ترامپ: ایران با بالاترین سطح بازرسی‌های هسته‌ای «تا ابد» موافقت کرده است

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، گفته است که «ایران به طور کامل و بدون قید و شرط با انجام بازرسی‌های هسته‌ای در بالاترین سطح و برای مدت بسیار طولانی در آینده (تا ابد!!!) موافقت کرده است» و افزوده که «اگر ایران با این موضوع موافقت نمی‌کرد، هیچ مذاکره دیگری در کار نبود.»

آقای ترامپ گفته است «این امر 'صداقت هسته‌ای' را تضمین خواهد کرد.»

ساعاتی پیش از این، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته بود که ایران برنامه‌ای برای دسترسی دادن به آژانس برای بازدید از تاسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده در جنگ ندارد. اظهاراتی که به نظر می‌رسد واکنشی به گفته‌های دیروز جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا باشد که گفته بود ایران با بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موافقت کرده است.

در تازه‌ترین اظهار نظر درباره بازرسی از برنامه هسته‌ای ایران، رئیس جمهور آمریکا در پستی در تروث سوشال ضمن تکرار گفته‌های دیروز معاون خود نوشت «بر اساس این موضوع و دیگر امتیازات مهمی که ایران در حال ارائه آنهاست، من موافقت کرده‌ام که تنگه هرمز باز بماند و هیچ محاصره دریایی دیگری اعمال نشود. با این حال، همه کشتی‌ها در موقعیت خود باقی خواهند ماند تا در صورت لزوم، محاصره دوباره برقرار شود، هرچند در این مقطع چنین احتمالی بسیار بعید به نظر می‌رسد.»

آقای ترامپ گفت «پول‌ها و یا منابع ناشی از کاهش تحریم‌ها که وزارت دارایی آمریکا آزاد می‌کند، در یک حساب امانی زیرنظر ایالات متحده نگهداری خواهد شد و صرفاً برای خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی، آن هم منحصرا از آمریکا مورد استفاده قرار خواهد گرفت از جمله ذرت، گندم و سویا از کشاورزان بزرگ آمریکایی ما.»

«اینها اقلامی هستند که ایران به شدت به آنها نیاز دارد. این یک بحران انسانی است و من احساس می‌کنم لازم است همین حالا، پیش از آنکه خیلی دیر شود، کمک کنیم.»

پیش از این علی بحرینی، نماینده ایران در مقر اروپایی سازمان ملل متحد در ژنو اظهارات جی‌دی ونس، با مضمونی مشابه آقای ترامپ درباره نحوه استفاده از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را رد کرده بود.

او گفته بود که هرچند به دلیل مسدود شدن این دارایی‌ها از سوی آمریکا و نگهداری بخشی از آنها در قطر، ترتیبات فنی میان تهران، واشنگتن و دوحه ضروری است، اما ایران اجازه نخواهد داد هیچ کشور دیگری درباره نحوه هزینه‌کرد این منابع تصمیم‌گیری کند.

با وجود اختلاف برداشت‌ها در ایران و آمریکا از جزئیات تفاهم اخیر میان دو کشور، رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که «مذاکرات به خوبی پیش می‌رود.»

مقام‌های ایرانی هم از «روند مثبت» مذاکرات خبر داده‌اند اما اصرار دارند که توافق بر سر مسائل هسته‌ای در حال حاضر و بر اساس تفاهم موجود با آمریکا انجام نخواهد شد و به مذاکرات فعلی که قرار است طی دو ماه به نتیجه برسد، موکول شده است.

بیش از یک سال اختلاف بر سر بازرسی‌های هسته‌ای در ایران

اکنون بیشتر از یک سال است که موضوع بازرسی از برنامه هسته‌ای و تأسیسات هسته‌ای ایران که در جریان جنگ هدف حمله نظامی قرار گرفتند، از موارد اختلاف ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و قدرت‌های غربی است.

شورای حکام آژانس به تازگی در قطعنامه تازه‌ای از ایران خواست که فورا با بازرسان همکاری کند.

پس از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته و حملات اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران و سپس پیوستن آمریکا به آن جنگ و بمباران مراکز اصلی هسته‌ای ایران در اصفهان، نطنز و فردو در نزدیکی قم، ایران جلوی ورود مجدد بازرسان آژانس به این مراکز را گرفت اما به آنها اجازه داد که از مراکزی که هدف حمله قرار نگرفتند، همچون نیروگاه هسته‌ای بوشهر، بازرسی شود.

در فاصله چند هفته پس از آتش‌بس در این جنگ، با میانجی‌گری مصر توافقی بر سر شیوه بازرسی از برنامه هسته‌ای ایران با آژانس به دست آمد، اما پس از آنکه قدرت‌های غربی پرونده هسته‌ای ایران را یک‌بار دیگر در شورای امنیت باز کردند و تحریم‌های سازمان ملل را دوباره و پس از یک دهه به اجرا گذاشتند، ایران اجرای توافق با آژانس را متوقف کرد.

مجلس ایران یک روز پس از آتش‌بس با اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه «قانون الزام دولت ایران به تعلیق همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» را به تصویب رساند که بر اساس آن، دولت ایران برای همکاری با این آژانس باید از شورای عالی امنیت ملی مجوز بگیرد.

منتقدان داخلی تفاهم اخیر با آمریکا می‌گویند که این قانون همچنان پابرجاست و دولت ایران هم می‌گوید توافقی با ایالات متحده در زمینه بازرسی‌ها نکرده است.

مذاکرات ایران و آمریکا برای رسیدن به توافق نهایی با میانجی‌گری پاکستان و قطر در حال انجام است. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، امروز برای دیدار با مقام‌های پاکستانی که از میانجی‌گران این مذاکرات هستند، در سفری یک‌روزه به اسلام‌آباد رفته است.

پیش از این، محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد با آمریکا، پس از پایان مذاکراتش در سوئیس، راهی عمان شده بود.