Komisja śledcza ONZ oskarża Izrael o ludobójstwo palestyńskich dzieci w Gazie

Według komisji śledczej ONZ Izrael celowo atakuje palestyńskie dzieci, popełniając akty ludobójstwa, zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne w Strefie Gazy - a także zbrodnie wojenne na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu.

Nowy raport komisji zarzuca izraelskim władzom i siłom bezpieczeństwa, że „celowo dopuściły się czynów powodujących śmierć oraz poważne obrażenia fizyczne i psychiczne u setek tysięcy palestyńskich dzieci".

Dodaje, że śmiertelne ataki nie ustały po październikowym zawieszeniu broni w Strefie Gazy.

Według raportu komisja ma uzasadnione podstawy, by stwierdzić, że działania Izraela „są częścią przemyślanej strategii mającej zniszczyć przyszłość Palestyńczyków w Strefie Gazy przez celowe ataki na ich dzieci".

Izraelskie ministerstwo spraw zagranicznych poinformowało, że „kategorycznie odrzuca" raport komisji. W oświadczeniu nazwało go „zniesławiającym oszustwem" i „materiałem propagandowym, równie skandalicznym jak poprzednie".

Izraelskie siły zbrojne rozpoczęły operacje wojskowe w Strefie Gazy w odpowiedzi na bezprecedensowy atak Hamasu na południowy Izrael 7 października 2023 r.

Wskutek ataku zginęło około 1,2 tys. osób, a 251 kolejnych zostało wziętych jako zakładnicy.

Od tego czasu wskutek izraelskich działań w Strefie Gazy zginęło co najmniej 73 035 osób, w tym ponad 21 280 nieletnich – jak podaje ministerstwo zdrowia nadzorowane przez Hamas. ONZ uznaje jego dane za wiarygodne.

Niezależna Międzynarodowa Komisja Śledcza ds. Okupowanych Terytoriów Palestyńskich i Izraela została powołana przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2021 roku. Ma badać domniemane naruszenia praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego.

Trzyosobowy zespół ekspertów komisji nie wypowiada się oficjalnie w imieniu ONZ.

We wrześniu ubiegłego roku komisja oskarżyła Izrael o ludobójstwo na Palestyńczykach w Strefie Gazy. W raporcie stwierdziła, że istnieją uzasadnione podstawy, by uznać, że Izrael dopuścił się czterech z pięciu czynów składających się na ludobójstwo - według definicji ONZ z 9 grudnia 1948 r.

Izrael określił raport jako zniekształcający prawdę i fałszywy.

Komisja stwierdziła przedtem, że Hamas i inne palestyńskie ugrupowania zbrojne dopuściły się zbrodni wojennych i innych poważnych naruszeń prawa międzynarodowego podczas ataku na Izrael 7 października 2023 r.

Oskarżyła też izraelskie siły bezpieczeństwa o zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne w Strefie Gazy.

W październiku Izrael i Hamas uzgodniły zawieszenie broni w ramach planu pokojowego prezydenta USA, Donalda Trumpa.

Od tej pory obie strony wielokrotnie oskarżały się nawzajem o łamanie rozejmu.

Według ministerstwa zdrowia Strefy Gazy izraelskie ataki zabiły od października ponad 1 020 Palestyńczyków, w tym 265 dzieci. Izraelskie siły zbrojne informują o śmierci czwórki żołnierzy.

We wtorkowym oświadczeniu komisji śledczej czytamy, że po zawieszeniu broni Izrael kontynuował w Strefie Gazy działania wojenne „na ogromną skalę i w sposób systematyczny".

Według oświadczenia skutkowało to „bezprecedensową liczbą ofiar śmiertelnych, obrażeń i traumatycznych doświadczeń wśród palestyńskich dzieci".

„Nawet po zawieszeniu broni z października 2025 r. dzieci giną i odnoszą poważne obrażenia, a Izrael lekceważy zawieszenie broni i wynikający z prawa międzynarodowego obowiązek [ich] ochrony," powiedział Srinivasan Muralidhar, indyjski prawnik i przewodniczący komisji.

„Ochrona palestyńskich dzieci, opieka nad nimi oraz ich przetrwanie są nierozerwalnie związane z prawem narodu palestyńskiego do samostanowienia," dodał Muralidhar.

„Atakując dzieci, Izrael bierze za cel samą zdolność palestyńskiego narodu do przetrwania i decydowania o swojej przyszłości," powiedział.

Nowy raport komisji stwierdza, że izraelskie siły zbrojne celowo atakowały palestyńskie dzieci w Strefie Gazy - m.in. strzelając w ich najważniejsze narządy wewnętrzne z broni precyzyjnej oraz uderzając w budynki mieszkalne, szkoły i obozy dla uchodźców z broni o dużej sile rażenia.

Raport wskazuje, że Izrael ponosi odpowiedzialność prawną za brak ochrony palestyńskich dzieci na Zachodnim Brzegu przed atakami izraelskich żołnierzy i osadników.

Czytamy też, że nieletni w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu - zwłaszcza nastoletni chłopcy - byli „aresztowani, torturowani i maltretowani w izraelskich więzieniach i ośrodkach detencyjnych".

Według komisji udokumentowano również „przypadki przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć, często podczas aresztowań lub w trakcie przetrzymywania".

Raport dodaje, że izraelskie ataki na szpitale noworodkowe i pediatryczne w Strefie Gazy „systematycznie pozbawiają dzieci dostępu do opieki niezbędnej do podtrzymania życia".

Komisja oskarża również Izrael o stosowanie głodu jako metody wojennej. Ostrzega, że ograniczenia w dostawach pomocy humanitarnej „spowodowały ostre i przewlekłe niedożywienie wśród dzieci w Strefie Gazy, pozbawiając je podstawowych warunków przetrwania".

Raport twierdzi też, że izraelskie władze „systematycznie zakłócały zdolność dzieci do nauki" - m.in. przez ataki na szkoły, masowe wysiedlenia i przymusowe zamknięcia placówek - „sabotując w ten sposób intelektualne i społeczne fundamenty palestyńskiego społeczeństwa".

Izraelskie ministerstwo spraw zagranicznych potępiło raport. W oświadczeniu nazwało komisję „zasadniczo wadliwym mechanizmem" mającym na celu "oczernianie Izraela zamiast poszukiwania prawdy".

„Raport całkowicie pomija izraelskie dzieci brutalnie mordowane, porywane i atakowane przez Hamas. Ignoruje też cyniczne wykorzystywanie przez Hamas palestyńskich dzieci jako żywych tarcz i pionków w wojnie," dodało ministerstwo.

Stwierdziło też, że nie istnieje „jakikolwiek wiarygodny mechanizm weryfikacji twierdzeń" komisji.

Przywódcy Izraela konsekwentnie odrzucają oskarżenia o ludobójstwo. Twierdzą, że wojna w Strefie Gazy była prowadzona w ramach samoobrony - by pokonać Hamas i inne palestyńskie grupy zbrojne oraz uwolnić izraelskich zakładników.

Powtarzają też, że siły izraelskie działały zgodnie z prawem międzynarodowym i podejmowały wszelkie środki, by ograniczyć szkody wyrządzane cywilom.

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości rozpatruje obecnie sprawę o ludobójstwo wniesioną przeciwko Izraelowi przez RPA. Wydanie orzeczenia może jednak potrwać lata.

Izrael przekonuje, że sprawa jest „całkowicie bezpodstawna" i oparta na „stronniczych i fałszywych twierdzeniach".

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu użyto narzędzi AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Joanna Kozłowska