Albania oo isku badashay Turkiga cusub, maxaa laga doonayaa?

Anthony Hook ayaa ku fadhiya kursiga dhakhtarka ilkaha, isagoo si ballaaran u dhoola-caddeynaya oo eegaya muraayad gacmeed. Waxaa laga codsaday inuu sawirro galo si uu u muujiyo dhoola-caddeyntiisa cusub – aadna wuu ugu faraxsan yahay inuu sidaas sameeyo.

Ninkan 58-jirka ah, oo ka shaqeeya nadiifinta daaqadaha kana soo jeeda Bolton (oo ku taal aagga Greater Manchester), ayaa si sharaf leh ugu faanaya ilkaha cusub ee dhalaalaya ee loo yaqaan "ilkaha Tirana".

Taasi ma aha magac ganacsi – ugu yaraan, weli ma aha. Laakiin waxay noqon kartaa hal-ku-dheg ku habboon xilli ay Albania si xooggan ugu soo biirayso ganacsiga dalxiiska caafimaadka.

Tirana, oo ah caasimadda dalkaas, ayaa ah xuddunta hawlahan. Markaad aragto ilkahaas midkood, waxaad bilaabaysaa inaad meel kasta ku aragto iyaga oo la xayaysiimayo.

Aagga magaalada Tirana oo keliya, waxaa ku yaal ku dhawaad ​​afar boqol oo rugood oo lagu daweeyo ilkaha – badankooduna waxay ku yaallaan bartamaha magaalada. Taasi waa tiro aad uga badan inta loo baahan yahay dadweyne gaaraya ilaa 600,000 oo qof.

Sidaa darteed, la yaab ma aha in tobanaan dhakhaatiirta ilkaha ah ay hadda beegsanayaan macaamiil ka imaanaya meelo fog-fog. Waxay sameysteen bogag internet iyo calaamado lagu qoray luqadaha Ingiriisiga iyo Talyaaniga, iyo sidoo kale luqadda Albanian-ka.

Ilkaha lagu tallaalo Albania waxay caadi ahaan ku kacayaan €600 ($700; £516) ilig kasta, taasoo la mid ah qiimaha laga qaado Turkiga, kaas oo muddo dheer ahaa meesha ugu weyn ee dibadda ee dadka ku nool galbeedka Yurub ee raadinaya qalliin ilko oo aad uga jaban marka loo eego kuwa ay dalkooda ku heli karaan.

Daawayntaas oo kale ee UK, Faransiiska ama Jarmalka waxay ku kici kartaa afar jibaar lacagtaas.

Fursaddaan Hook waxay u ahayd mid aan la iska indha tiri karin. Wuxuu booqashadiisii ugu horreysay ku tagay Tirana si uu u daawado ciyaartoyda kubadda cagta ee Ingiriiska oo ku ciyaaraya Albania sannadkii hore - laakiin ka dib wuxuu dareemay inuu xiiseynayay dhammaan calaamadaha dhakhaatiirta ilkaha. Taasi waxay ku kalliftay inuu wax ka qabto ilkahiisa maqan.

Wuxuu ku fakaray inuu Albania ka samaysto ilka halkii uu aadi lahaa Turkiga, sababtoo ah wuxuu ka walaacsanaa warbaahinta qaar oo ka hadashay shaqada ilkaha ama tallaalka timaha ee Turkiga oo khaldamay.

Xaqiiqdii, xitaa Xafiiska Arrimaha Dibadda ee UK wuxuu ka digayaa inay "ka warqabaan toddobo muwaadin oo Ingiriis ah oo ku dhintay Turkiga sannadkii 2025 ka dib markii la sameeyay qalliinno caafimaad". Waxay intaas ku dartay in "qaar ka mid ah muwaadiniinta Ingiriiska ay sidoo kale la kulmeen dhibaatooyin [ka dib qalliinka Turkiga], waxayna u baahdeen daaweyn dheeraad ah ama qalliin ka dib qalliinkooda."

Hook wuxuu sheegay inuusan aadi doonin Turkiga "sababtoo ah waxaan maqlay waxyaabo badan oo xun", isagoo raaciyay inuu si fiican u baaray ka hor inta uusan aadin Tirana.

"Waxaan galay internetka oo si fiican ayaan u eegay. Waxay igu qaadatay laba maalmood inaan baaro sababtoo ah ma ihi qof wax ku booda."

Dhowr safar oo dib u soo laabasho ah ka dib, Anthony hadda wuxuu leeyahay af buuxa oo ku tallaalan waxyaabo cajiib ah - oo, si aan la yaab lahayn, wuu dhoola cadeynayaa. "Waxaan halkan imaan lahaa hal mar bishii si aan fasax u helo haddii aan awoodo," ayuu qoslay.

Elite Dental waa mid ka mid ah rugaha caafimaadka ilkaha ee ugu waaweyn magaalada Tirana. Waxay haysataa shati buuxa oo ay bixiyeen hay'adaha caafimaadka ee Albania – sidaas oo kale ayayna shati u haystaan ​​dhammaan 15-ka dhakhtar ee ilkaha ee halkaas ka hawlgala.

Ninka maamula xarunta, Ardtur Dema, ayaa sheegaya inuusan "taageersanayn in la waxyeeleeyo ilkaha caafimaadka qaba si loo qurxiyo muuqaalka". Taa beddelkeeda, wuxuu sheegayaa in mudnaanta la siinayo ay tahay "beddelidda nolosha dadka" iyadoo dib loogu soo celinayo awooddooda wax-cunista iyo – runtii – awoodda ay u leeyihiin inay dhoola-caddeeyaan.

Dema wuxuu aaminsan yahay in inta ay Albania ka maqan tahay Midowga Yurub, ay u badan tahay in qiimaha daaweyntu uu ahaado mid hooseeya. Isla mar ahaantaana, shirkadaha diyaaradaha ee qiimaha jaban bixiya ayaa si weyn u ballaariyay shabakadooda duulimaadyada ee ku socda iyo kuwa ka imanaya Tirana; taas oo ka dhigan inuu si isku mid ah u arki karo bukaan ka imanaya magaalada Turin iyo mid ka imanaya Tirana.

Laakiin Dema wuxuu ka walaacsan yahay in kororka weyn ee dalxiiska uu keeni karo in ganacsiga ay u burburiyaan dadka aan daacadda ahayn ama aan xirfadda si sax ah u wadin. Waa xubin ka tirsan Ururka Dalxiiska Caafimaadka ee Albania oo dhawaan la aasaasay – balse dad badan oo kale kuma jiraan ururka, ugu yaraan weli.

Ra'iisul Wasaaraha Albania, Edi Rama, ayaa u sheegay BBC-da in dawladdu ay ku hawlan tahay inay la jaanqaaddo xaaladda ka dhalatay shan sano oo tirada dadka caalamiga ah ee booqanaya Albania ay labanlaabmeen. Waxaa suurtagal ah in la sameeyo nooc ka mid ah shahaadada ama aqoonsiga rasmiga ah ee xarumaha dalxiiska caafimaadka – balse dawladdu weli ma dhammaystirin faahfaahinta arrintaas.

"Waa waax cusub oo hoos timaada waaxda dalxiiska guud, taas oo muujinaysa awood iyo fursad weyn, isla markaana ay ku jiraan dad aad u wanaagsan," ayuu yiri Rama.

Wuxuu intaas ku daray in dawladdu ay doonayso inay ka caawiso dhammaan bixiyeyaasha adeegga ee sumcadda wanaagsan leh inay "sii jiraan", isla markaana ay ka hortagto nooc kasta oo "tartanka xun" ah oo aan nidaamsanayn.

Marka laga soo tago daaweynta ilkaha, dadka qaar ee booqda Albania ayaa bilaabay inay ka fikiraan arrimaha la xiriira "timaha" (sida beerista timaha) iyo sidoo kale xeebaha quruxda badan ee dalka.

Xarumaha qaarkood ee sameeya beerista timaha ayaa shaqaaleysiinaya khubaro u dhashay Turkiga – halka kuwa kalena ay yihiin laamo ka tirsan shirkado xaruntoodu tahay Turkiga.

Shirkadda Vatanmed, oo ku taal magaalada Tirana, ayaa ka mid ah kuwa dambe (ee laamaha ah). Khabiirka dhanka iibka iyo la-taliyaha caafimaadka, Ayşe Mina Kasemi, ayaa shirkadda ku tilmaantay "sumad caalami ah," iyadoo leh 15 xarumood oo ku yaal dalal kala duwan. Waxay sheegtay in baaxaddaas ay ka dhigayso "meel lagu kalsoonaan karo" bukaannada caalamiga ah ee u yimaada daaweynta.

Intaas waxaa dheer, sida ay Ayşe xustay, Albania waxay leedahay soo jiidasho u gaar ah.

"Marka dadku ay go'aansadaan inay halkan Albania ku sameystaan ​​qalliinka beerista timaha, waxay sidoo kale doonayaan inay halkan ku qaataan fasax, sababtoo ah Albania waa meel aad u qurux badan," ayay tiri, iyadoo isla markaasna bixinaysa digniin ku socota bukaannada beerista timaha. "Labada ama saddexda maalmood ee ugu horreeya, waa inay taxaddaraan – looma oggola inay qorraxda si toos ah ula kulmaan."

Taasi ma aha arrin walaac ku haysa Anthony Hook. Wuxuu si farxad leh u wataa madaxiisa la xiiray – mana qabo wax qorshe ah oo uu ku beddelayo qaabka timihiisa ka dib marka uu dhammeysto daaweynta ilkaha. Sidaa darteed, ku raaxaysiga xeebaha iyo muuqaallada dabiiciga ah ee Albania ayaa qayb weyn ka ahaa sababaha uu u doortay inuu ilkahiisa halkan ku hagaajisto.

"Waxyaabo badan ayaa laga qaban karaa Tirana... sidoo kale xeebaha waxaa laga heli karaa waxyaabo badan oo la sameeyo, waa meel aad u qurux badan," ayuu yiri. "Waxaan doonayaa inaan arrintan sameeyo hadda ka hor inta aysan meeshu noqon mid aad u caan baxda oo ay u burburin sida meelaha kale."

Isagoo leh ilkahiisa cusub, ku raaxaysiga cuntooyinka Albania ayaa shaki la'aan qayb ka noqon doona qorshaha Anthony. Waxyaabaha kale marka laga soo tago, dhoolla-caddeyntiisa ayaa si cajiib ah uga dhex muuqan doonta sawirrada fasaxa.