مقامهای صحی در افغانستان: در پنج ماه گذشته ۸۶ فرد مبتلا به اچآیوی شناسایی شدهاند
منبع تصویر، EPA
مقامهای صحی در افغانستان میگویند از ماه مارچ ۲۰۲۵ تاکنون دستکم ۲۸۶ مورد ابتلا به ویروس اچآیوی در این کشور ثبت شده که ۸۶ مورد آن تنها در پنج ماه گذشته شناسایی شده است.
این آمار را داکتران در شفاخانه افغان-جاپان، یکی از مراکز تشخیص و تداوی بیماران مبتلا به اچآیوی/ ایذر در کابل ارایه کردهآند.
پیشتر وزارت صحت عامه حکومت طالبان گفته بود که از آغاز سال ۲۰۲۵ تا پایان ماه اکتوبر همان سال، بیش از ۸۲ هزار نفر در افغانستان آزمایش خون دادهاند و ۳۰۰ مورد جدید اچآیوی شناسایی شده است.
به گفته مسئولان صحی، موارد ثبتشده تا حدی به علت بیشتر شدن آزمایشها و همچنین بازگشت مهاجران افغان از کشورهای دیگر است.
ملل متحد پیشتر گفته بود که طبق تخمینهای جهانی، حدود ۱۳ هزار نفر در افغانستان با این ویروس زندگی میکنند، اما تنها بخشی از این افراد شناسایی شدهاند و بسیاری از مبتلایان از وضعیت خود بیخبرند.
به گفته این سازمان بیشتر موارد مثبت در میان افراد معتاد به مواد مخدر که از سرنگ مشترک استفاده میکنند و زندانیان ثبت شده است.
اطلاعات ملل متحد نشان میدهد که از سال ۱۹۸۹، زمانی که نخستین مورد اچآیوی در افغانستان ثبت شد، تاکنون چهارصد نفر جان خود را از دست دادهاند.
نبود آگاهی عمومی، دسترسی محدود به خدمات صحی، ترس از مراجعه به مراکز درمانی و انگ اجتماعی از عوامل است که باعث شده بسیاری از مبتلایان از وضعیت خود آگاه نباشند و همین موضوع کنترل بیماری را دشوارتر ساخته است..
وزارت صحت عامه حکومت طالبان گفته که اکنون هشت مرکز درمانی ویژه بیماران ایدز و ۶۱ مرکز تشخیص اچآیوی در کشور فعال است و برنامههایی برای آگاهیرسانی در مناطق دورافتاده آغاز شده است.
آچآیوی چیست؟
منبع تصویر، Getty Images
آچآیوی (HIV) ویروسی است که سیستم ایمنی بدن را ضعیف میکند و خطر ابتلا به بیماریهای جدی را افزایش میدهد. در حال حاضر درمان قطعی برای آن وجود ندارد، اما با درمان مناسب، بیشتر افراد مبتلا میتوانند زندگی طولانی و سالمی داشته باشند.
ایدز (AIDS) در نتیجه آسیب شدید ناشی از آچآیوی به وجود میآید. امروزه ایدز بیشتر با عنوان «مرحله پیشرفته» یا «مرحله نهایی آچآیوی» شناخته میشود.
آچآیوی بیشتر از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی بدون استفاده از کاندوم با فرد مبتلا منتقل میشود. این ویروس زمانی انتقال مییابد که مایعات آلوده بدن، از جمله خون، منی، ترشحات واژن و مخاط داخل مقعد، وارد جریان خون فرد دیگر شود.
همچنین استفاده مشترک از سوزن، سرنج یا سایر وسایل تزریقی با فردی که میزان ویروس قابل تشخیص در خونش دارد، استفاده مشترک از اسباببازیهای جنسی با چنین فردی و انتقال از مادر به نوزاد در دوران بارداری یا هنگام زایمان از دیگر راههای انتقال هستند.
اما آچآیوی از طریق بوسیدن، در آغوش گرفتن، دست دادن یا استفاده از وسایل روزمره منتقل نمیشود.
علایم آچآیوی در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد دو تا شش هفته پس از ابتلا دچار بیماری کوتاهمدتی شبیه انفلوآنزا میشوند. با این حال، این علایم در بسیاری از بیماریهای رایج دیگر نیز دیده میشوند. همچنین ممکن است فرد سالها هیچ علامتی نداشته باشد و به همین دلیل بسیاری از مبتلایان از بیماری خود آگاه نباشند.
اگر آچآیوی درمان نشود، به تدریج سیستم ایمنی را تخریب کرده و در نهایت میتواند باعث بیماریهای جدیتر میشود مانند توبرکلوز، سینهبغل یا سرطان شود.
