फ्रान्सका राष्ट्रपति माक्रोँद्वारा शान्तिका लागि आग्रह, मन्त्रीको 'राजीनामा अस्वीकार'

फ्रान्सका राष्ट्रपति एमानुएल म्याक्रोँले शनिवार र आइतवारको प्रदर्शनका क्रममा हिंसा र लुटपाट भएपछि "शान्ति र सुव्यवस्था" कायम गर्न आह्वान गरेका छन्।

राष्ट्रपति निवास रहेको इलिजी प्यालेसबाट राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै उनले प्रदर्शनमा सहभागीहरूलाई तनाव थप नबढाउन चेतावनी दिँदै भने, "हामी सबैले क्रोध र लज्जा महसुस गरेका छौँ।"

बढ्दो इन्धन मूल्य, महँगी तथा विद्यालयसहितका सार्वजनिक सेवाहरूको बिग्रँदो अवस्थाको विरोधमा करिब ५ लाख ५० हजार प्रदर्शनकारी सडकमा उत्रिएका थिए।

म्याक्रोँले आन्तरिक मामिलामन्त्री लराँ नुनेजको राजीनामा अस्वीकार गरेका छन्।

देशमा भड्किएको हिंसाका कारण मन्त्री नुनेज दबावमा थिए। विपक्षी दलहरूले पनि उनको राजीनामा मागिरहेका छन्।

राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार, नुनेजले आइतवार राजीनामा दिन खोजेका थिए, तर राष्ट्रपतिले निरन्तर नेतृत्वको आवश्यकता रहेको भन्दै उनलाई पदमै रहन आग्रह गरेका छन्।

प्रदर्शन शान्तिपूर्ण भए पनि कतिपय स्थानमा हिंसा भड्किएको थियो।

म्याक्रोँले प्रदर्शनकारीहरूको "वैध माग" र "तोडफोड, ध्वंस तथा लुटपाट" बीच स्पष्ट भिन्नता हुनुपर्ने बताए।

फ्रान्सको 'इन्टेरिअर' मन्त्रालयका अनुसार प्रहरीले हालसम्म करिब २,४०० जनालाई पक्राउ गरेको छ।

"अनियन्त्रित" हिंसालाई कुनै पनि हालतमा जायज ठहर गर्न नसकिने भन्दै फ्रेन्च राष्ट्रपतिले हिंसामा संलग्न व्यक्तिहरूलाई कानुनी कारबाही गरिने बताएका छन्।

प्रदर्शनकारी कोही कालो पोशाकमा थिए त कतिले मास्कले अनुहार ढाकेका थिए। प्यारिस, मार्सीली लगायत अन्य सहरमा प्रदर्शन भएको थियो। कतिले कार तथा भवनहरूमा आगो लगाइदिएका थिए।

कालो पहिरन लगाएका, अनुहार ढाकेका केही दङ्गाकारीहरू प्यारिस, मार्सिली र अन्य सहरहरूमा पनि देखिएका थिए। उनीहरूले कार तथा भवनहरूमा आगजनी गरेका छन्।

आइतवार पनि प्यारिस र लियोनका केही क्षेत्रमा सानो तहमा प्रहरीसँग झडप र लुटपाट जारी थियो।

सयौँ प्रदर्शनकारीमाथि अश्रुग्याँस र श्टन ग्रीनेड प्रहार गरिएको समाचार एजेन्सी एएफपीले लेखेको छ।

प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरीमाथि बोतल र ढुङ्गा प्रहार गरेका थिए।

फ्रान्सको आधुनिक इतिहासकै सबैभन्दा खराबमध्ये एक मानिएको यस घटनाको प्रभाव देशभरका सहरहरूमा देखिएको छ।

लिमोज सहरमा शनिवार प्रदर्शनकारीहरूले आगो लगाइदिँदा १९औँ शताब्दीको नगर भवन (टाउन हल)मा ठूलो क्षति पुगेको छ। आगलागीका कारण भवनको छत र क्लक टावर भत्किएको छ।

भत्किएको भवन नजिकै रहेकी एनीसीले भनिन्, "सरकारमाथि रिस पोख्न ऐतिहासिक सम्पदामाथि क्षति पुर्‍याउनु स्वार्थी काम हो। यसले सबैलाई हानि पुर्‍याएको छ।"

अर्का स्थानीय बासिन्दा जेरार्डले भने, "यो नराम्रो र अविश्वसनीय छ। हामी अत्यन्त दुःखी छौँ। यसलाई पहिलेको अवस्थामा फर्काउन धेरै समय लाग्ने छ।"

व्यापक लुटपाट

आइतवार बिहान प्यारिसमा पसलेहरूले फुटेका सिसाका टुक्रा सफा गरिरहेका थिए। फोहोर बोक्ने ट्रकहरूले सहरमा जम्मा भएका फोहोर हटाइरहेका थिए।

प्यारिस, मार्सिली, लिल तथा अन्य सहरहरूमा व्यापक लुटपाट भएको थियो।

म्याक्रोँले स्थानीय अधिकारी र मेयरहरूलाई पसल तथा सार्वजनिक भवनहरूको सुरक्षा गर्न आवश्यक उपायहरू अपनाउन निर्देशन दिएको बताए।

प्रदर्शनका क्रममा हुने प्रहरी कारबाही "पूर्ण रूपमा पारदर्शी" हुने पनि उनको भनाइ छ।

प्रहरीले भीड नियन्त्रणका लागि अश्रुग्यास र पानीको फोहोरा प्रयोग गरेको थियो।

केही स्थानमा दङ्गा नियन्त्रण प्रहरीले लाठी प्रयोग गरेको देखिएको थियो।

आन्तरिक मामिलामन्त्रालयका अनुसार शनिवार करिब १,००० प्रहरी घाइते भएका छन्, जसमध्ये सात जनाको अवस्था गम्भीर छ।

राजनीतिक ध्रुवीकरण बढ्दो

विद्यार्थीहरूले गत महिना सुरु गरेको प्रदर्शनहरूमा शनिवार ट्रेड युनियनका सदस्यहरू तथा अन्य सरकार-विरोधी समूहहरू सहभागी भएपछि त्यो व्यापक बन्न पुगेको देखिन्छ।

आगामी एप्रिलमा निर्वाचन गर्ने तयारी भइरहेको छ। त्यो निर्वाचनमा उग्र दक्षिणपन्थी र उग्र वामपन्थी शक्तिबीच प्रतिस्पर्धा हुने सम्भावना रहेको भनिएको फ्रान्समा अहिले गहिरो राजनीतिक ध्रुवीकरण उजागर भएको ठानिएको छ।

फ्रान्सका आन्तरिक मामिलामन्त्री लराँ नुनेजले प्रदर्शन गर्नु मौलिक अधिकार भए पनि "हजारौँ उग्र वामपन्थीहरू"ले सार्वजनिक भवनहरूलाई निशाना बनाउँदै र प्रहरीसँग जुध्ने उद्देश्यसहित दङ्गा मच्चाएको आरोप लगाएका छन्।

उनका अनुसार विभिन्न सहरहरूमा व्यावसायिक प्रतिष्ठानहरू "लुट्ने र तोडफोड गर्ने अपराधी समूहहरू" पनि उनीहरूसँग मिसिएका थिए।

उग्र वामपन्थी पार्टी ला फ्रान्स इन्सुमिसका नेता जाँ-ल्युक मेलेन्सोँले सामाजिक सञ्जालमार्फत् नुनेज र प्रहरी नेतृत्वको कडा आलोचना गरेका छन्।

उनले प्रदर्शन व्यवस्थापनमा "आफ्नो अयोग्यता पूर्ण रूपमा" देखाएको आरोप लगाउँदै उनीहरूलाई "सङ्गठित अराजकताकारी" भने।

अर्कोतर्फ अति-दक्षिणपन्थी न्याश्नल र्‍याली पार्टीकी नेत्री मरिन ली पेनले "हिंसालाई प्रोत्साहन गर्ने राजनीतिक शक्तिहरूले" जनआक्रोशको "दुरुपयोग" गरेको भन्दै निन्दा गरिन्।

बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।