kwa wawakilishi wa Transstroiinvest, akiwemo msanidi wa majengo Alexei Fomenko (47) - ambaye anaaminika kuwa mnufaika wa TSI - pamoja na mshirika wa karibu wa Putin, Arkady Rotenberg (ambaye Fomenko amehusishwa naye), na msemaji wa rais Dmitry Peskov, lakini haijapata majibu yoyote.