Wax ka ogoow dibadbaxyada Faransiiska ee sababay in la xiro 1,200 oo qof, bililiqo iyo dab lagu dhajiyay dhismayaal

France
Published
Waqtiga akhriska: 3 daqiiqo

Sabtidii, dalka Faransiiska waxaa ka dhacay dibadbaxyo baahsan oo rabshado wata, kuwaas oo looga soo horjeeday xaaladda dugsiyada iyo kor u kaca qiimaha nolosha.

Sida ay sheegtay dowladda Faransiiska, qiyaastii 550,000 oo qof ayaa isugu soo baxay waddooyinka, waxaana la xiray ugu yaraan 1,200 oo qof.

Caasimadda Paris, waxaa fiidkii ka dhacay iska horimaadyo rabshado wata oo dhex maray booliiska iyo dadka dibadbaxayay. Booliisku waxay adeegsadeen gaaska dadka ka ilmeysiiya iyo baabuurta biyaha xoogga leh ku buufiya si ay u kala eryaan dadweynaha. Dhismaayaal dhowr ah ayaa la gubay, waxaana la soo sheegay dhac ka dhacay Paris iyo magaalooyin kale. Sidoo kale, xarumaha maamulka degmooyinka iyo goobaha ganacsiga ayaa waxyeello loo geystay, waana la burburiyay.

Ra'iisul Wasaaraha Faransiiska ayaa sheegay in 150 askari oo booliis ah ay ku dhaawacmeen rabshadahaas dhexdiisa.

Dibadbaxa ugu weyn ee ka dhacay Paris ayaa u muuqday mid si nabad ah ku billowday saacadaha hore ee maalinta. Koox dhalinyaro ah ayaa u sheegay BBC-da inay yihiin dad "nabadda jecel" oo kaliya doonaya inay isbeddel keenaan, balse waxay sheegeen in "aan wax horumar ah la sameynin."

Laakiin markii maalintu sii socotay, kooxo ka mid ah dadkii bannaanbaxayay ayaa bilaabay inay rabshado sameeyaan. Baabuur ayaa waddooyinka lagu gubay, dukaamo ayaa la boobay, halka ugu yaraan hal maqaayadna ay dab ku burburtay. BBC-da ayaa sidoo kale goob-joog u ahayd iska horimaadyo dhex maray qaar ka mid ah kooxahaas.

Warbixinadu waxay sheegayaan in booliisku ay weerareen dad isugu soo baxay bartamaha magaalada Paris, iyagoo dadka qaarna ku garaacay ulo.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Faransiiska ayaa sheegtay in "dad wajiyada soo qarsaday" ay si ula kac ah rabshado uga geysteen meelo ka mid ah goobaha ay ka dhacayeen bannaanbaxyadii Sabtidii. Dhacdooyinkan ayaa ka dhacay magaalooyinka Marseille, Rennes, Toulouse iyo Angers, marka laga soo tago magaalada Paris.

Mas'uuliyiintu waxay sheegeen in dhismayaal lagu burburiyay magaalooyin kala duwan oo Faransiis ah, oo ay ku jiraan Grenoble, Avignon, Pau, Montpellier iyo Valence. Dukaamada dharka iyo cuntada ee Paris ayaa la dhacay, dukaan Apple ah oo ku yaal Lille ayaa la jabsaday dhammaan alaabtii ku jirtayna waa la qaatay.

BBC Verified ayaa sidoo kale xaqiijisay muuqaallo muujinaya tareen dalxiis oo ku yaal magaalada Grenoble oo ay wadaan rag weji daboolan oo ku wajahan ugu yaraan saddex sarkaal oo booliis ah oo rabshadaha ka hortagaya oo ku sugan waddo ciriiri ah oo ku taal bartamaha magaalada.

France
Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali xayeysiin WhatsApp
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Madaxweynaha Faransiiska Emmanuel Macron ayaa lagu wadaa inuu xilka ka dego sanadka soo socda, ra'yi ururintuna waxay soo jeedinaysaa in doorashada madaxtinimada ee bisha Abriil ay ku soo beeganto tartan u dhexeeya Marine Le Pen, oo ah hoggaamiyaha xisbiga National Rally ee midigta fog, iyo Jean-Luc Mélenchon, oo ah hoggaamiyaha xisbiga La France Insoumise ee bidix fog.

Mélenchon, oo ka qayb galay dibadbaxyadii dhawaan dhacay, ayaa markii dambe ku eedeeyay booliiska inay adeegsadeen awood xad dhaaf ah oo aan sinnayn oo ka dhan ah dibadbaxayaasha. Wuxuu sheegay in booliisku ay "weerar ku qaadeen" dibadbaxayaasha, laakiin sidoo kale waxay cambaareeyeen dhacdooyinka boob, burburin iyo dab-ka isugu jiray.

Faransiiska ayaa galaya xilli siyaasadeed oo xasaasi ah oo ay ugu wacan tahay dibadbaxyada socda, rabshadaha, iyo loolanka siyaasadeed, iyadoo tartanka siyaasadeed ee doorashooyinka madaxtinimada ee soo socda uu sii kululaanayo.

Toddobaadyadii la soo dhaafay, malaayiin arday oo Faransiis ah ayaa ka mudaaharaaday dhimista shaqaalaha ee xarumaha dugsiyada. Dibadbaxyadii Sabtidii waxaa sidoo kale ka soo qayb galay xubno ka tirsan ururada shaqaalaha iyo kooxo kale oo dibadbaxayaal ah, taasoo kordhisay tirada dibadbaxayaasha.

Kooxahani waxaa ka mid ahaa dhaqdhaqaaqa "jaakadda jaalaha ah", kaas oo bilaabmay 2018 iyadoo dibadbaxyo ballaaran ay ka dhaceen kororka qiimaha nolosha iyo sicir bararka sii kordhaya, kaas oo socday in ka badan hal sano. Dhaqdhaqaaqan waxaa loo arkaa mid ka mid ah dhaqdhaqaaqyada mudaharaadyada ugu dheer uguna saameynta badan taariikhda Faransiiska.

In kasta oo Faransiisku uusan ku cusbayn dibadbaxyada iyo rabshadaha bulshada, haddana mudaharaadyada taxanaha ah ee hadda socda ayaa imanaya iyadoo dalku uu wajahayo xilli xasaasi ah oo hubanti la'aan siyaasadeed ah.