نخست‌وزیر کانادا: بسته ماندن سفارت در ایران و ونزوئلا ما را در موقعیت نامناسبی قرار می‌دهد

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا گفته است که در کشورهایی مانند ایران که کانادا حضور دیپلماتیک ندارد، «در موقعیت نامناسبی» قرار می‌گیرد.

کانادا بیشتر از یک دهه است که روابط سیاسی و اقتصادی خود را با جمهوری اسلامی ایران قطع و سفارت خود را در تهران تعطیل کرده است. سفارت ایران در پایتخت کانادا هم تعطیل است و دو کشور از طریق حافظ منافع با یکدیگر ارتباط دارند.

آقای کارنی در نشست خبری پایان دوره کاری پارلمان کانادا گفت: «تعامل به معنای تایید نیست. داشتن سفارت یا ارائه خدمات کنسولی در یک کشور به این معنا نیست که ما از سیاست‌های آن حمایت می‌کنیم.»

او در ادامه و با اشاره به زمین‌لرزه‌های مرگبار ونزوئلا گفت که نبود دیپلمات‌های کانادایی در کاراکاس، توان اتاوا برای کمک به شهروندان کانادایی را با دشواری روبه‌رو کرده است.

نخست‌وزیر کانادا افزود: «کشورهایی هستند که اگر بخواهم با ملایمت بگویم، با آنها هم‌نظر نیستیم و در آنها نمایندگی دیپلماتیک نداریم. ایران و ونزوئلا دو نمونه از این کشورها هستند و موارد دیگری هم وجود دارد.»

او گفت: «این موضوع پیش از هر چیز، توان ما را برای کمک به کانادایی‌هایی که در این کشورها حضور دارند، محدود می‌کند.»

نخست‌وزیر کانادا همچنین افزود که در برخی پرونده‌های کنسولی، دولت کانادا ناچار شده است برای کمک به خروج شهروندانش از ایران، از کشورهایی که «متحدان طبیعی» اتاوا محسوب نمی‌شوند، کمک بگیرد.

آقای کارنی پیش از این از تفاهم اخیر ایران و آمریکا برای پایان جنگ استقبال کرده و گفته بود این تفاهم می‌تواند «معادلات را در منطقه و فراتر از آن تغییر دهد» اما تمایلی به ازسرگیری روابط سیاسی با ایران نشان نداده بود.

ایران و کانادا؛ نزدیک به پنج دهه مناسبات سرد و پرتنش

ایران و کانادا در بیشتر سال‌های پس از پیروزی انقلاب بهمن ۵۷ روابط سردی داشته‌اند.

کانادا در شهریور ۱۳۹۱ (سپتامبر ۲۰۱۲) سفارت خود در تهران را بست و از دیپلمات‌های ایران هم خواست خاک این کشور را ترک کنند.

وزیر امور خارجه کانادا در آن زمان دیپلمات‌های ایرانی «عنصر نامطلوب» خوانده و به آنها گفت طی پنج روز از کشور خارج شوند. کانادا اعلام کرده بود که دولت ایران را «مهم‌ترین تهدید برای صلح جهانی و امنیت دنیا» می‌داند.

این کشور رسما ایران را در فهرست کشورهای حامی تروریسم قرار داده است.

با این اقدام دولت کانادا، مصونیت سیاسی دولت ایران در کانادا لغو شد و کسانی که خود را قربانی سیاست‌های حکومت ایران می‌دانند، مجاز شدند از دولت ایران به دادگاه های کانادا شکایت کنند.

ماجرای قتل زهرا کاظمی، عکاس ایرانی‌تبار کانادایی، هنگام دیدار از ایران، یکی از مقاطع وخامت روابط دو کشور بود.

گزارش شد که خانم کاظمی هنگام عکسبرداری از نمای خارجی زندان اوین در تهران بازداشت شده و پس از چهارده روز حبس، در زندان درگذشت.

مقامات ایران با تایید اینکه او هنگام بازداشت در اثر «برخورد جسم سخت» به سرش کشته شده است، جزئیات کامل‌تری از این حادثه منتشر نکرده‌اند. اما مخالفان جمهوری اسلامی، برخی ماموران امنیتی و مقامات قضایی ایران را به دست داشتن در این قتل متهم کرده و خواستار پیگرد قانونی آنان شده‌اند.

کانادا همچنین از منتقدان وضعیت حقوق بشر در ایران بوده است.

پس از سرنگون شدن هواپیمای اوکراینی در آسمان تهران با موشک‌های سپاه پاسداران که موجب کشته شدن همه سرنشینان و خدمه این هواپیما شد، کانادا به مرور قوانین ویزا و ورود به خاک این کشور را برای مقام های ایرانی سخت‌تر کرد.

هواپیمای سرنگون شده از جمله حامل ایرانیان دارای تابعیت کانادا بود. کانادا سپس سپاه پاسداران را در «فهرست سازمان‌های تروریستی» قرار داد.

کمتر از دو سال قبل، رئيس سازمان امنیت داخلی کانادا در یک سخنرانی نادر از ایران و سه کشور دیگر به عنوان تهدیدهای امنیت داخلی کشورش نام برد و گفت جاسوسی، خرابکاری و سرکوب‌های فرامرزی از سوی این چهار کشور امنیت کانادا را تهدید می‌کند.

در تازه‌ترین نشانه تنش در روابط دو کشور، کانادا اخیرا از ورود مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران به این کشور ممانعت کرده است.

آقای تاج برای حضور در اجلاس هماهنگی جام جهانی ۲۰۲۶ راهی تورنتو شده بود اما در نهایت مجبور شد از آنجا به ایران برگردد.

با وجود تیرگی مناسبات ایران و کانادا، این کشور میزبان مهاجران فراوانی از ایران است. در سال های اخیر و در مقاطعی که سیاست های پذیرش مهاجران در کانادا تسهیل شده بود، حضور ایرانیان در کانادا به شکل چشمگیری افزایش پیدا کرد.