Canada ivuga ko izasubiza imisoro y'Amerika 'idolari ku idolari' nyuma yuko ibiganiro ku bucuruzi bihagaze

    • Umwanditsi, Nadine Yousif
    • Igikorwa, Umunyamakuru mukuru kuri Canada
    • Umwanditsi, Toby Mann
  • Yatangajwe
  • Igihe co gusoma: iminota 4

Icyiciro gishya cy'imisoro y'Amerika ku bicuruzwa byinshi Canada yohereza muri icyo gihugu cyatangiye gushyirwa mu bikorwa guhera saa sita z'ijoro zaho, nyuma yuko ibiganiro by'ubucuruzi binaniranye ku munota wa nyuma.

Ubwo yatangazaga ko ibiganiro bihagaze mbere gato y'igihe ntarengwa cyo ku wa gatanu nijoro, Minisitiri w'intebe wa Canada Mark Carney yavuze ko na we azashyiraho imisoro "idolari ku idolari" ku bicuruzwa by'Amerika byinjira muri Canada.

Carney yavuze ko "impinduka zo ku munota wa nyuma mu byo Amerika yifuzaga zirimo akarengane, zinyuranyije n'ubukungu, ndetse zateje gushidikanya ku kwizerwa kw'amasezerano ayo ari yo yose [yagerwaho]".

Intumwa zari ziri mu biganiro byimbitse ku bucuruzi guhera muri Nyakanga (7) uyu mwaka, nyuma yuko Perezida w'Amerika Donald Trump akangishije gushyiraho umusoro wa 50% ku bicuruzwa bya Canada byinjira muri icyo gihugu by'agaciro ka miliyari hafi 20 z'amadolari y'Amerika, bitarenze ku itariki ya 19 Kanama (8) uyu mwaka.

Muri iki cyumweru, Trump yari yabaye ahagaritse iyo misoro, avuga ko ibihugu byombi byari biri hafi kugera ku isinywa ry'amasezerano "meza cyane" ku mpande zombi.

Ariko ubwo hari hasigaye iminota ngo igihe ntarengwa cyo kugera ku masezerano kigere, Carney yavuze ko nubwo "intambwe y'ingenzi" yari yamaze guterwa mu biganiro, ibyo "ntibyari bihagije kugira ngo bigere ku ntego zacu ku Banya-Canada".

Yagize ati: "Kubera iyo mpamvu, uyu mugoroba, nafashe icyemezo cyo guhagarika ibiganiro by'ubucuruzi n'Amerika ndetse nategetse intumwa ziri mu biganiro kugaruka i Ottawa."

"Impinduka zo ku munota wa nyuma mu byo Amerika yifuzaga zirimo akarengane, zinyuranyije n'ubukungu, ndetse zateje gushidikanya ku kwizerwa kw'amasezerano ayo ari yo yose."

Nyuma yuko Carney abitangaje, intumwa ihagarariye Amerika mu bucuruzi, Jamieson Greer, yasohoye itangazo ku rubuga nkoranyambaga rwa X, igira iti: "Iri joro, Canada yanze kurangiza amasezerano y'ubucuruzi ku ngingo zari zemeranyijweho mbere yaho muri iki cyumweru.

"Nubwo Amerika yari yemereye Canada gufatwa neza cyane kurusha ikindi gihugu icyo ari cyo cyose gikomeye cyohereza ibicuruzwa ku isoko ryacu, ibyo Canada yasabye bishya hamwe no kwisubiraho ku byo yari yiyemeje byahungabanyije cyane uguhurira hagati na hagati kwari kwitondewe kwari kwagezweho mu minsi ishize."

Uko kunaniranwa mu biganiro kubaye impinduka ikomeye mu mvugo yakoreshwaga mbere yaho muri iki cyumweru, ubwo abategetsi bo muri Amerika n'abo muri Canada bumvikanaga bafite icyizere ko amasezerano y'ubucuruzi yungukira ibihugu byombi yari ari hafi kugerwaho.

Amakuru avuga ko intumwa zari ziri mu biganiro zaganiraga ku masezerano yagabanya imisoro y'Amerika ku byuma na 'aluminium' bya Canada ikava kuri 50% ikagera kuri 25%, n'imisoro ku modoka ziva muri Canada ikava kuri 25% ikagera kuri 15%.

Ku rundi ruhande, Carney yari yasabye intara za Canada kongera kurangura inzoga z'Amerika.

Ubushyamirane hagati y'ibi bihugu bikorana ubucuruzi bwinshi bwakomeje gututumba kuva Trump asubiye ku butegetsi muri Mutarama (1) mu mwaka ushize, agatangiza gahunda ngari y'imisoro ku bicuruzwa biva mu bihugu binyuranye ku isi byinjira muri Amerika, ahindura burundu amasezerano y'ubucuruzi bwisanzuye yari amaze imyaka ibarirwa muri za mirongo hagati ya Canada n'Amerika.

None ubu ubwo ibiganiro byahagaze, Canada igiye gusoreshwa imisoro mishya ya 50% ku bicuruzwa byayo binyuranye byinjira muri Amerika birimo nka divayi, ibiribwa n'ibinyobwa bikomoka ku mata, sima, imyenda hamwe n'ibikoresho byo mu mukino wa 'hockey'.

Iyo misoro yiyongereye ku yari isanzweho Amerika yari yarashyize ku byuma, 'aluminium', imodoka n'imbaho za Canada.

Nyuma y'itangazo rya Minisitiri w'intebe Carney, umutegetsi w'intara ya Ontario, Doug Ford, usanzwe azwiho kutarya iminwa, yavuze ko "minisitiri w'intebe ndamushyigikiye byuzuye ku gisubizo gikomeye [yatanze]—umusoro ku musoro, idolari ku idolari".

Canada imaze umwaka urenga iri mu biganiro by'ubucuruzi bya hato na hato n'Amerika, mu gushaka amasezerano yatuma Amerika ikuraho cyangwa ikagabanya imisoro kuri ibyo bicuruzwa byo mu nzego z'ingenzi.

Hagati aho, Amerika imaze igihe isaba Canada kugira ibyo yemera guhara (kureka), birimo gukuraho imisoro yo kwihorera yari isigaye ku modoka z'Amerika, no kuringaniza ibipimo (quotas) by'ibiribwa n'ibinyobwa bikomoka ku mata by'impande zombi kugira ngo abacuruzi ba fromaje ('fromage') bo muri Amerika barusheho kugera cyane ku isoko rya Canada.

Amerika yanasabye ko kureka gucuruza inzoga zayo, byatangiye mu mwaka ushize muri nyinshi mu ntara za Canada mu kwihorera ku misoro ya Trump, bikurwaho.

Abacuruzi n'abafatanyabikorwa bo ku mpande zombi z'umupaka bari basabye ko amasezerano yagerwaho, bavuga ko imisoro mishya y'Amerika kuri Canada izaba mibi ku bihugu byombi.