TOOS, Iiraan oo wacad ku martay in aysan ogolaan doonin in kiimikada Nukliyeerka laga qaado gudaha dalkeeda.
Mohsen Rezaei, oo ah xoghayaha Golaha Sare ee Amniga Qaranka Iran, ayaa kulan uu la yeeshay Asim Munir, taliyaha guud ee ciidamada qalabka sida ee Pakistan, ku sheegay: “Xitaa hal qurub oo ka mid ah walxaha nukliyeerka ee la kobciyay laga bixin doonin Iraan”.
Trump: Waa inaan go'aamiyaa sida aan Iran uga adkaan lahayn, si kasta oo ay xaaladdu u adkaato
Cabbaas Araqchi: "Weli waxaan Mareykanka kula jirnaa wadaxaajood aan u mareyno Pakistan iyo Qadar"
Abiy Ahmed oo sheegay in Eritrea wajihi doonto cawaaqib xun hadii ay sii waddo 'ku tiirsanaanta wadamada kale'
Soomaali ku dhimatay duqayn diyaaradeed oo ka dhacday gobol lagu muransan yahay oo u dhaxeeyay Koonfurta Suudaan iyo Suudaan
Tebin toos ah
Iiraan oo shaacisay inay wax ka beddeshay nidaamkeedii hore ee is difaaca, maxayse samaynayaan
Afhayeenka Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iran
(IRGC) ayaa sheegay in caqiidada difaaca Iran ay markii hore ahayd mid ku
salaysan is-difaacid, isla markaana ay sheegi jireen in haddii dal soo weeraro
ay ka jawaabi doonaan, balse hadda ay leeyihiin haddii dal soo weeraro ay ka
jawaabi doonaan, sidoo kalena ay iyagu weerari doonaan.
Sareeye Guuto Hossein Mohebbi, oo sharraxayay siyaasaddan,
ayaa wakaaladda wararka u sheegay: “Caqiidadeennu mar dambe ma ahaan
doonto mid weerar toos ah ku salaysan, balse waxay noqon doontaa mid aan
sinnayn (asymmetric). Waxaan cadowga u weerari doonnaa qaab ka dhigaya inuu
garwaaqsado culayska iyo baaxadda tallaabooyinkayaga.”
Maalmihii u dambeeyay, iyadoo ay sii xoogaysanayaan
hanjabaadaha milatari ee Israa’iil iyo Maraykanka, ayaa mas’uuliyiinta Iran
waxay dhankooda adeegsadeen hadallo hanjabaad ah oo ay kaga jawaabayaan.
Shirkad macaamiisheeda ku soo rogaysa inay wax dalbadan ka hor inta aysan fariisan kuraastooda
Xigashada Sawirka, MATT GLAC
Qoraalka sawirka, Starbucks
Shirkadda Starbucks ayaa Shiinaha oo dhan macaamiisheeda ku
soo rogeysa siyaasad cusub, taas oo dhigaysa in macaamiishu ay wax ka iibsadaan
shirkadda ka hor inta aan loo oggolaan inay kuraasteeda fariistaan.
Isbeddelkan ayaa imanaya xilli shirkadda qaxwaha ee
Maraykanku ay wajahayo tartan xooggan oo ka jira Shiinaha, halkaas oo ay sidoo
kale ku bixinayso 45 milyan oo doollar si ay u casriyeyso goobaha ay ku
leedahay.
Shirkaddu waxay sheegtay in haweenka uurka leh iyo dadka
naafada ah ay weli heli doonaan taageerada ay u baahan yihiin.
Sannadkii hore, Starbucks ayaa dib uga laabatay siyaasad ka
dhaqan gashay Maraykanka, taas oo qof kasta u oggolaanaysay inuu isticmaalo
goobaha ay shirkaddu ku iibiso qaxwaha, barxadaha bannaanka iyo musqulaha.
Ruushka ayaa sii daayay muwaadin Mareykan ah oo 74 jir ah,
kaas oo xabsi loo taxaabay isaga oo lagu eedeeyay inuu u dagaallamayay Ukraine,
xilli Madaxweyne Vladimir Putin uu magaalada St Petersburg wada-hadallo kula
yeeshay ergayga Mareykanka Steve Witkoff.
Stephen Hubbard ayaa la geeyay garoonka diyaaradaha ee
Pulkovo, sida uu Putin sheegay intii uu socday kulanka subaxnimadii hore ee
Arbacada.
Madaxweyne Donald Trump ayaa markii dambe sheegay in muwaadinkaas
uu “ku soo socdo dalkiisa”, isla markaana “aan loo baahnayn wax is-weydaarsi
maxaabiis ah”.
Hubbard ayaa sannadkii 2024 lagu xukumay ku dhowaad toddoba
sano oo xabsi ah oo uu ku qaadan lahaa xero ciqaabeed. Waxaa lagu eedeeyay inuu
ka tirsanaa cutub difaac oo ku sugnaa magaalada Izyum ee Ukraine, xilligaas oo
ciidamada Ruushku ay qabteen wax yar kaddib markii Moscow ay billowday
duullaankii ballaarnaa ee Ukraine sannadkii 2022.
Trump ayaa qoraal uu ku baahiyay baraha bulshada kaddib
markii warbaahinta dowladda Ruushku ay baahisay warka sii deynta Hubbard, ku
sheegay in tallaabadan ay timid kaddib codsi uu toddobaadkii hore “si toos ah”
ugu gudbiyay Putin.
Qaar ka mid ah muwaadiniinta kale ee Mareykanka ee Ruushka
ku xirnaa ayaa hore loo sii daayay kaddib heshiisyo is-weydaarsi maxaabiis ah.
Dal kale oo xaqiijiyey kiis cudurka Ebola ah
Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images
Qoraalka sawirka, Kiis cudurka Ebola oo laga xaqiijiyey Nigeria
Nigeria ayaa xaqiijisay kiis Ebola ah oo laga helay haweeney
ka soo safartay dalka Uganda ee Bariga Afrika, tagtayna magaalada Abuja,
caasimadda dalkaas ku yaalla Galbeedka Afrika.
Wasiirka Caafimaadka Nigeria, Muhammad Ali Pate, ayaa
sheegay in baaritaannada shaybaarka ay xaqiijiyeen in bukaanku uu qabo cudurka.
Ilo caafimaad oo BBC-da la hadlay ayaa sheegay in haweeneydu
aysan u dhalan Nigeria, isla markaana ay tahay xaaska diblomaasi. Waxaa lagu
karantiilay isbitaal ku yaalla Abuja, halkaas oo ay ku qaadanayso daryeel
caafimaad.
Sida ay sheegtay Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO),
haweeneydu waxay calaamadaha cudurka isku aragtay Arbacadii, 7-dii Oktoobar,
afar maalmood kaddib markii ay dalka timid.
Hay’adaha caafimaadka ayaa bilaabay raadraaca dadka ay la
xiriirtay haweeneydu, si looga hortago faafitaanka cudurka. Ilaa hadda, waxaa
la aqoonsaday 44 qof oo xiriir dhow la yeeshay bukaanka.
Nigeria ayaa noqotay waddankii ugu horreeyay ee Galbeedka
Afrika ee soo sheega kiis la xiriira dillaaca Ebola ee hadda ka jira Bariga
Afrika. Dalkaasi wuxuu si guul leh u xakameeyay dillaac hore oo cudurka ah
sannadkii 2014.
Dhanka kale, Wasaaradda Caafimaadka Uganda ayaa adkaysay in
xilligan aysan jirin kiisas Ebola ah oo si rasmi ah looga xaqiijiyay dalkaas,
kuwaas oo weli firfircoon.
Ruushka oo ku dhawaaqay war farxad weyn u ah Trump
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka Ruushka, Alexander Novak
Ra’iisul Wasaare ku-xigeenka Ruushka, Alexander Novak, ayaa
sheegay in Ruushku uu Khamiista u diri doono Maraykanka markabkii ugu horreeyay
ee shidaalka naaftada qaada, sida ay baahisay warbaahinta Vedomosti, kaddib
heshiis lala galay Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump.
Ruushka ayaa 9-kii Oktoobar qaaday mamnuucid uu isagu saaray
dhoofinta shidaalka naaftada. Mamnuuciddaas ayaa markii hore loo soo rogay si
wax looga qabto yaraanta shidaalka ee gudaha dalka, taas oo ay sababeen
weerarrada diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ukraine ay ku qaadday warshadaha
sifaynta shidaalka.
Tallaabadan ayaa timid kaddib markii Trump uu ku baaqay in
shidaalka naaftada la gaarsiiyo suuqyada caalamka.
Trump ayaa sheegay in Ruushku uu isla markiiba dhoofin doono
300,000 oo tan oo shidaalka naaftada ah, taas oo u dhiganta 2.25 milyan oo
fuusto.
Dhanka kale, Novak ayaa Arbacada sheegay in markabka ugu
horreeya uu qaadi doono 40,000 oo tan oo shidaalkaas ah. Wuxuu intaas ku daray
in dukumentiyada la xiriira sahayda shidaalka ay ku dhow yihiin in la
dhammaystiro, sida ay warbaahintu soo werisay. Hase yeeshee, ma uusan sheegin
dekedda laga rari doono shidaalka.
“Shixnado kale ayaa dabcan xigi doona. Labada hoggaamiye
ayaa heshiisyo gaaray. Waxaan dabooli doonnaa baahida Maraykanka inta ay
awooddeennu saamaxayso,” ayay wakaaladda wararka ee RIA soo xigatay.
Trump ayaa sidoo kale sheegay in Ruushku uu bisha Nofeembar
dhoofin doono 500,000 oo tan, halka hal milyan oo tan oo kale la dhoofin doono
isla markiiba kaddib.
Warar ayaa sheegaya in dowladda Ciraaq ay xayiraado ku soo
rogtay wakiillada Xuutiyiinta Yemen ee ku sugan magaalada Baqdaad, iyadoo ka
mamnuucday inay dhulkeeda ka fuliyaan dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed iyo kuwo
warbaahineed.
Sida ay wararku tilmaamayaan, awaamiirtan waxay khuseeyaan
xubno ka tirsan Xuutiyiinta oo Ciraaq ku sugnaa tan iyo sannadkii 2018, kuwaas
oo qayb ka ah urur lagu magacaabo “Xafiiska Wakiillada Ansarullah”.
Waaxda BBC Monitoring ayaa soo xigatay wargeyska internet-ka
ee Al-Arabi Al-Jadeed, oo xaruntiisu tahay London, balse laga leeyahay dalka
Qatar, kaas oo sheegay in sarkaal Ciraaqi ah uu sheegay in tallaabooyinkan ay
mamnuucayaan xubnaha dhaqdhaqaaqa Xuutiyiinta ee ay taageero Iiraan, kuwaas oo
ku nool Ciraaq, inay qabtaan kulammo, shirar jaraa'id ama ay fuliyaan
dhaqdhaqaaqyo ka baxsan xeerarka iyo shuruucda deggenaanshaha ee Ciraaq.
Sarkaalku wuxuu sharaxay in dowladda Ciraaq ay u cayintay
wakiillada kooxda goobo gaar ah oo ay degganaadaan, isla markaana ay ku amartay
inay hore ugu wargeliyaan qorshayaashooda ka hor inta aysan safar gelin.
Horaantii toddobaadkan, qaraar ka soo baxay shir ay
wasiirrada arrimaha dibadda ee Ururka Iskaashiga Islaamka ku yeesheen Baqdaad
ayaa ugu baaqay dalalka xubnaha ka ah ururka inay ka fogaadaan fududeynta
safarka wakiilka Xuutiyiinta ee ku sugan Tehran, isla markaana ay “ku
wareejiyaan dowladda Jamhuuriyadda Yemen haddii uu ku sugan yahay dhulkooda”.
Xuutiyiinta Yemen oo war ka soo saaray weerar Sacuudigu ku eedeeyey
Afhayeen u hadlay fallaagada Xuutiyiinta Yemen ayaa sheegay
in kooxdaasi aysan Arbacadii wax diyaarado aan duuliye lahayn u dirin Madiina
ee dalka Sacuudiga, isla markaana aysan wax hawlgallo militari ah ka fulin
dalkaas.
Gobolka Madiina ayaa lagu sheegay inuu ka mid ahaa goobihii
la beegsaday weerarradan.
“Afarta diyaaradood ee aan duuliyaha lahayn ee ku wajahnaa
Boqortooyada Sacuudiga waa la dhex galay, waana la burburiyay,” ayuu Turki
al-Maliki, afhayeenka isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo, ku qoray farriin uu
ku baahiyay barta X.
Farriin labaad oo uu soo saaray ayuu ku sheegay in
diyaaradahaas lagu dhexda lagu qabtay gobolka bari ee Sacuudiga iyo gobolka Madiina.
Isagoo aan sheegin cidda ka dambaysay
weerarrada, ayuu al-Maliki markii dambe shaaciyay in diyaarad kale oo aan
duuliye lahayn lagu soo dhexgalay bariga Sacuudiga
Itoobiya oo soo xushay saddex goobood oo laga dhisayo xarumaha tamarta nukliyeerka
Xigashada Sawirka, Office of the Prime Minister
Qoraalka sawirka, Abiy iyo xubnaha ku weheliya booqashada
Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed, ayaa sheegay in la baaray in ka badan 30 goobood oo loo qorsheeyay in laga dhiso xarumaha tamarta nukliyeerka, balse ugu dambayn la soo xulay saddex goobood.
Abiy ayaa hadalkan sheegay Arbacadii, intii uu booqashada ku joogay xarunta Guddiga Tamarta Nukliyeerka ee dalkaas.
Waxa uu sheegay in Itoobiya ay hadda heer wanaagsan ka gaartay dhismaha hay’adaha iyo qaab-dhismeedka looga baahan yahay horumarinta tiknoolajiyadda nukliyeerka.
Sida uu sheegay, waxaa la sameeyay koox cilmi-baaris ah, shirkadna si sharci ah ayaa loo aasaasay. Waxaa sidoo kale la magacaabay shaqaalaha iyo maamulayaasha, iyadoo la dhammaystiray qaab-dhismeedka xafiisyada iyo maamulka shaqaalaha.
Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu sheegay in goobihii hore loo aqoonsaday ay markii dambe ka yaraadeen 30, loona soo koobay 13, ka dibna shan, ugu dambayna laga soo xulay saddex goobood.
Hase yeeshee, wuxuu sheegay in Itoobiya aysan keligeed go’aamin karin in goobahaasi ku habboon yihiin dhismaha xarumaha tamarta nukliyeerka.
“Ma xaqiijin karno in goobahan ay yihiin kuwa ku habboon. Waa in shirkado shisheeye ay qiimeeyaan goobaha la soo xulay, ayna xaqiijiyaan ku habboonaantooda,” ayuu yiri Abiy.
Waxa uu intaas ku daray in marka la xaqiijiyo ku habboonaanta goobta la doortay, ay lagama maarmaan noqon doonto in goobta loo diyaariyo mashruuca, isla markaana heshiis lala saxiixdo shirkad bixisa tiknoolajiyadda nukliyeerka.
Abiy ayaa sheegay in mashaariicda tamarta nukliyeerka, sida Biyo-xireenka weyn ee Itoobiya ee GERD, aan lagu dhammaystiri karin waqti gaaban ama heshiis keliya oo shirkad lala galo.
“Waxay ku lug leedahay hay’ado badan oo xirfadeed iyo kuwo tacliimeed, iyo qaybo kala duwan. Waa mashruuc muddo dheer qaadanaya, una baahan shaqaale badan iyo diyaargarow ballaaran,” ayuu yiri.
Farriin uu ku baahiyay baraha bulshada ayuu ku sheegay in hay’adda tamarta nukliyeerku ay door istaraatiiji ah oo muhiim ah ku leedahay hiigsiga horumarineed ee Itoobiya muddada dheer.
Itoobiya ayaa muddo dheer lagu tilmaami jiray dal leh khayraad dabiici ah oo aad u badan. Abiy ayaa sheegay in marxaladda cusub ay tahay sidii khayraadkaas loogu beddeli lahaa horumar la taaban karo, koboc tiknoolajiyadeed iyo barwaaqo ay bulshadu wadaagto.
Itoobiya ayaa 4-tii May bilowday qorshaha dhismaha xarun tamarta nukliyeerka laga dhaliyo.
Markii uu daahfurayay mashruuca, Abiy wuxuu sheegay in tamarta nukliyeerka loo adeegsan doono ujeeddooyin nabadeed oo keliya.
Xuutiyiinta oo weeraray xarun tababar oo ay leeyihiin ciidamada dowladda Yemen, kuna dilay askar badan
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, sawirada laga soo qaaday goobta
Ugu yaraan 73 qof ayaa lagu dilay weerar ay Xuutiyiintu ku qaadeen xarun tababar oo ay ciidamada dowladda Yemen ku lahaayeen gobolka Shabwa, sida ay warbaahinta maxalliga ahi sheegtay.
Mas’uuliyiinta deegaanka ayaa sheegay in saddex gantaal oo kuwa riddada dheer ah lagu dhuftay xarunta tababarka.
Weerarka ayaa dhacay Axaddii, waxaana tan iyo xilligaas sii kordhay tirada dadka ku dhintay.
Madadaalo iyo goolal badan: Champions League oo dhigay rikoor cusub
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Foden oo saddex gool dhaliyay, Manchester City-na 5-1 ku garaacday AEK Athens
Tan iyo markii bilowgii xilli ciyaareedkii 2024-2025 la hirgeliyay qaabka cusub ee tartanka Champions League, waxaa tartanka ka dhacay waxyaabo badan oo ay taageerayaashu xiiseeyaan.
Hase yeeshee, waxa sida gaarka ah u muuqda xilli ciyaareedkan waa kororka weyn ee goolasha la dhalinayo.
Ilaa hadda, waxaa tartanka laga dhaliyay 187 gool, taas oo celcelis ahaan u dhiganta 4.16 gool kulan kasta. Waa celceliskii ugu sarreeyay ee abid laga diiwaangeliyo taariikhda Champions League.
“Marka aad eegto tirada goolasha ay dhalinayaan, waa wax lala yaabo,” ayuu yiri Ashley Young, oo hore ugu ciyaari jiray Manchester United iyo xulka England, u sheegay BBC Radio 5 Live.
Waxa uu intaas ku daray in weeraryahannadu ay si weyn diiradda u saarayaan fursadaha gool dhalinta.
Stephen Warnock, oo hore ugu ciyaari jiray difaaca Liverpool, ayaa isaguna tirada goolasha ku tilmaamay mid aan caadi ahayn. Hase yeeshee, su’aashu waxay tahay: arrintani ma wax ku kooban xilli ciyaareedkan oo keliya ayay tahay?
Maxay tirakoobyadu muujinayaan?
Celceliska hadda ah ee 4.16 gool kulan kasta ma aha oo keliya rikoor cusub oo Champions League ah, balse sidoo kale waa celceliskii saddexaad ee ugu sarreeyay taariikhda tartanka Yurub ee European Cup.
Kaliya laba xilli ciyaareed ayaa laga diiwaangeliyay celcelis ka sarreeya: xilli ciyaareedkii 1955-1956, oo celceliskiisu ahaa 4.38 gool kulan kasta, iyo kii 1959-1960, oo ahaa 4.19 gool.
Goolasha ayaa weli ku socda xawaare aad u sarreeya. Talaadadii, sagaal kulan oo keliya ayaa laga dhaliyay 40 gool.
Hase yeeshee, maalintii ugu goolasha badnayd waxay ahayd Arbacadii toddobaadkii hore, markaas oo la dhaliyay 46 gool. Taasi waa tiradii saddexaad ee ugu badnayd ee hal maalin laga dhaliyo taariikhda tartanka.
Marka la isku daro kulamadii Talaadada iyo Arbacada ee toddobaadkii hore, waxaa la dhaliyay 78 gool. Taasi waxay wareegga labaad ka dhigtay wareeggii ugu goolasha badnaa ee abid laga diiwaangeliyo tartanka.
Tiradaasi waxay sagaal gool ka badan tahay 69-kii gool ee la dhaliyay wareeggii koowaad ee xilli ciyaareedkan.
Waqtigaas, wareegga koowaad ayaa hore u noqday kii labaad ee ugu goolasha badnaa tan iyo markii la hirgeliyay nidaamka cusub ee heerka horyaalka xilli ciyaareedkii 2024-2025.
Mareykanka oo sheegay inuu baabi’iyay in ka badan 300,000 oo fiise muddo ka yar laba sano
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Trump
Maamulka madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay inuu baabi’iyay in ka badan 300,000 oo fiise ama dal-kugal ah tan iyo markii uu xilka madaxweynaha mar labaad la wareegay.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa Talaadadii sheegtay in tirada fiisooyinka lala laabtay kor u dhaaftay 300,000, iyadoo dowladda federaalku ay sii waddo adkeynta tallaabooyinka ka dhanka ah dadka soo-galootiga ah.
Tiradan ayaa muujinaysa in xawaaraha lagu baabi’inayo ama lagu diidayo fiisooyinka uu si weyn u kordhay toddobaadyadii u dambeeyay.
“Waxaan baabi’inay in ka badan 300,000 oo fiise, tiraduna weli way sii kordhaysaa. Farriintayada ku socota dadka haysta fiisooyinka waa mid cad: u hoggaansama shuruucdayada, haddii kale waxaad lumin doontaan xaqa aad ugu safri kartaan Mareykanka,” ayay Moora Namdar, oo ah ku-xigeenka wasiirka arrimaha dibadda Mareykanka u qaabilsan arrimaha qunsuliyadaha, ku qortay barta X.
Waxay intaas ku dartay in ilaalinta dalka iyo shacabka Mareykanku ay weli tahay mudnaanta koowaad ee madaxweyne Trump iyo xoghayaha arrimaha dibadda Marco Rubio.
Namdar ayaa sidoo kale boggeeda ku baahisay farriin ka timid Aqalka Cad, taas oo sheegaysa in maamulka Trump uu fiisooyinka u diidmo u siinayo si ka dhakhso badan maamul kasta oo hore oo dalka soo maray.
Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka, Tommy Pigott, ayaa isna sheegay in dadka ajaanibta ah ee fiisooyinkooda la baabi’iyay ay ka mid yihiin kuwa ku kacay falal sharci-darro ah ama khatar ku ah amniga qaranka.
“Uma dulqaadanayno ajaanibta dalka ku jooga fiisaha ee jebiya sharciga, sameeya khiyaano ama khatar geliya amnigeenna qaranka,” ayuu yiri.
Tirokoob la shaaciyay horraantii bishii August ee sannadkii hore ayaa muujinayay in maamulka Trump uu baabi’iyay ama diidmo siiyay in ka badan 175,000 oo fiise tan iyo markii uu xilka la wareegay.
Tirada cusub ayaa muujinaysa koror weyn oo ku yimid fiisooyinka la diiday muddo kooban gudaheed.
Madaxweyne Trump ayaa sheegay in dadka aan haysan sharci ay Mareykanka ku joogaan dib loogu celinayo dalalkooda si loo xoojiyo amniga gudaha ee dalka.
Netanyahu oo Trump kala hadlay suurtagalnimada weerar cusub oo lagu qaado Iran
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa wada-hadal telefoon oo uu la yeeshay Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ku muujiyay in labada dal ay suurtagal tahay inay weerar cusub ku qaadaan Iran.
Wada-hadalka oo muuqaalkiisa lagu baahiyay baraha bulshada ayaa muujinayay Netanyahu oo Trump uga mahadcelinaya taageerada uu u muujiyay Israa’iil, xilli doorashada dalkaasi ay dhici doonto toddobaadka soo socda.
Doorashada ayaa si weyn loogu arkaa afti lagu qiimeynayo hoggaaminta Netanyahu, ka hor iyo kaddib weerarkii Xamaas ee bishii Oktoobar, iyo sida uu u maareeyay dagaalladii kala duwanaa ee dhacay, oo uu ku jiro dagaalka Iran. Waxaa la filayaa inuu wajahayo tartan adag.
“Donald, waxaa jira hawl ina hor taalla. Sida aad sheegtay, waan wada qaban doonnaa. Waan dhammaystiri doonnaa, cid kalena ma qaban karto,” ayuu Netanyahu ku yiri Trump.
Trump ayaa hore u sheegay inuusan weerar cusub ku qaadi doonin Iran ka hor doorashada xilliga dhexe ee Mareykanka.
Hase yeeshee, warbaahinta Mareykanka ee Axios ayaa toddobaadkii hore sheegtay in labada hoggaamiye ay ka wada hadleen suurtagalnimada in dib loo bilaabo weerarrada.
Axios oo soo xiganaysay saddex ilo xog-ogaal ah ayaa sheegtay in wada-hadalladaasi ay dhaceen ka hor inta uusan Trump ku dhawaaqin inuusan Iran weerari doonin ka hor doorashada xilliga dhexe.
Mas’uul ka tirsan Aqalka Cad ayaa wararka sheegaya in labada hoggaamiye ay ka wada hadleen dib u bilaabista dagaalka ku tilmaamay “kuwo been ah”, isaga oo daliishaday hadalka Trump ee ah inuusan weerar qaadi doonin ka hor doorashada bisha Nofeembar.
Si kastaba ha ahaatee, ilo xog-ogaal ah ayaa sheegay in ciidamada milatari ee labada dal ay heegan sare ku jiraan, isla markaana ay dhammaystirayaan diyaargarowgooda haddii Trump uu beddelo mowqifkiisa.
Xigashada Sawirka, Office of the Prime Minister/Ethiopia
Qoraalka sawirka, Abiy Ahmed
Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed ayaa sheegay in Itoobiya ay doonayso nabad ay la yeelato Eritrea, isla markaana ay rabto inay noqoto lamaane dhanka horumarka ah; hase yeeshee, wuxuu xusay in Eritrea "ay la kulmi doonto cawaaqib xun haddii ay sii waddo ku tiirsanaanta ciidamo kale, oo ay ku sii socoto waddadeeda burburka ah."
Trump oo sheegay in Ilhaan Cumar ay “xabsi geli karto”,
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Ilhan iyo Trump
Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa sheegay in Ilhaan Cumar, oo ka tirsan xisbiga Dimuqraadiga isla markaana si weyn u dhaliisha, ay “xabsi geli karto”,.
Hadalka madaxwaynaha ayaa imanaya xilli ay baaritaan lagu hayo dukumentiyadeeda socdaalka ee Mareykanka.
Bartamihii bishan ayay ahayd markii mas'uuliyiin ka tirsan dowladda Mareykankaay baaritaan ku sameeyeen guriga xildhibaanadda matasha gobolka Minnesota Ilhan Cumar, taasoo qayb ka ah waxa lagu tilmaamay "baaritaan dambiyeed heer federaal ah".
Waaxda Caddaaladda ayaa sheegtay in maxkamad ay ansixisay amarka lagu galay guriga. Nooca dambiga la baarayo weli si cad looma oga.
Ka dib markii gurigeeda la baaray, Ilhaan ayaa barta X (Twitter-kii hore) ku soo qortay: "Waan fiicanahay. Ha isku khaldina arrintan: waa isku day lagu beegsanayo cadowga siyaasadeed, iyadoo la adeegsanayo awoodda sharci fulinta ee federaalka".
Iran oo sheegtay inaysan Mareykanka la hadli doonin ilaa laga fuliyo shuruudaheeda
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezizkian oo Tehran kula kulmay Field Marshal Asim Mounir
Iran ayaa taliyaha ciidamada Pakistan u sheegtay inaysan wada-hadallo la geli doonin Mareykanka ilaa laga fuliyo shuruudaha ay dejisay.
Warbaahinta Iran ayaa sheegtay in madaxweynaha dalkaas, Masoud Pezeshkian, uu magaalada Tehran kula kulmay taliyaha ciidamada Pakistan, Field Marshal Asim Munir, ayna ka wada hadleen dadaallada socda ee wada-xaajoodka iyo xaaladaha gobolka.
Pakistan ayaa door muhiim ah ka ciyaaraysa dhexdhexaadinta u dhexeysa Mareykanka iyo Iran.
Dadaallo hore oo lagu doonayay in lagu gaaro heshiis nabadeed ayaa horseeday is-afgarad hordhac ah bishii Juun ee sannadkii hore, balse heshiiskaasi wuxuu burburay toddobaadyo kaddib markii ay mar kale xoogaysteen xiisadaha u dhexeeya labada dal.
Munir ayaa sidoo kale kulan la yeeshay guddoomiyaha baarlamaanka Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf.
Bayaan ay Iran soo saartay oo ku saabsan kulanka ayaa lagu sheegay in Tehran aysan dib u heli doonin kalsoonida Washington ilaa Mareykanku fuliyo toddobada shuruudood ee Iran ay bishii hore u dejisay dib u furista marin-biyoodka Hormuz.
Shuruudahaas waxaa ka mid ah in Mareykanku qaado xayiraadaha saaran dekedaha Iran, uu joojiyo cunaqabateynta dhoofinta shidaalka Iran, isla markaana la soo afjaro colaadaha ka socda dhammaan jihooyinka gobolka.
Madaxa sirdoonka Iran, Mohsen Rezaei, ayaa farriin la mid ah u gudbiyay Munir intii uu la hadlayay.
Warbaahinta Iran ayaa sheegtay in Tehran aysan wada-hadallo la geli doonin Washington ilaa laga fuliyo dalabaadkeeda.
Rezaei ayaa sidoo kale sheegay in dhammaan uranium-ka la kobciyay uu ku sii nagaan doono gudaha Iran. Hadalkiisa ayaa la jaanqaadaya mowqifka hoggaamiyaha sare ee Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, oo sheegay in uranium-ka la gaarsiiyay heer lagu samayn karo hub aan loo wareejin doonin dal kale.
Isbahaysiga Sacuudiga oo sheegay in la soo riday shan diyaaradood oo aan duuliye lahayn
Isbahaysiga milatari ee uu hoggaamiyo Sacuudiga, ee dagaalka kula jira Xuutiyiinta Yemen, ayaa sheegay inuu qabtay oo burburiyay shan diyaaradood oo aan duuliye lahayn, kuwaas oo ku soo wajahnaa dhulka Sacuudiga.
Mid ka mid ah meelaha la sheegay in diyaaradahaasi bartilmaameedsanayeen ayaa ah gobolka Madiina.
Madiina, oo ay ku yaallaan Masjidka Nabiga iyo qabriga Nebi Muxammad, waa mid ka mid ah magaalooyinka ugu barakaysan Islaamka, waxaana kaalintaas la wadaagta magaalada Maka. Xuutiyiinta ayaa hore u ballanqaaday inaysan weerari doonin labada magaalo.
Afhayeenka isbahaysiga, Turki al-Maliki, ayaa farriin uu ku baahiyay barta X ku sheegay in afar diyaaradood oo aan duuliye lahayn, kuwaas oo ku soo wajahnaa Sacuudiga, la qabtay lana burburiyay.
Farriin kale ayuu ku sheegay in diyaaradahaasi lagu qabtay gobolka bariga Sacuudiga iyo gobolka Madiina.
Al-Maliki oo aan sheegin cidda ka dambaysay weerarrada ayaa markii dambe xaqiijiyay in diyaarad kale oo aan duuliye lahayn lagu qabtay gobolka bariga Sacuudiga.
Toddobaadyadii la soo dhaafay, Sacuudiga waxaa si joogto ah u bartilmaameedsanayay Xuutiyiinta oo taageero ka hela Iran.
Weerarradaas waxaa ka mid ahaa weerar lagu qaaday garoonka diyaaradaha caalamiga ah ee Riyaad, kaas oo lagu tilmaamay weerarkii ugu dhimashada badnaa ee Sacuudiga ku dhaca sannadihii u dambeeyay.
Dastuurka Turkiga ayaa dhigaya in heshiisyada caalamiga ah laga ansixiyo baarlamaanka dalkaas ka hor inta aysan dhaqan gelin.
Turkiga ayaa hadda dib u eegaya baaxadda iyo qaab-dhismeedka sharci ee taageerada milatari ee uu siin karo dowladda Sacuudiga, taas oo ku salaysan heshiiskan.
Wasiirka arrimaha dibadda Turkiga, Hakan Fidan, ayaa isagoo ka hadlayay baaxadda heshiiska sheegay in Turkigu uusan ciidamadiisa u diri doonin gudaha dal kale si ay halkaas uga hawlgalaan, isla markaana uusan weerarro ka fulin doonin dhulka dal kale.
Sacuudiga ayaa muddooyinkii dambe wajahayay weerarro sii kordhaya oo ay Xuutiyiintu ka fulinayaan Yemen.
Turkiga ayaa ka fiirsanaya suurtagalnimada inuu Sacuudiga siiyo taageero milatari, isaga oo ku salaynaya heshiiska difaaca wadajirka ah ee Maka.
Wax ka ogow daawadan laga yaabo in aad u cuntid gaas, laakiin loo adeegsado ilma iska soo xaaqidda
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Dawo gaas
Ilma iska soo xaaqidda, waa wax kala qeybsanaan ballaaran ka dhex abuuray waddamo badan oo caalamka ah, waxaana laga mamnuucay qaar kamid ah dalalkaas.
Arrintan ayaa sidoo kale saameyn wanaagsan ku leh nolosha malaayiin haween ah oo dunida ku nool.
Araqchi oo Talaadadii wareysi siiyay telefishinka Al-Ikhbariya ee Ciraaq ayaa sidoo kale ku adkeystay in marin-biyoodka Hormuz uusan ahayn marin-biyood caalami ah, balse uu ku yaallo biyaha dhuleed ee Iran iyo Cumaan.
“Biyaha marin-biyoodka Hormuz ma aha biyo caalami ah,” ayuu yiri wasiirku.
Araqchi ayaa sheegay in Tehran iyo Muscat ay heshiis ka gaareen faahfaahinta isu-socodka maraakiibta ee marin-biyoodka Hormuz.
“Waxaa la diyaariyay khariidad gaar ah oo muujinaysa marinnada maraakiibta, waxaana la cayimay lana sawiray isku-duwayaashooda juqraafiyeed, Sidaas darteed, haddii maalin uun dib loo furo marin-biyoodka Hormuz, waddada ay Iran iyo Cumaan ku heshiiyeen ayaa noqon doonta marinka rasmiga ah ee la isku raacsan yahay ee maraakiibtu isticmaali doonaan, ee ma aha waddo kale,” ayuu yiri Araqchi.
Wasiirku wuxuu intaas ku daray in Iran ay weli xiriir iyo wada-hadallo la leedahay Mareykanka, iyada oo loo marayo Qatar iyo Pakistan, si loo gaaro heshiis lagu soo afjarayo colaadda milatari.
Trump: Waa inaan go’aamiyaa sida aan Iran uga adkaan lahayn, si kasta oo ay xaaladdu u adkaato
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Trump
Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa sheegay inuusan u baahnayn wax caawimaad ah si uu Iran uga adkaado.
Trump ayaa mar kale ku celiyay sheegashadiisa ah in Mareykanku uu si weyn uga gacan sarreeyo Iran dagaalka u dhexeeya labada dal.
“Sidii aad la socotaan, si wanaagsan ayaan u wadnaa dagaalka Iran. Waxa keliya ee ay tahay inaan go’aamiyo waa sida aan guusha ku gaari doonno; ma waxaan rabnaa inaan si wanaagsan u guuleysanno mise si adag oo aan naxariis lahayn?” ayuu Trump ka sheegay shir jaraa’id oo Talaadadii fiidkii ka dhacay Aqalka Cad.
“Si kastaba ha ahaatee, si wanaagsan ayaan u soconnaa, mana u baahnin cid naga caawisa,” ayuu raaciyay.
Isagoo ka hadlayay sare u kaca qiimaha shidaalka ee ka dhashay xayiraadaha saameeyay isu-socodka maraakiibta ee marin-biyoodka Hormuz, ayuu Trump yiri dadka ayaa ka cabanaya qiimaha shidaalka oo sare u kacay.
“Ma doonayo inaan hadal aan macno badan lahayn ku dhawaaqo, balse dhab ahaantii waa qiimo yar oo la bixinayo si looga hortago in Iran ay hesho hub nukliyeer ah,” ayuu yiri.
Madaxweynaha Mareykanka ayaa sidoo kale sheegay inuu la xiriiray hoggaamiyeyaasha dalal dhowr ah si uu u ogaado kuwa diyaar u ah inay Mareykanka ka caawiyaan dagaalka.
Wuxuu sheegay in hoggaamiyeyaasha uu la xiriiray ay u sheegeen inaysan diyaar u ahayn inay caawiyaan.
