ویدیوهای تازه از مرد مرتبط با پرونده ۱۱ سپتامبر، از پیوندهای او با افراط‌گرایان و دولت عربستان پرده برمی‌دارد

ویدیوهایی که بی‌بی‌سی به آن‌ها دست یافته نشان می‌دهد مردی که در کانون شکایت یک تریلیون دلاری خانواده‌های قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر قرار دارد، ارتباطات گسترده‌ای با مقام‌های دولت عربستان سعودی داشته و حتی در یک بازی پینت‌بال با یکی از افرادی که بعدها به یکی از رهبران القاعده تبدیل شد، شرکت کرده است.

این ویدیوها که اف‌بی‌آی تنها چند روز پس از حملات سال ۲۰۰۱ به آن‌ها دسترسی پیدا کرده بود، با ۲۵ سال انکار عمر بیومی مبنی بر اینکه یک افراط‌گرا یا جاسوس عربستان سعودی نبوده، در تضادی آشکار قرار دارند.

بیومی که مدعی بود هنگام اقامت در آمریکا دانشجو بوده است، در یکی از تصاویر انور عولقی را در آغوش می‌گیرد؛ فردی که بعدها رهبری القاعده در شبه‌جزیره عربستان را بر عهده گرفت. در ویدئویی دیگر، بیومی و عولقی همراه یکی از مقام‌های وزارت امور اسلامی عربستان سعودی در نزدیکی سن‌دیه‌گو پینت‌بال بازی می‌کنند.

این ویدئوها بخشی از اسناد شکایت خانواده‌های قربانیان ۱۱ سپتامبر علیه عربستان سعودی‌اند و پیش از این هرگز به‌طور عمومی نمایش داده نشده بودند.

در این شکایت استدلال شده است که عربستان سعودی در حملات همدستی داشته و بیومی به دو نفر از ۱۹ هواپیماربایی کمک کرده است که هواپیماها را به مرکز تجارت جهانی و پنتاگون کوبیدند؛ هواپیمای دیگری نیز در پنسیلوانیا سقوط کرد.

بیومی چند روز پس از حملات ۱۱ سپتامبر در بریتانیا توسط پلیس لندن بازداشت شد و این ویدیوها همراه با دیگر مدارک مهم، در میان وسایل او کشف شدند.

این مدارک شامل طرحی از یک هواپیما بود که معادله‌ای درباره فرود هواپیما در کنار آن نوشته شده بود.

چندین مامور اف‌بی‌آی نسخه‌هایی از این طرح را دریافت کردند، اما این مدرک هرگز در اختیار بازجویان بریتانیایی قرار نگرفت؛ این در حالی بود که طرح مورد نظر به همان مرکز پلیسی که بیومی در آن بازداشت بود منتقل شده بود.

این طرح همچنین از برخی ماموران اف‌بی‌آی که درباره عمر بیومی تحقیق می‌کردند و نیز از کمیسیون ۱۱ سپتامبر، نهاد مستقلی که برای بررسی مرگبارترین حمله تاریخ آمریکا تشکیل شده بود، پنهان نگه داشته شد. در این حملات نزدیک به سه هزار نفر کشته شدند. با این حال، عمر بیومی هرگز تحت پیگرد قضایی قرار نگرفت.

او و دولت عربستان سعودی به درخواست بی‌بی‌سی برای اظهارنظر پاسخ ندادند، اما هر دو همواره هرگونه دخالت در حملات یا اطلاع قبلی از آن‌ها را رد کرده‌اند. اف‌بی‌آی نیز از اظهارنظر خودداری کرد.

پس از آنکه قاضی در سال ۲۰۱۸ اجازه ادامه رسیدگی به این شکایت را صادر کرد، هزاران سند و همچنین ویدئوها و عکس‌هایی در اختیار دادگاه قرار گرفتند. بخشی از این مدارک نیز در پی فرمان اجرایی جو بایدن، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، از طبقه‌بندی محرمانه خارج شدند.

بی‌بی‌سی پانوراما و رادیو ۴ بی‌بی‌سی این اسناد را بررسی و با ده‌ها مامور ویژه و بازپرس گفت‌وگو کردند تا شواهد گردآوری‌شده اف‌بی‌آی درباره بیومی و دخالت ادعایی عربستان سعودی در حملات ۱۱ سپتامبر را دنبال کنند و دریابند چرا در طول ۲۵ سال هیچ‌گاه تمام جوانب آن به‌طور کامل پیگیری نشد.

تحقیقات بی‌بی‌سی همچنین نشان داد:

پینت‌بال برای «آمادگی جهاد»

عمر بیومی در سال ۱۹۹۴ از عربستان سعودی وارد سن‌دیه‌گو شد. او مدعی بود زبان انگلیسی می‌خواند، اما اسناد دادگاه نشان می‌دهند ظرف چند سال عملاً تحصیل را رها کرد. او بیشتر اوقات مشغول سازمان‌دهی مراسم مذهبی بود و اغلب در حالی دیده می‌شد که یک دوربین فیلم‌برداری دستی را مقابل چشم خود گرفته بود.

یکی از ویدئوهایی که بیومی در سال ۱۹۹۷ یا اوایل ۱۹۹۸ ضبط کرده است، گروهی از مردان، از جمله انور عولقی، را هنگام پینت‌بال نشان می‌دهد. این تصاویر در نزدیکی سن‌دیه‌گو ضبط شده‌اند و اعضای گروه را در حال تمرین درگیری شهری و تیراندازی به هدف نشان می‌دهند. بسیاری از آن‌ها لباس نظامی پوشیده‌اند.

در مقطعی، برخی از این مردان با فریاد «الله‌اکبر» به‌سوی میدان نبرد یورش می‌برند. یک شیخ سعودی که به دیدار این گروه آمده بود نیز در میان آنان حضور داشت و در فیلم می‌توان شنید که بیومی، انور عولقی را با عنوان احترام‌آمیز «شیخ انور» خطاب می‌کند.

پینت‌بال پس از حملات ۱۱ سپتامبر به یکی از موضوعات مورد توجه تحقیقات ضدتروریسم اف‌بی‌آی تبدیل شد و وزارت دادگستری ایالات متحده نیز در شماری از پرونده‌های مرتبط با تروریسم از شواهد مربوط به پینت‌بال استفاده کرد.

عمر بیومی و انور عولقی در اواخر دهه ۱۹۹۰ و نخستین سال‌های دهه ۲۰۰۰، دست‌کم سه سال در جلسات پینت‌بال در سن‌دیه‌گو حضور داشتند. هنگامی که اف‌بی‌آی پس از ۱۱ سپتامبر تحقیق کرد، ماموران مطلع شدند که برخی از شرکت‌کنندگان برای آموزش و آمادگی جهت «جهاد» در این فعالیت‌ها حضور می‌یافتند.

با این‌که پس از حملات ۱۱ سپتامبر، تبلیغات و سخنرانی‌های افراط‌گرایانه عولقی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت، او در زمانی که این ویدیوی پینت‌بال ضبط شد نیز از پیش با عوامل القاعده ارتباط داشت و اف‌بی‌آی نیز تحقیق درباره او را آغاز کرد. او در سال ۲۰۱۱ در حمله پهپادی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) کشته شد.

عربستان سعودی گفته است ویدئوی پینت‌بال مشخص نمی‌کند چه کسی آن را «ساخته» یا «گرفته» است. بیومی در سال ۲۰۲۱، هنگام پاسخ‌گویی از راه دور در پرونده خانواده‌های قربانیان ۱۱ سپتامبر، اصرار داشت که هرگز عولقی را ملاقات نکرده است.

شواهد ویدئویی مغایر با این ادعا، یک سال بعد به‌صورت محرمانه در اختیار دادگاه قرار گرفت و چهارم سپتامبر امسال در پرونده دادگاه ثبت شد.

ویدئوی دیگری که پیش‌تر درباره‌اش گزارشی منتشر نشده بود، بیومی را در ژانویه ۱۹۹۸ هنگام در آغوش گرفتن عولقی نشان می‌دهد.

تصاویر دیگر نیز دیدارهای متعدد بیومی با مقام‌ها و واعظان وزارت امور اسلامی عربستان در ریاض را ثبت کرده‌اند. در یکی از ویدئوها، او همراه دو مقام این وزارتخانه که یکی از آن‌ها تخته گیره‌داری در دست دارد در مجموعه تفریحی سی‌ورلد دیده می‌شود. بیومی دوربین را به پسرش می‌دهد و با شتاب وارد کادر می‌شود تا حضورش در کنار آن‌ها ثبت شود.

وزارت امور اسلامی عربستان که در سال ۱۹۹۳ تأسیس شد، نهادی تحت نفوذ روحانیانی شناخته می‌شد که تفسیری تندروانه از اسلام سنی داشتند و آن را در سراسر جهان ترویج می‌کردند.

این وزارتخانه صدها میلیون دلار برای ساخت مسجد در کشورهای مختلف هزینه کرد و ده‌ها مقام را به آمریکا فرستاد. برخی از آن‌ها بر شبکه‌ای از واعظان تندرو نظارت داشتند.

کشف طرح هواپیما در بیرمنگام

پس از حملات ۱۱ سپتامبر، عمر بیومی خیلی زود به یکی از مظنونان تحقیقات اف‌بی‌آی تبدیل شد.

نام او در قرارداد اجاره آپارتمانی دیده می‌شد که نخستین دو هواپیماربا پس از ورود به آمریکا، نواف الحازمی و خالد المحضار، امضا کرده بودند. این دو عضو گروه پنج‌نفره‌ای بودند که هواپیمایی را به ساختمان پنتاگون کوبیدند.

اف‌بی‌آی رد بیومی را در بیرمنگام بریتانیا پیدا کرد؛ جایی که او پیش از ۱۱ سپتامبر همراه خانواده‌اش به آن نقل‌مکان کرده بود.

در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۱، مأموران گروه عملیات ویژه شاخه ضدتروریسم پلیس متروپولیتن، بیومی را در یکی از املاک او بازداشت کردند.

او با خودروی پلیس و چراغ‌های گردان روشن به پاسگاه پدینگتون گرین لندن منتقل شد و کارآگاهان بازجویی از او را آغاز کردند. طبق قوانین وقت بریتانیا، مأموران فقط می‌توانستند او را بدون تفهیم اتهام هفت روز در بازداشت نگه دارند.

صبح روز بعد، مأموران در بیرمنگام روند دقیق ثبت و بسته‌بندی مدارک موجود در املاک او را آغاز کردند: مجموعه‌ای شامل هزاران صفحه سند، صدها عکس، ته‌بلیت‌های هواپیما، کارت‌های تلفن و کیسه‌ها و جعبه‌هایی حاوی دست‌کم ۸۰ نوار ویدئویی.

چند ساعت پس از آغاز بازرسی، پلیس شماری از اسناد را که به دستور اف‌بی‌آی در بالاترین سطح اولویت قرار گرفته بودند، مستقیماً به پاسگاه پدینگتون گرین منتقل کرد؛ جایی که اف‌بی‌آی ماموری مستقر کرده بود.

این مدارک شامل دفترچه تلفنی با نام بیش از ۲۴ مقام دولت عربستان در آمریکا و عربستان سعودی، نرم‌افزار شبیه‌ساز پرواز، بلیت‌ها و مدارک سفر و صفحه خط‌دار زردرنگی از یک دفترچه بود که طرح هواپیمایی روی آن دیده می‌شد.

یکی از ماموران روی آن نوشته بود: «حاوی یادداشت‌های دست‌نویس و محاسبات ریاضی درباره ارتفاع هواپیماهاست.»

هجده سال بعد، اف‌بی‌آی در پی احضاریه دادگاه، این صفحه را در اختیار دادگاه رسیدگی‌کننده به شکایت خانواده‌های ۱۱ سپتامبر قرار داد. این مدرک در سال ۲۰۲۲ علنی شد.

جودی وست‌بروک فلاورز، عضو گروه حقوقی خانواده‌های قربانیان ۱۱ سپتامبر، به بی‌بی‌سی گفت: «این محاسبه ریاضیِ برخورد است. وقتی فهمیدیم چیست، دریافتیم همان مدرک قطعی‌ است که دنبالش بودیم.»

این معادله که با دست‌خط عمر بیومی نوشته شده است، ارتفاع و فاصله لازم برای هدایت هواپیما به‌سوی هدفی مشخص روی زمین را نشان می‌دهد. زیر آن نیز طرح کوچکی از یک هواپیما و مجموعه‌ای از اعداد دیده می‌شود.

سال گذشته قاضی فدرال پرونده خانواده‌ها اعلام کرد این صفحه دفترچه، در نگاه نخست، «بیومی را به آگاهی از حملات ۱۱ سپتامبر مرتبط می‌کند».

بیومی هنگام بازجویی دادگاه در سال ۲۰۲۱ گفت این طرح را به دلیل علاقه‌اش به یافتن معادلات در اختیار داشته و به یاد نمی‌آورد چه زمانی آن را نوشته است.

تا شامگاه ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۱، تنها چند متر دورتر از بازداشتگاهی که عمر بیومی در آن بازجویی می‌شد، نسخه‌هایی از طرح هواپیما در لندن در اختیار اف‌بی‌آی و پلیس ضدتروریسم بریتانیا بود. اسناد نشان می‌دهد که این مدارک طی دو روز بعد دست‌کم میان سه مامور دیگر اف‌بی‌آی نیز دست‌به‌دست شد.

اما از اینجا معما آغاز می‌شود. اف‌بی‌آی به افسران پلیس لندن توضیح داد که از بیومی درباره سایر مدارک و شواهد با اولویت بالا بازجویی کنند، اما کارآگاهان حاضر در محل بازداشت و بازجویی هرگز نقشه هواپیما را دریافت نکردند و هیچ توضیحی نیز درباره آن به آنها داده نشد.

مأموران متعدد اف‌بی‌آی به ما گفته‌اند روزهای بلافاصله پس از ۱۱ سپتامبر، دوره‌ای آشفته و همراه با فعالیت شبانه‌روزی بود. بااین‌حال، دشوار است فهمید چگونه مدرکی با چنین اهمیتی در پرونده‌ای که با فوریت بسیار پیگیری می‌شد، به دست کارآگاهان بازجو نرسید.

اف‌بی‌آی حاضر نشد به پرسش‌های ما پاسخ دهد. پلیس لندن نیز اعلام کرد به دلیل ادامه پرونده قضایی نمی‌تواند اظهارنظر کند.

کیسه‌های پر از نوارهای ویدئویی

مدت کوتاهی پس از ارسال طرح هواپیما با پیک به پاسگاه پلیس، تمام ویدئوهای بیومی، از جمله تصاویر جلسه پینت‌بال، از بیرمنگام برای نسخه‌برداری به ساختمان جدید اسکاتلندیارد منتقل شدند.

تا ۲۴ سپتامبر، بازداشتگاه پدینگتون گرین در فاصله حدود یک مایلی به نوارهای ویدئویی دسترسی داشت. کارآگاهان کیسه‌های حاوی نوارها را به اتاق بازجویی بیومی بردند و بخشی از تصاویر را برای او پخش کردند.

درباره دو نوار از یک گردهمایی از او سؤال شد، اما اف‌بی‌آی ماموران بریتانیایی را توجیه نکرد که درباره ویدئوی جلسه پینت‌بال یا ارتباطش با انور عولقی پرسش کنند.

در آخرین روز پیش از پایان مهلت تفهیم اتهام یا آزادی بیومی، کارآگاهان پلیس لندن در تماسی تلفنی با چند مقام ارشد وزارت دادگستری و اف‌بی‌آی آمریکا شرکت کردند.

پانوراما و رادیو ۴ بی‌بی‌سی با دو نفر از حاضران در آن جلسه گفت‌وگو کرده‌اند. یکی از آن‌ها به یاد می‌آورد که کارآگاهان بریتانیایی شواهدی را ارائه کردند که به اعتقادشان از حد نصاب لازم برای درخواست استرداد بیومی و محاکمه او در آمریکا برخوردار بود.

مقام‌های وزارت دادگستری پاسخ دادند که به دلیل ناکافی‌بودن شواهد، درخواست استردادی مطرح نخواهد شد.

عمر بیومی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۱ آزاد شد.

اما در آن زمان اف‌بی‌آی هنوز تمام مدارک کشف‌شده در بیرمنگام را به آمریکا منتقل نکرده بود، چه رسد به اینکه آن‌ها را به‌طور کامل بررسی کرده باشد.

در یادداشتی از وابسته حقوقی اف‌بی‌آی در لندن که دو هفته بعد ارسال شد، آمده بود «تعدادی ویدئو، فلاپی‌دیسک و سند هنوز باید بررسی شوند».

«ما افراد را با شواهدی کمتر محکوم کرده‌ایم»

ماموران پس از آزادی عمر بیومی، بررسی شواهد علیه او را ادامه دادند.

بی‌بی‌سی دریافته است که نقشه هواپیما از لندن برای تحلیل و بررسی به دفتر اف‌بی‌آی در نیویورک ارسال شد؛ دفتری که مسئولیت کلی تحقیقات مربوط به حملات ۱۱ سپتامبر را بر عهده داشت.

اما نتوانسته‌ایم هیچ سندی از این بررسی یا نتیجه آن پیدا کنیم. براساس فرمان ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۱، اف‌بی‌آی موظف شد پرونده‌های مربوط به تحقیقات ۱۱ سپتامبر، از جمله تحقیق درباره بیومی، را از طبقه‌بندی محرمانه خارج کند.

باوجود اهمیت این مدرک، از میان پرونده‌های منتشرشده فقط یک سند اف‌بی‌آی به طرح اشاره می‌کند؛ سندی که تازه ۱۱ سال پس از کشف اولیه آن در سال ۲۰۰۱ تهیه شده بود.

به نظر می‌رسد طرح هواپیما در سیاه‌چاله‌ای ناپدید شده است.

این مدرک به دفتر سن‌دیه‌گو فرستاده نشد؛ شهری که بیومی در آمریکا در آن زندگی می‌کرد و دفتر اف‌بی‌آی نیز درباره او تحقیق می‌کرد.

در واقع دفتر سن‌دیه‌گو که مامورانش مشغول بازجویی از آشنایان بیومی، بازرسی مسجد او و بررسی سوابق تلفنی و صورتحساب‌های بانکی‌اش بودند، تقریباً هیچ‌یک از حجم عظیم مدارک توقیف‌شده پلیس در بیرمنگام را دریافت نکرد.

ریک لمبرت، مسئول تحقیقات اف‌بی‌آی در آنجا، به بی‌بی‌سی گفت دفتر او بارها از نیویورک خواست نسخه تمام مدارک را ارسال کند.

او گفت موضع آن‌ها چنین بود: «ما مسئول پرونده‌ایم؛ وقتی بررسی‌مان تمام شود، مدارک را برایتان می‌فرستیم.»

به گفته لمبرت، نیویورک به درخواست‌های دفتر او عمل نکرد.

او افزود: «احتمال دارد اگر آن مدارک را دریافت و بررسی کرده بودیم، می‌توانستیم قطعات این معما را بسیار سریع‌تر کنار یکدیگر قرار دهیم.»

اسناد نشان می‌دهند دفتر سن‌دیه‌گو سرانجام در بهار ۲۰۰۲ موفق شد نسخه چند ویدئو را نه از نیویورک، بلکه از رابط اف‌بی‌آی در لندن دریافت کند.

سرنوشت ویدئوی پینت‌بال نیز به همان اندازه عجیب است.

یکی از ماموران به ما گفت نسخه‌ای از نوار به دفتر اف‌بی‌آی در نیویورک فرستاده و در آنجا مشاهده شد. اما این ویدئو در خلاصه‌گزارش‌های دفتر درباره ارتباطات افراط‌گرایانه بیومی گنجانده نشد.

بی‌بی‌سی یادداشت‌هایی از اف‌بی‌آی و وزارت دادگستری متعلق به سال ۲۰۰۲ را دیده است که درباره مدارک توقیف‌شده از خانه‌های بیومی در بیرمنگام بحث می‌کنند؛ مدارکی که می‌توانستند «احساسات و باورهای ضدآمریکایی عمر بیومی» را نشان دهند و نوشته‌هایی از خود او که «می‌توان آن‌ها را جهادگرایانه تفسیر کرد».

اما هیچ اشاره‌ای به ویدئوی پینت‌بال یا ارتباط بیومی با انور عولقی نشده بود.

جفری برینهولت که آن زمان معاون بخش ضدتروریسم وزارت دادگستری بود و بر دادستان‌های مسئول پرونده‌های تروریستی پس از ۱۱ سپتامبر نظارت می‌کرد، به بی‌بی‌سی گفت نام بیومی «به‌عنوان یکی از گزینه‌های جدی برای تفهیم اتهام» مطرح شده بود.

اما به گفته او، دادستانی نیویورک هرگز اتهامی را برای تایید به او یا همکارانش ارسال نکرد. برینهولت می‌گوید اگر چنین اتفاقی افتاده بود، طرح هواپیما مدرکی مهم علیه بیومی محسوب می‌شد.

او گفت: «ما افراد را با شواهدی کمتر از این محکوم کرده‌ایم.»

برینهولت ویدئوی پینت‌بال را نیز «مدرک بسیار گویا» توصیف کرد و گفت حضور انور عولقی در آن «بسیار مهم» است.

او افزود: «به‌عنوان مدیری که طی سال‌ها پیشنهادهای فراوان برای طرح پرونده‌های تروریستی را بررسی کرده است، می‌توانم بگویم این مدرک فوراً توجه مرا جلب می‌کرد. فکر می‌کنم می‌شد بیومی را به حمایت مادی متهم کرد.»

اما هیچ اتهامی علیه بیومی مطرح نشد.

مامورانی که می‌کوشیدند درباره عمر بیومی تحقیق کنند، با موانع دیگری نیز روبه‌رو شدند.

لمبرت و همکارانش در اکتبر ۲۰۰۱ قصد داشتند در سن‌دیه‌گو با چند مقام سعودی مستقر در آمریکا گفت‌وگو کنند که بسیاری از آن‌ها با وزارت امور اسلامی ارتباط داشتند.

ماموران گمان می‌کردند این افراد کمک‌های بیومی به دو هواپیماربا، نواف الحازمی و خالد المحضار، را هماهنگ کرده‌اند.

از آنجا که دیپلمات‌ها از جایگاه ویژه و حمایت‌شده‌ای برخوردارند، ماموران به اجازه ستاد مرکزی اف‌بی‌آی و وزارت خارجه نیاز داشتند.

لمبرت که اکنون در پرونده قضایی خانواده‌های ۱۱ سپتامبر به‌عنوان مشاور فعالیت می‌کند، به ما گفت: «پاسخ این بود: "نه، قرار نیست این کار را انجام دهید."»

مأموران لس‌آنجلس نیز سال بعد با نتیجه مشابهی روبه‌رو شدند. آن‌ها خواستار بازجویی از یک دیپلمات مذهبی سعودی بودند که بیومی بلافاصله پس از نخستین ملاقاتش با الحازمی و المحضار در این شهر، با او دیدار کرده بود.

استیو مور، که بر تحقیقات اف‌بی‌آی درباره حملات ۱۱ سپتامبر در لس‌آنجلس نظارت داشت، گفت: «آن‌قدر با مانع سختی روبه‌رو شدیم که انگار با تمام سرعت به دیوار خورده بودیم.»

مور می‌گوید گروه او بارها برای مصاحبه با این مقام درخواست داد، اما هرگز مجوزی صادر نشد.

وزارت خارجه آمریکا نیز مانند اف‌بی‌آی از اظهارنظر خودداری کرد.

شام چندمرحله‌ای با پلیس مخفی عربستان

کمیسیون ۱۱ سپتامبر که کنگره برای ارائه روایتی «کامل و جامع» از حملات تشکیل داده بود، در اکتبر ۲۰۰۳ با عمر بیومی در ریاض مصاحبه کرد. او چند ماه پس از آزادی به دست پلیس بریتانیا، به عربستان سعودی بازگشته بود.

این مصاحبه در حضور پلیس مخفی عربستان و به‌وسیله فیلیپ زلیکو، مدیر اجرایی کمیسیون و مشاور سابق جورج دبلیو بوش، یکی از کارکنان ارشد کمیسیون و مأموری از ستاد مرکزی اف‌بی‌آی انجام شد.

یادداشت‌های آن زمان کمیسیون نشان می‌دهند در جریان مصاحبه به بیومی اطمینان خاطر فوق‌العاده‌ای داده شد. به او گفته شد «هیچ‌کس باور ندارد که او آگاهانه به هواپیماربایان برای اجرای ماموریت تروریستی‌شان کمک کرده باشد».

بیومی با خشم گفت فردی صلح‌طلب است که به «قربانیِ قربانیان» تبدیل شده است. در میانه مصاحبه، هیئت آمریکایی بدون حضور بیومی برای شرکت در شام چندمرحله‌ای که پلیس مخفی عربستان، میزبان آن بود، جلسه را ترک کرد.

پس از پایان مصاحبه، پلیس مخفی عربستان به هیئت آمریکایی گفت مایل است «تبرئه‌شدن او را ببیند». آمریکایی‌ها پاسخ دادند پیش از انتشار گزارش، تبرئه او ممکن نیست.

وقتی گزارش کمیسیون ۱۱ سپتامبر در ژوئیه ۲۰۰۴ منتشر شد، بیومی عملاً تبرئه شده بود. در گزارش، او «یاری‌رسان و اجتماعی» توصیف و اعلام شد هیچ مدرکی دال بر داشتن دیدگاه‌های افراطی از سوی او وجود ندارد.

اما برخی کارکنان کمیسیون از بی‌گناهی بیومی اطمینان نداشتند و معتقد بودند احتمالاً می‌دانسته است الحازمی و المحضار از عوامل القاعده‌اند.

بی‌بی‌سی اکنون می‌تواند فاش کند که این کارکنان به جمله‌ای در گزارش اعتراض کردند که نتیجه می‌گرفت بیومی «گزینه‌ای بعید برای همکاری مخفیانه با افراط‌گرایان اسلام‌گرا» بوده است.

در نهایت توافقی میانه حاصل شد و این نتیجه‌گیری به «بازرسان ما که مستقیماً با او سروکار داشته و پیشینه‌اش را بررسی کرده‌اند» نسبت داده شد.

این جمله بر پایه چهار ساعت و نیم زمانی نوشته شده بود که هیئت کمیسیون با بیومی گذرانده بود؛ دیداری که وقفه‌ای برای صرف شام نیز در آن ایجاد شد.

کمیسیون هرگز طرح هواپیما، ویدئوی پینت‌بال، شواهد مکتوب مربوط به افراط‌گرایی ادعایی بیومی یا بخش بزرگی از دیگر مدارک توقیف‌شده پلیس بریتانیا را ندید.

فیلیپ زلیکو به پرسش‌های مشخص ما پاسخ نداد. او به بی‌بی‌سی گفت یافته‌های کمیسیون ۱۱ سپتامبر در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۲۱ دو بار از سوی دولت بازبینی شده‌اند و کمیسیون «درباره ظن‌ها و ابهامات خود شفاف بوده است. ما در متهم‌کردن افراد به همدستی در کشتار جمعی احتیاط می‌کردیم.»

وزارت دادگستری آمریکا به ما گفت نمی‌تواند درباره مسائل و تصمیم‌های مربوط به ۲۵ سال پیش که کارکنانی دیگر در آن نقش داشته‌اند، اظهارنظر کند.

مری گالیگان، رئیس تحقیقات ۱۱ سپتامبر اف‌بی‌آی، پیش‌تر گفته بود کمیسیون «به همه‌چیز دسترسی داشت».

ما تلاش کردیم از طریق دولت عربستان سعودی با عمر بیومی تماس بگیریم، اما پاسخی دریافت نکردیم. او پیش‌تر اطلاع از هواپیماربا بودن الحازمی و المحضار، جاسوس عربستان بودن و هرگونه دخالت در حملات ۱۱ سپتامبر را رد کرده است.

پادشاهی عربستان سعودی نیز به درخواست ما برای اظهارنظر پاسخ نداد. این کشور پیش‌تر گفته است هرگونه ادعا درباره همدستی عربستان یا مقام‌های آن در حملات ۱۱ سپتامبر مطلقاً نادرست است.