دستور اخراج دانشجویان طب افغان از پاکستان؛ «واقعا دردناک است»
«خراب شدن آرزوهایشان، به تاریکی تبدیل شدن تنها روزنه امیدشان را به تماشا نشستهاند و این واقعا دردناک است.»
این گفتههای شقایق دانش، دانشجوی رشته طب در پاکستان است. او از حکومت پاکستان میخواهد که درتصمیم اخراج دانشجویان رشتههای طبی تجدیدنظر کند.
دستور حکومت پاکستان به نهادها و مؤسسات طبی وابسته به شورای آموزشهای طبی که از پذیرش و ادامه تحصیل دانشجویان افغان خودداری کنند، واکنشهای گستردهای در پی داشته است.
چند صد دانشجوی افغان ازجمله دختران در رشتههای طبی در پاکستان عمدتا پس از دریافت بورسهای تحصیلی، به این کشور رفتهاند.
در نامهای از شورای آموزشهای طبی پاکستان که چند روز پیش منتشر شد، با استناد به نامهٔ قبلی این شورا به تاریخ ۳۱ جولای، به مؤسسات آموزشی صحی هدایت داده شده است که «تا اطلاع بعدی، در زمینهٔ پذیرش، اسکان، انتقال و سفر اتباع افغان و نیز فراهمسازی هرگونه سهولت برای آنان، مطابق دستورالعملهای مندرج در آن نامه عمل شود.»
در این نامه همچنین آمده است که «بار دیگر تأکید میشود شهروندان افغان که در مؤسسات آموزشی صحی پاکستان مصروف تحصیل هستند، باید به افغانستان بازگردند.»
در نامهٔ یادشدهٔ حکومت پاکستان آمده است که این تصمیم شورای آموزشهای علوم صحی پاکستان برای سال آموزشی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ عملی خواهد شد.
سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ پاکستان، به روزنامهٔ «دان» گفته است که هنوز هم درخواستهای تمدید ویزهٔ محصلان افغان «مطابق پالیسی، قوانین و مقررات موجود» بررسی و طی مراحل میشوند.
اما تاکید کرده است که «بر اساس طرح بازگشت اتباع خارجی غیرقانونی، اقامت هر شهروند خارجی که ویزه و پاسپورت معتبر نداشته باشد، غیرقانونی است و فرد مورد نظر مشمول اخراج میشود.»
رئیس یکی از دانشگاههای طبی تأیید کرده است که رهنمودهای شورای طبی و دندانپزشکی پاکستان (PMDC) به دست آنان رسیده و نهادهای آموزشی، مطابق سفارشهای این شورا، روند جمعآوری معلومات مربوط به محصلان افغان را آغاز کردهاند.
او گفته است: «در برنامههای لیسانس و تحصیلات عالی ما شماری از دانشجویان افغان حضور داشتند. هرچند از ما خواسته شد معلومات مربوط به آنان را ارائه کنیم، اما به ما گفته نشد که چرا این اقدام انجام میشود.»
کالج طبی علامه اقبال در شهر لاهور پاکستان، در اعلامیهای که روز ۷ سپتمبر منتشر شد، از تمام دانشجویان افغان سال آخر طب (MBBS) این کالج خواست که ظرف ۲۴ ساعت مراحل رسمی خروج خود را از این کالج تکمیل کنند.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
مجاهد: میتوانند در داخل افغانستان تحصیلات خود را تکمیل کنند
سفارت حکومت طالبان در اسلامآباد از این تصمیم پاکستان «نگرانی عمیق» خود را ابراز کرده است.
در پیامی که روز گذشته در صفحهٔ اکس این سفارت منتشر شد، از مقامهای پاکستانی خواسته شده است که در «بخشهای حیاتی مانند دانش، آموزش و روابط انسانی باید از اختلافات سیاسی مصون بمانند. فرصتهای آموزشی و علمی نباید به دلیل اختلافات یا تحولات سیاسی آسیب ببینند.»
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، تصمیم پاکستان دربارهٔ اخراج محصلان افغان رشتههای طبی را «ناانسانی» و «مایهٔ تأسف» خواند.
او در برنامه گزارشدهی در کابل صحبت میکرد، گفت:
«متأسفانه اقدامی که پاکستان در مورد اخراج محصلان افغان رشتهٔ طب انجام داده و محدودیتهایی که بر آنان وضع کرده است، مایهٔ تأسف و کاملاً غیرانسانی است. نخست، ما میخواهیم که از این اقدام دست بردارد. دوم اینکه وزارت تحصیلات عالی افغانستان آمادگی کامل دارد تا محصلانی که در هر مرحلهای از تحصیل قرار دارند، بتوانند همان دورهٔ آموزشی خود را تکمیل کنند.»
منبع تصویر، aiou.edu.pk
وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان در افغانستان هم گفته است که برای محصلان و استادان افغان که هنگام آموزش و فعالیتهای علمی در کشورهای خارجی با مشکلات روبهرو شدهاند، امکانات لازم در داخل کشور فراهم خواهد شد.
به گفتهٔ این وزارت، برای محصلان زمینهٔ ادامهٔ تحصیل و برای استادان امکان ادامهٔ تدریس و فعالیتهای علمی در افغانستان مهیا میشود.
سازمان عفو بینالملل این تصمیم مقامهای پاکستانی را «بهگونهٔ آشکار تبعیضآمیز و خودسرانه» توصیف کرده است.
در این پیام آمده است: «پاکستان بر اساس قوانین بینالمللی حقوق بشر مکلف است که حق آموزش را بدون هیچگونه تبعیض بر مبنای ملیت تضمین کند. سازمان عفو بینالملل از مقامهای پاکستانی میخواهد که یک راهحل انسانی و عملی را در پیش گیرند تا محصلان افغان، بهویژه زنان و دختران، بتوانند آموزشهای خود را تکمیل کنند.»
صادق خان، نمایندهٔ ویژهٔ پیشین پاکستان برای افغانستان نیز تصمیم مقامهای پاکستانی را «شگفتانگیز» خوانده است. او شب گذشته در پیامی در اکس نوشت: «اخراج این محصلان، بهویژه زنانی که تنها برای ادامهٔ تحصیل خود با دشواریها و موانع بیسابقه مبارزه کردهاند، صرفاً یک موضوع اداری نیست. این مسئله به انسانیت، همدردی و مسئولیت اخلاقی خود پاکستان مربوط میشود.»
دانشجویان طب چگونه در پاکستان پذیرش دریافت کردهاند؟
داکتر عبیدالله وردگ از افغانستان که در سال ۲۰۱۶ دورهٔ امبیبیاس خود را در کالج طبی علامه اقبال به پایان رسانده و اکنون در لندن زندگی میکند، به بیبیسی اردو گفته است که برای افغانها دو راه برای ورود به کالجهای طبی پاکستان وجود دارد.
به گفتهٔ او، گروه نخست افغانهایی هستند که در کمپهای مهاجران افغان در پاکستان متولد شدهاند. این محصلان از طریق کمیساری وارد کالجهای طبی میشوند. او گفت که این دسته از دانشجویان در تمام عمر خود هرگز به افغانستان نرفتهاند و تولد، پرورش و آموزش آنان همگی در پاکستان انجام شده است.
آقای وردگ میگوید گروه دوم دانشجویانی هستند که پس از موفقیت در یک آزمون بسیار دشوار در افغانستان، از سوی قونسلگری پاکستان بورس تحصیلی دریافت میکنند که به نام «بورس علامه اقبال» شناخته میشود.
به گفتهٔ او، محصلان افغان با استعداد بالا و نمرات ممتاز فرصت ورود به دانشگاهایی مانند کینگ ادوارد، علامه اقبال و دیگر نهادهای مشابه را به دست میآورند.
به گفته او «این جوانان به نمایندگان چهرهٔ مثبت و نرم پاکستان تبدیل میشوند، اما اگر اکنون به کشور بازگردانده شوند، چه تصویری از پاکستان ارائه خواهند کرد؟ اگر چنین اقداماتی انجام شود، چنین به نظر خواهد رسید که دو کشور جز راه جنگ و تنش، آمادهٔ پیمودن مسیر دیگری نیستند.»
