Sidee heshiis uu lagalo Iran uu faa'iido ugu yahay Donald Trump?

Trump
Published
Waqtiga akhriska: 4 daqiiqo

Wararka sheegaya in Mareykanku uu diyaar u yahay inuu fududeeyo cunaqabateynta saaran Iran iyo inuu sii daayo hantida xyiran ayaa waxaa ka falceliyay Donald Trump.

Madaxweynaha Mareykanka ayaa ku tilmaamay wararkaas kuwo "been abuur ah" isaga oo meesha ka saaray. Si kastaba ha ahaatee, falanqeeyayaasha qaar ayaa sheegaya in heshiis lala gaaro Iran ay sidoo kale dan ugu jiri karto Trump iyo Xisbiga Jamhuuriga ka hor doorashooyinka dhexe.

CNN, oo soo xiganaysa sarkaal Mareykan ah oo aan dooneyn in magaciisa la shaaciyo, ayaa qortay in Mareykanku uu diyaar u yahay inuu sameeyo tanaasulaadkan haddii Iran ay iyaduna qaaddo tallaabooyin wax ku ool ah oo lagu xallinayo "arrinta nukliyeerka."

Axios ayaa sidoo kale daabacday war la mid ah oo xambaarsan isla nuxurkaas, kaas oo uu ka falceliyay Mr. Trump.

Madaxweynaha Mareykanka ayaa qoraal uu soo dhigay baraha bulshada ku sheegay in warkaasi uu yahay been abuur, isla markaana uusan Iran u soo bandhigin inay fududeeyaan cunaqabateynta ama sii daayaan hantideeda. Wuxuu ka codsaday Axios inay warkaas ka saaraan boggooda internetka.

Falanqeeyayaasha qaar ayaa aaminsan in heshiis lala gaaro Iran, marka laga soo tago saameynta ay ku yeelan doonto Tehran, ay sidoo kale faa'iido u yeelan karto Donald Trump iyo Xisbiga Jamhuuriga xilliga ay soo dhowdahay doorashada dhexe.

Wargeyska The New York Times ayaa warbixin uu soo saaray Isniintii, 28-kii Sebtembar, ku sheegay in suuqyadu aysan weli arkin wax calaamad ah oo muujinaya in Iran iyo Mareykanku ay ku dhow yihiin heshiis, taas oo sababtay in qiimaha saliidda uu mar kale sare u kaco.

Saameynta ay dagaalka Iran ku yeelan karo dhaqaalaha Mareykanka ayaa sidoo kale keentay in xubno badan oo ka tirsan Xisbiga Jamhuuriga ay ka soo horjeestaan. Doorashooyinka Congress-ka Mareykanka ayaa la filayaa inay dhacaan qiyaastii shan toddobaad gudahood, iyadoo dadka siyaasadda la socda ee Mareykanka ay aaminsan yihiin in fursadaha xubnaha xisbiga Mr. Trump ay hoos u dhaceen maadaama ay sii caddaanayso saameynta dagaalku ku yeelan karo dhaqaalaha Mareykanka.

Hogaamiyaha aqlabiyadda Senate-ka John Thune ayaa u sheegay Fox News in diiradda ugu weyn ee doorashada dhexe ee Mareykanka ay saaran tahay arrimaha nolosha iyo sare u kaca qiimaha shidaalka. Wuxuu intaas ku daray in dagaalka Iran uu sii xumeeyay dhibaatooyinkan. Wuxuu sidoo kale kula taliyay musharaxiinta Jamhuuriga inay ololahooda diiradda saaraan Dimuqraadiyiinta, kuwaas oo uu sheegay inay ka soo horjeesteen qorshayaasha doorashada ee uu taageerayo xisbiga Jamhuuriga (GOP).

Sharaxaadda Brett McGurk ee ku saabsan xiisadaha u dhexeeya Mareykanka, Iiraan iyo Israa'iil

.
Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali xayeysiin WhatsApp
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Buug cusub ayaa laga daabacay dalka Mareykanka, kaas oo uu qoray Brett McGurk, oo ah sarkaal sare oo ka tirsan Golaha Amniga Qaranka Mareykanka xilligii maamulka Joe Biden. Buuggan oo cinwaankiisu yahay "Threshold," ayuu kaga hadlayaa, waxyaabo kale oo badan, doorka Iiraan ee dhacdooyinkii xigay weerarkii Xamaas ay ku qaadday Israa'iil 7-dii Oktoobar, iyo dadaallada Mareykanka ee lagu doonayay in lagu soo daayo la-haystayaasha Israa'iiliyiinta ah.

McGurk wuxuu qoray in maalmihii xigay 7-dii Oktoobar, Iiraan ay isku dayday inay cadaadis saarto ciidamada Mareykanka ee gobolka iyadoo adeegsanaysa kooxo xulufo la ah, isla markaana ay ku qasabto inay halkaas ka baxaan. Sida uu sheegay, weerarradan waxaa fuliyay kooxo ay taageerto Iiraan oo ku sugan Yemen, Suuriya iyo Lubnaan.

McGurk wuxuu qayb ka mid ah qisada buuggiisa ku soo bandhigay maqaal lagu daabacay joornaalka *The Atlantic*. Maqaalkaas, wuxuu ku xusay in dowladda Mareykanka ay u xilsaartay inuu wada-hadallo qarsoodi ah la yeesho saraakiil ka tirsan Iiraan—kuwaas oo uu dhexdhexaadinayay dalka Cumaan—balse aanay wax natiijo ah ka soo bixin.

Wax yar ka dib dadaalladan diblomaasiyadeed, saddex askari oo Mareykan ah ayaa lagu dilay weerar ka dhacay Urdun, kaas oo Washington ay ku eedaysay kooxo ay taageerto Iiraan, sida uu qoray Brett McGurk. Weerarkaas ka dib, Joe Biden wuxuu amray weerarro aargoosi ah, iyadoo Mareykanku uu bartilmaameedsaday goobo ay ku sugnaayeen maleeshiyooyin xulufo la ah Iiraan. Sida uu sheegay McGurk, weerarradan ayaa ugu dambeyntii horseeday hoos u dhac ku yimid weerarrada ay kooxahani ku hayeen ciidamada Mareykanka.

McGurk wuxuu sidoo kale sheegay in ka hor inta aysan dhowr sarkaal oo Israa'iiliyiin ah la kulmin Biden, safiirka Israa'iil u fadhiya Washington uu dhinac ula baxay oo uu u sheegay in Israa'iil ay qorshaynayso inay weerarto dhismaha qunsuliyadda Iiraan ee Dimishiq, isla markaana ay bartilmaameedsato Maxamed Rida Zahedi, oo ahaa taliye ka tirsan Ciidanka Quds ee Ilaalada Kacaanka Iiraan (IRGC). Sida uu sheegay, saraakiisha Israa'iil ayaa u xaqiijiyay Mareykanka ka hor weerarka in dhismahaasi uu ahaa qunsuliyad magac ahaan uun u ah qunsuliyad, balse dhab ahaantii uu gacanta ugu jiray ciidamada milatariga Iiraan.

Qayb kale oo ka mid ah maqaalkiisa, wuxuu ku qoray in wararka sheegaya in gargaarka bini'aadantinimo laga horjoogsaday inuu gaaro Gaza, ama weerarrada lagu hayay kolonyada gargaarka, ay ku kallifeen Joe Biden inuu qaato mowqif adag oo ku aaddan Israa'iil. Si kastaba ha ahaatee, sida uu sheegay McGurk, xiisadda tooska ah ee kala dhaxaysa Iran iyo weerarrada ay geysanayaan kooxaha xiriirka dhow la leh Tehran ayaa sababay in dowladda Mareykanku ay ficil ahaan cadaadis yar saarto Israel. Wuxuu qoray in mar la hadal-hayay in cadaadis dheeraad ah la saaro Israel, isla markaana dib u eegis lagu sameeyo dhinacyo ka mid ah taageerada uu Mareykanku siiyo dalkaas.