Caleenta Matcha ma caafimaadka ayey u roon tahay? Maxayse saynisyahanadu ka sheegeen?

Iyadoo in ka badan 14 milyan oo qoraallo ah lasoo dhigay Instagram iyo TikTok iyadoo la adeegsanayo hashtag #matcha, matcha waxay dhaaftay inay noqoto cabitaan cusub sannadihii ugu dambeeyay waxayna noqotay sheeko madadaalo leh.

Waxay noqotay mid aad loo jecel yahay oo walaac laga muujiyay in sahayda adduunka ay dhammaan kartay marka la gaaro 2025.

Mid ka mid ah sababaha caannimadeeda ayaa ah sheegashada ah in caleenta matcha ay tahay mid caafimaad leh. Laakiin cabitaankan dhulka ka baxa oo aan lagama maarmaan u ahayn dadka qaar iyo kuwa kale ee diiddan, ma leeyahay faa'iidooyin caafimaad?

Miyey u fiican tahay caafimaadka mindhicirka?

Matcha waxay la wadaagtaa astaamo badan caleenta shaaha ee cagaaran ee caadiga ah sababtoo ah waa shiididda sida caleenta shaaha cagaaran ee harka leh oo loo beddelo budo.

"Qaxwada iyo shaaha, oo ay ku jirto matcha, waxay qani ku yihiin polyphenols," ayay tiri Dr. Emily Leeming, oo ah khabiir ku takhasusay cuntada ee jaamacadda King's College London.

"Polyphenols iyo xaddi yar oo faybar ah oo laga helo cabitaannada sida matcha iyo qaxwada ayaa faa'iido u yeelan kara caafimaadka mindhicirka sababtoo ah waxay u daweysaa bakteeriyada si wanaagsan."

In kasta oo daraasado yar yar ay ogaadeen in isticmaalka maalinlaha ah ee matcha uu kordhin karo kala duwanaanshaha daweynta bakteeriyada mindhicirka, cilmi-baarista gaarka u ah cabitaankan waa mid xaddidan.

Ma u fiican tahay wadnaha?

Nooc ka mid ah polyphenol oo laga helo xaddi badan matcha ku jira waa catechins.

Leeming wuxuu leeyahay, "Catechins waxay leeyihiin saameyn difaac jirka ah iyo ka hor tag caabuqa oo suurtagal ah, waxaana jira caddayn muujinaysa in tani ay hoos u dhigi karto cadaadiska dhiigga iyo kolestaroolka, gaar ahaan dadka leh astaamaha khatarta sare leh."

Tani waxay noqon kartaa war wanaagsan kuwa ka walaacsan caafimaadka wadnaha, laakiin khabiirka cuntada iyo afhayeenka Ururka Cuntada Ingiriiska, Bahee Van de Bor, wuxuu ku yabaoohaa beddel kale oo la awoodi karo:

"Ma jirto sabab aan loo dooran caleenta shaaha cagaaran; caddaynta ku xiran caafimaadka wadnaha ayaa aad uga ballaaran marka loo eego matcha."

Matcha ma ku siisaa tamar?

Caleenta shaaha Matcha waxay ku baxdaa hooska si qaybo ka mid ah geedka ay u noqdaan kuwo aad u xoog badan.

Xaqiiqda ah in caleenta si toos ah loo isticmaalao haalkii laga warsahdeyn lahaa oo keliya, waxay la macno tahay inay ka kooban yihiin sifooyin nafaqo oo ka badan caleenta shaaha cagaaran ee caadiga ah.

Kuwaas waxaa ka mid ah matcha waxaa loo maleynayaa inay ku jiraan qiyaaso badan oo L-theanine ah.

"Isku-darka kafeynka iyo L-theanine waxay u muuqataa inay isku dheelitiraan," ayuu yiri barafasoor Justin Roberts, oo ah borofasoor ku takhasusay cilmiga nafaqada ee Jaamacadda Anglia Ruskin, ayaa yiri , isagoo raaciyay:

"Sidan, waxaad ku heleysaa saameynta kicinta ee kafeynka iyadoo sidoo kale laga nasanayo saameynta L-theanine. Tani waxay noqon kartaa sababta dadka qaar ay u yiraahdaan waxay diiradda saari karaan waqti dheer ka dib marka ay cabbaan matcha."

"Waxaa sidoo kale jira daraasado muujinaya inay saameyn togan ku yeelan karto garashada, feejignaanta, iyo yareynta walbahaarka."

Si kastaba ha ahaatee, dadku si kala duwan ayey uga falceliyaan kafeynka. Cadadka kafeynka laga helo matcha wuxuu ku xiran yahay xaddiga budada la isticmaalo.

Van de Bor wuxuu sheegayaa in qiyaastii hal qaado shaah (1-2 g) oo matcha ah ay ku jirto 35 ilaa 70 milligram oo kafeyn ah.

Koob kafeyn ah wuxuu ka kooban yahay qiyaastii 80 ilaa 100 milligram oo kafeyn ah; tani waxay ka dhigan tahay inaad heli karto kafeyn badan adigoo isticmaalaya qaado shaah oo buuxa (qiyaastii 4 g) oo matcha ah.

Matcha miyaa la buunbuuniyay?

Sida laga soo xigtay Leeming, "Sheekooyin badan oo ku saabsan Matcha waa la buunbuuniyay iyada oo loo marayo suuqgeyn."

Wuxuu tilmaamayaa in taxaddar laga muujiyo in lagu tilmaamo 'cunto sare' sababtoo ah ma aha dhacdo dhab ah.

Waxaa sidoo kale muhiim ah in la xasuusto in sheegashooyin badan oo ku saabsan matcha guud ahaan ay ka yimaadaan cilmi-baaris ku saabsan shaaha iyo kafeega, ama qaybaha faa'iidada leh ee laga helo labadaba.

Qaar ka mid ah sheegashooyinka caafimaad ee aadka u adag ee ku saabsan matcha (gaar ahaan khadka tooska ah) waxay la xiriiraan xakamaynta sonkorta dhiigga iyo dheecaanka insulin xasaasiyadda leh.

Van de Bor wuxuu tilmaamayaa in sheegashooyinkani ay inta badan ku salaysan yihiin daraasaadka xayawaanka, cilmi-baarista diiradda saareysa aadanahana aad ayay u xaddidan tahay, sidaa darteed taxaddar ayaa lagula talinayaa.

Sidee ayaad u dooran kartaa nooca wanaagsan ee matcha?

Baakadaha Matcha badanaa waxay leeyihiin calaamad "heerar caadi ah". Taas macnaheedu waa in budada laga sameeyay caleemo yaryar, taasoo keenta qaab-dhismeed aan qaraar lahayn.

Van de Bor wuxuu leeyahay matcha dabiici ah ayaa la doorbidi karaa si loo yareeyo soo-gaarista sunta cayayaanka iyo waxyaabaha kale ee lagu daro. Si kastaba ha ahaatee, wuxuu raaciyay in matcha aysan raqiis ahayn si kastaba ha ahaatee.

Matcha ma u qalantaa qiimahass?

Gunaanadkii, matcha waxay yeelan kartaa saameyn faa'iido leh, laakiin faa'iidooyin la mid ah ayaa laga heli karaa sidoo kale cabitaannada kale.

Tusaale ahaan, shaaha madow iyo shaaha caleenta yerba mate sidoo kale waxay leeyihiin sifooyin ka hor tag caabuqa.

Leeming wuxuu sheegay kookaha sidoo kale wuxuu qani ku yahay polyphenols wuxuuna ku jira xaddi yar oo kafeyn ah.

Sidaa darteed, haddii aadan jeclayn dhadhanka ama aadan rabin inaad ku bixiso qiimo sare hal koob, uma baahnid inaad u malayso in ay wax kaa maqanyahihiin.