ቀጥታ, ኢራን የአሜሪካ ጦር ሰፈርን ማጥቃቷን ተከትሎ ትራምፕ ኢራንን “ክፉኛ” እንደሚመቱ ዛቱ

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 6 ሰአት በፊትአሜሪካ እና ሳዑዲ በኢራቅ ውስጥ የፈጸሙትን ጥቃት ኢራን አወገዘች

   የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በጥምረት ኢራቅ ውስጥ የፈጸሙትን ጥቃት “በጽኑ እንደሚያወግዝ” አስታወቀ።

   ጥቃቱ የአሜሪካ እና ሳዑዲ ጥቃት ጦርነቱን በመካከለኛው ምሥራቅ ለማስፋፋት ያለመ ነው ሲልም ወቅሷል።

   ኢራን ሁለቱን አገራት “ነውጠኛ” ስትል ያወገዘች ሲሆን፣ የፈጸሙት ጥቃት የተባበሩት መንግሥታት ስምምነትን እንደሚጥስም አስታውቃለች።

   ጥቃቱ የአሜሪካ እና የጽዮናዊው [እስአኤል] መንግሥት “ፍላጎት” እንደሆነ የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያወጣው መግለጫ ይጠቅሳል።

   “ጽዮናዊው መንግሥት ጦርነቱን እና ግጭቱን ወደ ምዕራብ እስያ ማስፋፋት ይፈልጋል” ሲልም የእስራኤልን መንግሥት ከስሷል።

   አሜሪካ እና ሳዑዲ በኢራቅ የሚገኙ እና በኢራን የሚደገፉ ታጣቂዎች ላይ ጥቃት መፈጸማቸውን ገልጸዋል።

   የኢራቅ ‘ፖፑላር ሞቢላይዜሽን ፎርስ’ ቡድን በጥቃቱ ቢያንስ 20 አባላቱ እንደተገደሉበት እና 32 እንደቆሰሉበት አስታውቋል።

   የአሜሪካ ጦር ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንትኮም) “ኢራቅ ውስጥ በኢራን የሚደገፈው አሸባሪ ቡድን ላይ አነጣጥረን ጥምር ጥቃት [ከሳዑዲ አረቢያ ጋር] ፈጽመናል” ብሏል።

   ሳዑዲ በበኩሏ ጥቃቱ የተፈጸመው ቡድኑ የነዳጅ ማውጫዎቿን ዒላማ ካደረገ በኋላ እነደሆነ አስታውቃለች።

2. ከ 6 ሰአት በፊትአሜሪካ በ8 የኢራን የነዳጅ መርከቦች እና 10 ተቋማት ላይ ማዕቀብ ጣለች

   የአሜሪካ ግምጃ ቤት የኢራን ንብረት የሆኑ ስምንት ነዳጅ ጫኝ መርከቦች እና አሥር ተቋማት ላይ ማዕቀብ መጣሉን አስታወቀ።

   የአሜሪካ ግምጃ ቤት (የገንዘብ ሚኒስቴር) በድረ ገጹ ባወጣው መግለጫ ማዕቀብ ከተጣለባቸው ተቋማት ስድስቱ ቻይና ይገኛሉ።

   አሜሪካ በኢራን ላይ የጣለችው የባሕር ላይ እንቅስቃሴ ገደብ ባለበት እንደቀጠለ ነው።

   በኢራን ደቡባዊ የባሕር ዳርቻ በተጣለው እገዳ ምክንያት የአሜሪካ ኃይሎች ብዙ መርከቦች እንዳያልፉ ከልክለዋል።

   የአሜሪካ ግምጃ ቤት የጣለው አዲስ ማዕቀብ የተሰማው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ኢራንን “ክፉኛ ለመደብደብ” ከዛቱ ከሰዓታት በኋላ ነው።

   ፕሬዝዳንቱ ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ጦራቸው በኢራን ላይ ላለፉት ቀናት ያቆመውን ጥቃት መልሶ እንደሚጀምር አመልክተዋል።

3. ከ 7 ሰአት በፊትኢራን የአሜሪካ ጦር ሰፈርን ማጥቃቷን ተከትሎ ትራምፕ ኢራንን “ክፉኛ” እንደሚመቱ ዛቱ

   ኢራን ዮርዳኖስ ውስጥ በሚገኘው የአሜሪካ ጦር ሰፈር ላይ ማክሰኞ ዕለት ለሰነዘረችው የሚሳዔል ጥቃት አጸፋ “ከባድ ጥቃት” እንደሚፈጸምባት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስታወቁ።

   ፕሬዝዳንቱ ለፎክስ ኒውስ እንደተናገሩት “በከባዱ እንመታቸዋለን. . . ቅጣት ይጠብቃቸዋል. . . ልክ እናስገባቸዋልን...” በማለት ጦራቸው በኢራን ላይ ላለፉት ቀናት ያቆመውን ጥቃት እንደሚጀምር አመልክተዋል።

   የአሜሪካ ሠራዊት ማዕከላዊ ዕዝ (ሴንትኮም)፤ የኢራን አብዮታዊ ዘብ ማክሰኞ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ የአሜሪካ ኃይሎችን ዒላማ ያደረጉ በርካታ ሚሳዔሎች በመተኮስ “ድንገተኛ ጥቃት ለመፈጸም ሞክሯል” በማለት፤ ነገር ግን ሁሉም ሚሳዔሎች “በተሳካ ሁኔታ” መክሸፋቸውን ገልጿል።

   ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ከባድ ጥቃት እንደሚፈጸም የተናገሩት ሠራዊታቸው ለ13 ተከታታይ ቀናት በኢራን ላይ ሲፈጽም የቆየውን ጥቃት ባለፈው አርብ ካቆመ በኋላ ነው።

   ኢራን በአሜሪካ ለተፈጸመባት ጥቃት ዮርዳኖስን ጨምሮ በመካከለኛው ምሥራቅ አገራት ውስጥ በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች ላይ የአጸፋ እርምጃ በመውሰድ የአሜሪካ ወታደሮችን መግደሏ ተዘግቧል።

   የአሜሪካ ጥቃት መቆሙን ተከትሎ ኢራንም የአጸፋ ጥቃቷን አቁማ የነበረ ሲሆን፣ ባለፉት ቀናት ሁለቱን አገራት ለማቀራረብ እና የተኩስ አቁም እንዲደረግ ጥረት ሲደረግ ቆይቷል።

   ፕሬዝዳንት ትራምፕ እንዳሉት በኢራን ላይ ጥቃት የሚፈጸም ከሆነ ኢራንም አጸፋ መመለሷ አይቀሬ መሆኑን ባለፉት ሳምንታት የነበሩት ሁኔታዎች ያመለክታሉ።

4. ከ 9 ሰአት በፊትበጃፓን በተከሰተው ርዕደ መሬት ሳቢያ 13 ሰዎች ሞቱ

   ደቡብ ምዕራብ ጃፓን በሚገኘው ኩይሹ ግዛት ወደ 100 የሚጠጉ ውስን ርዕደ መሬቶች ተከሰቱ።

   ከፍተኛ መጠን ያለው ርዕደ መሬት መነሳቱን ተከትሎ 13 ሰዎች ሞተዋል። ከፍተኛውን ርዕደ መሬት ተከትሎም መጠነኛ የሆኑ 100 የመሬት መንቀጥቀጦች ተከስተዋል።

   በርካታ ሰዎች ድንገተኛ የደም ዝውውር መቋረጥ እንደገጠማቸው ተገልጿል።

   በጃፓን ከፍተኛ ሙቀት ያለ ሲሆን፤ በኩማማቶ አካባቢ በሚገኝ የወረቀት ፋብሪካ እና የመደብር ፍርስራሽ ውስጥ ከአደጋው የተረፉ ሰዎችን ለማዳን ጥረት ቀጥሏል።

   የጃፓን ጠቅላይ ሚኒስትር ሳኔይ ታካይቺ “ከጊዜ ጋር እሽቅድምድም ላይ ነን” ሲሉ ሰዎችን በሕይወት ለማግኘት የሚደረገውን ጥረት ገልጸዋል።

   በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በድንገተኛ መጠለያ ውስጥ ይገኛሉ።

   የጃፓን ሜትሮሎጂ ተቋም ባወጣው ማስጠንቀቂያ ነዋሪዎች አነስተኛ መጠን ላላቸው ርዕደ መሬቶች (aftershocks) ዝግጅት እንዲያደርጉ አሳስቧል።

   “ለሚቀጥለው ሳምንት፣ በተለይም ለቀጣይ ሁለት እና ሦስት ቀናት እስከ 7 ማግኒትዩድ የሚደርስ የመሬት መንቀጥቀጥ ይኖራል” ሲልም አስታውቋል።

   ትናንት ማክሰኞ ኩማማቶ በተከሰተው ርዕደ መሬት ኤዩን የተባለ ግዙፍ መደብር ተጎድቷል።

5. 29 ሀምሌ 2026አሜሪካ እና ሳዑዲ የኢራን አጋር የሆኑትን የኢራቅ ታጣቂዎች ሲደበድቡ በባሕረ ሰላጤው ዳግም ውግያ አገርሸ

   አሜሪካ ለሦስት ቀናት በኢራን ላይ የምትፈጽመውን ድብደባ ገትታ ከቆየች በኋላ ረቡዕ ዕለት በኢራቅ የሚገኙ እና በኢራን የሚደገፉ ታጣቂዎች ላይ ጥቃት ፈጽማለች።

   ዋሺንግተን እና ሪያድ ጥቃቱን የፈጸሙት በጋራ መሆኑን አሳውቀዋል።

   ኢራን በበኩሏ በወሽመጡ ላይ የሚንቀሳቀሱ መርከቦች እንዲሁም በዮርዳኖስ ወደሚገኝ የአሜሪካ ጦር ሠፈር ሚሳዔሎችን ማስወነጨፏን ገልጻለች።

   የኢራቅ ‘ፖፑላር ሞቢላይዜሽን ፎርስ’ በመባል የሚታወቀው እና በኢራን የሚደገፈው ቡድን በአሜሪካ ጥቃት ቢያንስ 20 አባላቱ እንደተገደሉበት እና 32 እንደቆሰሉበት አስታውቋል።

   ሳዑዲ ጥቃቱ የተፈጸመው ቡድኑ የነዳጅ ማውጫዎቿን ዒላማ ካደረገ በኋላ እነደሆነ አስታውቃለች።

   አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በጋራ የፈጸሙት ይህ ጥቃት በሳዑዲ የሚገኙ ሱኒዎችን በኢራቅ ከሚገኙ ሺዓዎች ጋር ጦርነት ውስጥ በመክተት አዲስ የግጭት በር የከፈተ ሆኗል።

   ሳዑዲ አረቢያ ከአሜሪካ ጋር በመሆን በዚህ ጦርነት ውስጥ መሳተፏን ስታሳውቅ ይህ የመጀመርያዋ ነው።

   ከአሜሪካ እንዲሁም ከኢራን ጋር የቅርብ ግንኙነት ያለው የኢራን አስተዳደር አስቸኳይ ስብሰባ ጠርቷል።

   ዋሺንግተን ለረዥም ጊዜ ባግዳድ በኢራን በሚደገፉት ታጣቂዎች ላይ እርምጃ እንድትወስድ ስትጠይቅ የቆየች ሲሆን የኢራን አስተዳደር ይህንን ለማድረግ ሲሞክር በአካባቢው አለመረጋጋት ተከስቷል።

   ሳዑዲ አረቢያ በሌላ አቅጣጫ በየመን ከሚገኙት የሁቲ አማፂያን ጋር ግጭት ውስጥ ገብታለች።

   በኢራን የሚደገፉት ሁቲዎች የሳዑዲ መርከቦች በቀይ ባሕር እንዳያልፉ እገዳ ጥለዋል።

   ሳዑዲ አረቢያ እና አሜሪካ በጋራ በኢራቅ ጥቃት ከፈጸሙ ከጥቂት ሰዓታት በኋላ የአሜሪካ ጦር በወታደሮቹ ላይ ኢራን የከፈተችውን ድንገተኛ ጥቃት ማክሸፉን አስታውቋል።

   የዮርዳኖስ ጦር ከኢራን የተወነጨፉ አምስት ሚሳዔሎችን መትቶ መጣሉን ገልጿል።

   በዚህ ወር በኢራን ጦርነት ከሞቱት አራት የአሜሪካ ወታደሮች መካከል ሦስቱ የተገደሉት በዮርዳኖስ ነው።

   የኢራን አብዮታዊ ዘብ በበኩሉ በዮርዳኖስ በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሠፈሮች ሚሳዔሎችም ማስወንጨፉን እንዲሁም ያለ ፈቃድ በወሽመጡ ለማለፍ የሞከሩ ሦስት ነዳጅ ጫኝ መርከቦችን ማጥቃቱን አስታውቋል።

6. 29 ሀምሌ 2026አምስት የኬንያ የጸጥታ አባላት በሶማሊያ ድንበር አቅራቢያ በአልሸባብ ታጣቂዎች ተገደሉ

   በሶማሊያ ድንበር አቅራቢያ በሚገኘው ማንዴራ ክልል ውስጥ ከአል ሻባብ ታጣቂዎች ጋር በተደረገ ግጭት አምስት የኬንያ የጸጥታ ኃይል አባላት መገደላቸውን ፖሊስ ገለጸ።

   ታጣቂ ቡድኑ የሶማሊያን ማዕከላዊ መንግሥት ለመጣል እና በእስላማዊ ሸሪዓ ሕግ የሚመራ ሥርዓትን ለመዘርጋት ለዓመታት ሲታገል ቆይቷል።

   ማክሰኞ ከሰዓት በኋላ “በአካባቢው ቅኝት እያደረገ የነበረ ቡድን በዋንቴይ ግድብ አካባቢ ከአል ሸባብ አማጺያን ጋር ከተገናኘ በኋላ” ጥቃቱ መፈጸሙን ፖሊስ አስታውቋል።

   ፖሊስ ተጨማሪ ኃይል ከተላከለት በኋላ ታጣቂዎቹን መከታተል መጀመሩን እና የተቀበረ ፈንጂ መኪናው ላይ ጉዳት ማድረሱን አስታውቋል።

   በፈንጂው ፍንዳታ በሰው ሕይወት ላይ የደረሰ ጉዳት እንደሌለ ጨምሮ ገልጿል።

   አል ሸባብ በጸጥታ ኃይሎች እና በሰላማዊ ዜጎች ላይ በተደጋጋሚ ጥቃት የሚያደርስ ሲሆን በጥር ወር በጋሪሳ የአካባቢውን አስተዳደር እና አንድ መምህር ገድሏል።

7. 29 ሀምሌ 2026ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን በጋራ ለማስተዳደር አማን ያቀረበችውን ዕቅድ ውድቅ አደረገች

   ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን በጋራ ለማስተዳደር አማን ያቀረበችውን ዕቅድ የመሳካት ዕድል የለውም ስትል ውድቅ አደረገች።

   አንድ ከፍተኛ የአራን ባለሥልጣን ለሮይተርስ እነደተናገሩት ዕቀዱ “የመሳካት ዕድል የለውም” በማለት ወሽመጡን መቆጣጠር የኢራንን ሉዓላዊ መብቶች ማረጋገጥ አለበት ሲሉ ተናግረዋል።

   ባለሥልጣኑ ኢራን እና ኦማን ብቻ የሆርሙዝ ወሽመጥን በማስተዳደር ረገድ የሚጋሩት ድንበር ስላለ የመወሰን መብት እንዳላቸው በመጥቀስ የሌሎች የቀጣናው አገራትን ሚና ውድቅ አድርገዋል።

   ባለሥልጣኑ አሜሪካ እና ሳዑዲ አረቢያ በወሽመጡ ላይ ያላቸውን “ከእውነታው የተቃረነ ዕቅዳቸውን” ለማስፈጸም ኦማን ላይ ጫና እያደረጉ ነው ሲሉ ተናግረዋል።

   ኢራን እና ኦማን የሆርሙዝ ወሽመጥ ተቃራኒ የባሕር ዳርቻዎችን ይቆጣጠራሉ።

   ነገር ግን ቴህራን የወሽመጡ የውስጠኛ መተላለፊያ እንዲሁም በከፊል ከወሽመጡ ውጪ ያሉ አካባቢዎች በኢራን ቁጥጥር ሥር መሆን አለበት ብላ እንደምታምን ባለሥልጣኑ ጨምረው ለሮይተርስ አስረድተዋል።

8. 29 ሀምሌ 2026ኢራን የሚሳዔል መከላከያ በቅርቡ ከቻይና ልታገኝ ነው ተባለ

   ኢራን በሳምንታት ውስጥ 400 የሚደርሱ ትከሻ ላይ ተደርገው የሚተኮሱ የአየር መቃወሚያዎች ልትረከብ መሆኑን ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮች ለሮይተርስ ተናገሩ።

   ግዢው ከ60 እስከ 70 ሚሊዮን ዶላር የተገመተ ሲሆን ከአሜሪካ ጋር ጦርነት ውስጥ የምትገኘዋን የኢራን ጦር አቅም ዳግም ያጠናክራል ተብሏል።

   አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ ጦርነት ከከፈቱ ወዲህ ቴህራን የአጭር ርቀት የአየር መከላከያ አቅሟን ስታጠናክር ይህ የመጀመርያው ነው።

   ቴህራን በደረሰባት ተደጋጋሚ ድብደባ የወታደራዊ ካምፖቿን እና ቁልፍ መሠረተ ልማቶቿን መከላከል ሳትችል ቀርታለች።

   ኢራን ከቻይና የገዛችው በሰው ኃይል የሚንቀሳቀሱ ከ300 እስከ 400 የሚሆኑ የአየር መከላከያ ሥርዓቶች ሲሆኑ ይህም ቻይና ሰራሹ ኪውደብሊው-12 (QW-12) እና ኤፍኤን-16 (FN-16) ሚሳዔሎችን እንደሚያካትት ምንጮች ለሮይተርስ ተናግረዋል።

   የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በጉዳዩ ላይ ያለው ነገር ለም።

   የቻይና ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር “እንዲህ ዓይነት ዘገባዎች ሙሉ በሙሉ መሠረተ ቢስ ናቸው። ቻይና ምን ጊዜም ሰላም እንዲሰፍን እና ግጭቱ እንዲቆም ስትሰራ ቆይታለች” ብሏል።

   ከአሜሪካ እና እስራኤል ጋር ለወራት የዘለቀውን ግጭት ተከትሎ የቴህራን የሚሳዔል፣ ድሮን እና የአየር መከላከያ ፕሮግራሞች ጋር የተያያዙ ተቋማት በመደብደባቸው ኢራን ወታደራዊ አቅሟን እንደገና ማጠናከር አስፈልጓታል።

9. 29 ሀምሌ 2026ኢራን በአሜሪካ ኃይሎች ላይ ድንገተኛ ጥቃት መፈጸሟ ተገለጸ

   ኢራን በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኝ የአሜሪካ ወታደሮች ላይ ድንገተኛ የባሌስቲክ ሚሳዔል ጥቃት መክፈቷን የአሜሪካ ጦር አስታወቀ።

   ጥቃቱ ማክሰኞ ምሽት መፈጸሙን የተገለጸ ሲሆን ሁሉንም ሚሳዔሎች “ውጤታማ በሆነ መልኩ አክሽፈናል” ሲል የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ አስታውቋል።

   ዕዙ ጥቃቱ የተፈጸመበትን አካባቢ በግልጽ ያላስቀመጠ ሲሆን በሁለቱ አገራት መካከል ለሦስት ቀን ተቋርጦ የነበረውን ውጊያ ዳግም እንዲያገረሽ ሊያደርገው ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል።

   የአሜሪካ ጦር እና የሳዑዲ አረቢያ ኃይሎች በጥምረት “በኢራን የሚደገፉ አሸባሪዎች” ያሏቸው በኢራቅ የሚገኙ ታጣቂዎች ላይ ጥቃት መፈጸማቸውን ሴንቲኮም አስታውቋል።

   ቴህራን እስካሁን ድረስ በጉዳዩ ላይ አስተያየቷን አልሰጠችም።

   ኢራን ፈጸመችው የተባለው ጥቃት ሁለቱ አገራት ዳግም ለድርድር ይቀመጣሉ የሚለው ተስፋ እንዲደበዝዝ አድርጓል።

   የአሜሪካ ጦር እና ሳዑዲ አረቢያ በምሥራቃዊ ኢራቅ ያሉ “በርካታ የአሸባሪዎች መገኛዎች እና የጦር መሣሪያ ማከማቻዎችን” መደብደባቸውን ሴንቲኮም አስታውቋል።

   የአሜሪካ ጦር ይህ ድብደባ "ባለፉት 72 ሰዓታት ውስጥ በኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ (አይአርጂሲ) የተመሩ ከ30 በላይ የአየር ላይ ድሮን ጥቃቶች ላይ የተወሰደ ጠንካራ ምላሽ" መሆኑን ገልጿል።

   ሴንቲኮም የኢራን ጦር “እና የሽብር ወኪሎቹ ተጨማሪ የአሜሪካ ወታደራዊ ምላሽ ለማስቀረት ሲሉ እነዚህን ጥቃቶች ማቆም አለባቸው” ሲል አስጠንቅቋል።

   ማክሰኞ ዕለት ሳዑዲ አረቢያ ጦሯ በአገሪቱ ምሥራቃዊ ክፍል የሚገኙ የፔትሮሎየም ተቋማትን ዒላማ ያደረጉ ሚሳዔሎችን ማክሸፉን አስታውቃለች።

   የጦሩ ቃል አቀባይ ሜጀር ጄነራል ቱርኪ አል ማሊኪ የድሮን ጥቃቶቹ የተከፈቱት በኢራቅ ውስጥ የሚገኙ እና ከኢራን ጋር ግንኙነት ባላቸው ቡድኖች ነው ብለዋል።

   በሁለቱ አገራት መካከል ዳግም ግጭት ያገረሸው የአሜሪካው ፕሬዚዳት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር “በጣም ወዳጅነት የተሞላበት ድርድር” እያደረጉ መሆኑን ከተናገሩ በኋላ ነው።

   ሁለቱ አገራት የሚያደርጉትን ውጊያ ጋብ ያደረጉት፣ ለሁለት ሳምንት ገደማ አንዳቸው በሌላኛቸው ይዞታ ላይ ጥቃት ሲያደርሱ ከቆዩ በኋላ ነው። ውጊያው ማገርሸቱም ሰኔ ላይ የተፈረመውን ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ስምምነት አደጋ ውስጥ ከትቶታል።

10. 28 ሀምሌ 2026የአሜሪካ ጦር በቅርቡ ኢራን ላይ ለፈጸመው ድብደባ የእስራኤልን ጦር ሠፈር መጠቀሙ ተገለጸ

    የእስራኤል መከላከያ ሚኒስትር በቅርቡ የአሜሪካ ጦር በኢራን ላይ ለፈጸመው ድብደባ የእስራኤልን ጦር ሠፈር መጠቀሙን ገለፁ።

    እዝራኤል ካትዝ የኢራን ባለሥልጣናት ይህንን እንደሚያውቁ ተናግረው ነገር ግን የአጸፋ ጥቃት አለመፈጸማቸውን ተናግረዋል።

    “እውነታው ኢራን የቀጣናው አገራት ላይ በሙሉ ጥቃት ስትፈጽም እስራኤል ላይ ግን ምንም እርምጃ አልወሰደችም። ምንም እንኳ ያ በሰዓት ውስጥ የሚቀየር ቢሆንም” ሲሉ ለእስራኤሉ መገናኛ ብዙኃን ቻናል 14 ተናግረዋል።

    የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር እና የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዛሬ በዋይት ሐውስ ተገናኝተው ይወያያሉ።

    የእስራኤል መከላከያ ሚኒስትር ኢራን በእስራኤል ላይ ጥቃት ለመፈጸም ብትሞክር “በሙሉ ኃይላችን” ምላሽ እንሰጣለን ሲሉ ዝተዋል።

    “እኔ እና ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ እስራኤል ላይ ጥቃት ከተፈጸመ በሙሉ ኃይላችን ምላሽ ለመስጠት ተነጋግረናል” ሲሉ ጨምረው አብራርተዋል።

11. 28 ሀምሌ 2026የሆርሙዝ ወሽመጥን ኢራን እንድታስተዳድረው ኦማን ዕቅድ ማቅረቧን ሮይተርስ ዘገበ

    ኦማን ቴህራን የሆርሙዝ ወሽመጥን እንድታስተዳድር የሚያስችል ዕቅድ ማቅረቧን እና ምክረ ሃሳቡ የባሕረ ሰላጤው አገራትን ድጋፍ ማግኘቱን ሮይተርስ ዲፕሎማቶችን እና ምንጮችን ጠቅሶ ዘገበ።

    በዕቅዱ መሠረትበወሽመጡ ላይ የሚያልፉ መርከቦች በፈቃደኝነት ላይ የተመሰረተ ክፍያ እንዲከፍሉ ይጠየቃሉ ተብሏል።

    ዕቅዱ አሜሪካ እና እስራኤል ቴህራን ላይ ጦርነት ማወጃቸውን ተከትሎ በወሽመጡ ላይ የሚያልፉ መርከቦች እንቅስቃሴ መገታቱን ያስቀራል ተብሏል።

    ለሁለት ሳምንት ሲካሄድ የነበረውን የአየር ድብደባ ያስቆሙት ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር “ጥሩ ንግግር እየተካሄደ” መሆኑን ተናግረዋል።

    ነገር ግን ኢራን ወደ ድርድር ጠረጴዛው የማትመለስ ከሆነ የአሜሪካ ጦር ድብደባውን እንደሚቀጥል ዝተዋል።

    ኢራን ግን ከአሜሪካ ጋር ንግግር ዳግም ለመጀመር ፍላጎት እነደሌላት በመግለጽ አስተባብላለች።

    ዋሺንግተን በቴህራን ላይ ጥቃት መፈጸም የጀመረችው ከሁለት ሳምንት በፊት ነበር።

    አሜሪካ እና እስራኤል የካቲት 221 2018 ዓ.ም. በቴህራን ላይ ጦርነት ከከፈቱ በኋላ ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን ሙሉ በሙሉ ዘግታለች።

    ባለፈው ወር በአሜሪካ እና በኢራን መካከል ስምምነት ከተደረሰ በኋላ ወሽመጡ በከፊል ለመርከቦች እንቅስቃሴ ክፍት ሆኖ ነበር።

    ነገር ግን ከሁለት ሳምንት በፊት ኢራን በወሽመጡ በኩል ፈቃድ ያላገኙ መርከቦች እያለፉ ነው በሚል ጥቃት በመፈጸሟ ስምምነቱ ፈርሷል።

    ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥን ከኦማን ጋር በመሆን ማስተዳደር እና መርከቦችን ክፍያ ማስከፈል እንደምትፈልግ ተናግራለች።

    ዋሺንግተን በበኩሏ የሆርሙዝ ወሽመጥ ከጦርነቱ በፊት እንደነበረው ያለምንም ክፍያ መርከቦች የሚተላለፉበት እንዲሆን ትፈልጋለች።

    አክላም በግዴታ ቀረጥ ማስከፈል ሕገወጥ ነው ስትል አስጠንቅቃለች።

    በኦማን ዕቅድ ዙሪያ ማብራሪያ የተሰጣቸው የባሕረ ሰላጤው አገር ባለሥልጣናት እና ዲፕሎማቶች ለሮይተርስ እንደተናገሩት በምክረ ሃሳቡ መሠረት ኢራን ወሽመጡን ብቻዋን የማትቆጣጠር ሲሆን ክፍያም ቢሆን በፈቃደኝነት ይሆናል ተብሏል።

    ኦማን ያቀረበችው ዕቅድ በኤዢያ የሚገኘው በማላካ ወሽመጥ ተግባራዊ ከሚደረገው ጋር ተመሳሳይ ነው። በማላካ ወሽመጥ ኢንዶኔዢያ፣ ማሊዢያ እና ሲንጋፖር መርከቦች በፈቃደኝነት ክፍያ እንዲፈጽሙ ይጠይቃሉ። ገንዘቡ የመርከቦችን ፍሰት ለማሻሻል፣ የአካባቢ ጥበቃ ለማካሄድ እና በአደጋ ጊዜ የሕይወት አድን ሥራዎችን ለመደገፍ ይውላል።

    የባሕረ ሰላጤው ምንጮች እስከ ሰኞ ምሽት ድረስ ከኢራን የተሰጠ ይፋዊ ምላሽ አለመኖሩን ተናግረዋል።

    የኦማን ባለሥልጣናት እና የኢራን ባለሥልጣናት በቴህራን በሳምንቱ መጨረሻ ተገናኝተው ተወያይተው ነበር።

12. 28 ሀምሌ 2026የአሜሪካ ልዑካን የፈረንሳይን ንግግር በመቃወም የተመድ ጸጥታ ምክር ቤት ስብሰባን አቋርጠው ወጡ

    አሜሪካ ልዑክ፤ የፈረንሳይ ተወካይ በተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት ስብሰባ ላይ ያደረጉት ንግግር በመቃወም አዳራሹን ጥለው ወጡ። የፈረንሳዩ አምባሳደር በሰኞ ዕለቱ ስብሰባ ላይ ባደረጉት ንግግር አሜሪካ በተመድ ጉባኤ የሰጠችውን ድምጽ ከአምባገነን መንግሥታት ጋር አነጻጽረዋል።

    የሁለቱ አገራት ዲፕሎማሲያዊ ውዝግብ የጀመረው ባለፈው ሳምንት የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብቶች ኮሚሽነር ቮልከር ተርክን የሥልጣን ዘመን ለማራዘም ድምጽ በሰጠበት ወቅት አሜሪካ ከሰሜን ኮሪያ እና ሩሲያ ጋር በመሆን ተቃውሞዋን ካሰማች በኋላ ነው።

    የፈረንሳይ የተባበሩት መንግሥተት ተልዕኮ ከአርብ ዕለቱ ድምጽ የመስጠት ሂደት በኋላ የአሜሪካን ውሳኔ ከሰሜን ኮሪያ እና ሩሲያ በማነጻጸር ተችቷል። ተልዕኮው በኤክስ ገጹ ባጋራው ልጥፍ “አሜሪካ የሰብአዊ መብቶች ምልክት ነበረች፤ ከአሁን ወዲህ አይደለችም” ብሏል።

    ለዚህ ምላሽ የሰጡት የአሜሪካ አምባሳደር ማይክ ዋልትዝ፣ ፈረንሳይ “ከዓለማችን የከፉ ጨቋኞች ጋር ሲወዳጅ” ለነበረው የሰብአዊ መብቶች ኃላፊ ድምጽ ሰጥታለች በማለት ከስሰዋል። አምባሳደሩ ምን ለማለት እንደፈለጉ አላብራሩም።

    የተመድ የሰብአዊ መብቶች ኮሚሽነር ቮልከር ተርክ ከዚህ ቀደም ሩሲያ ዩክሬን ውስጥ የምታካሂደውን ጦርነት እንዲሁም የእስራኤልን የጋዛ ዘመቻ ሲተቹ ነበር።

    የአሜሪካ ልዑክ አባላት የሰኞ ዕለቱን ስብሰባ ጥለው የወጡት፤ የፈረንሳይ አምባሳደር ጀሮም ቦናፎንት ንግግር ሲያደርጉ ነው። አስቸኳይ ስብሰባው የተጠራው ሩሲያ የምታካሂደው ዩክሬን ጦርነት ላይ ለመምከር ነበር።

    ፈረንሳይ ይህንን “አዋራጅ እና አክብሮት የጎደለው ንግግሯ ውድቅ” እስከምታደርግ ድረስ የዋሽንግተን ልዑካን ተመሳሳይ ተቃውሞ ማሰማት እንደቀሚጥሉ የአሜሪካ አምባሳደር ዳን ኔገሬ ተናግረዋል።

    በ144 አገራት ድጋፍ፣ በ10 ተቃውሞ እና 13 ድምጸ ተዐቅቦ በጸደቀው የተርክ የኃላፊነት ዘመን ላይ የተነሳው ውዝግብ፤ በአሜሪካ እና በተባበሩት መንግሥታት መካከል የተፈጠረውን ውጥረት ያሳያል።

    የትራምፕም አስተዳደር ለተመድ ተቋማት የሚያደርገው ድጋፍ ያቋረጠ ሲሆን አሜሪካ ከበርካታ ተቋማት አባልነት እንድትወጣም አድርጓል።

13. 28 ሀምሌ 2026ዶናልድ ትራምፕ ዛሬ ከእስራኤሉ መሪ ኔታንያሁ እና ከዩክሬኑ ፕሬዝዳንት ዜሌንስኪ ጋር ይገናኛሉ

    የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ዛሬ ማክሰኞ በዋይት ሐውስ ከእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ እንዲሁም ከዩክሬን ፕሬዝዳንት ቭሎድሚር ዜሌንስለኪ ጋር እንደሚገናኙ ይጠበቃል።

    ትራምፕ መሪዎቹን የሚቀበሉት በኢራን እና ዩክሬን መካከል ያለው ውዝግብ ወደ ወሳኝ ምዕራብ በተሸጋገረበት ወቅት ነው። ዩክሬን ቅዳሜ ዕለት በካስፒያን ባሕር ሲጓዝ የነበረ የኢራን መርከብን የመታች ሲሆን ቴህራንም አጸፋውን እንደምትመልስ ዝታለች።

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንትም ከሁለቱ አገራት መሪዎች ጋር ያላቸው ግንኙነት የተለያየ አቅጣጫ ይዟል።

    ትራምፕ ትኩረታቸውን ወደ ዩክሬን ያዞሩት የአገሪቱ ጦር የሩሲያ ኃይሎች ቁጥጥራቸውን ለማስፋት የሚያደርጉትን እንቅስቃሴ ካስቆሙ በኋላ መሆኑ ተገልጿል።

    በሌላ በኩል የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ ወደ ዋሽንግተን የሚያመሩት የትራምፕ አስተዳደር የኢራንን ጦርነት ለመቋጨት የሚያስችል ስምምነት ላይ የመድረስ ሂደት በሚፈለገው ፍጥነት አለመሄዱ እንዳላስደሰተው ከገለጸ በኋላ ነው።

    ኔታንያሁ እና ዜሌንስኪ ወደ ዋሽንግተን ያመሩት ባለፈው ሳምንት ሕይወታቸው ያለፈው ሪፐብሊካን የኮንግረስ አባል ሊንዚ ግርሃም ቀብር ስነ ስርዓት ላይ ለመገኘት ነው። የትራምፕ የቅርብ አጋር የነበሩት የኮንግረስ አባሉ ሊንዚ ግርሃም፣ ፕሬዝዳንቱ የዩክሬንን ጦርነት እንዲደግፉ በተደጋጋሚ ይወተውቱ ነበር።

    የዩክሬን ጦርነት እና በመካከለኛው ምሥራው የሚካሄደው ግጭት ወሳኝ እጥፋት ላይ ናቸው። ሰኔ ላይ ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ስምምነት ተፈራርመው የነበሩት አሜሪካ እና ኢራን፤ ለሁለት ሳምንት ገደማ አንዳቸው በሌላኛቸው ላይ ጥቃት ሲፈጽሙ ቆይተዋል። በዚህም የተነሳ የተኩስ አቁም ስምምነቱ እንደፈረሰ ተቆጥሯል።

    አሜሪካ ከ13 ቀናት ተከታታይ ጥቃት በኋላ እርምጃ መውሰድ ያቆመችው ለዲፕሎማሲ ሌላ ዕድል ለመስጠት መሆኑን ፕሬዝዳንት ትራምፕ ተናግረዋል።

    በሌላ በኩል ዩክሬን በሩሲያ ይዞታዎች ላይ ጥቃት እየፈጸመች ቢሆንም ግጭቱን መቼ ሊቋጭ እንደሚችል የሚጠቁም ምልክት እስካሁን አልታየም።

14. 28 ሀምሌ 2026በካስፒያን ባሕር የኢራን መርከብን የመታችው ዩክሬን ከቴህራን የተሰነዘረባትን የአጸፋ እርምጃ ዛቻ አጣጣለች

    ዩክሬን በካስፒያን ባሕር ሲጓዝ የነበረ የኢራን የጭነት መርከብ ላይ ከፈጸመችው ጥቃት በኋላ ከቴህራን የተሰነዘረባትን የአጸፋ ዛቻ ውድቅ አደረገች።

    ድርጊቱ የኢራን እና የዩክሬንን ጦርነቶች በቀጥታ ያገናኘ የመጀመሪያው ክስተት ሆኗል።

    የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንድሪ ሲቢሃ በኤክስ ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሑፍ፤ "የኢራን ዛቻ ምክንያት የለሽ እና መሠረተ ቢስ ነው” ብለዋል።

    “ቴህራን ውስጥ ያለው አገዛዝ ከ2022 ጀምሮ ዩክሬናውያን የተገደሉባቸውን የጦር መሳሪያዎች [እያቀረበ] የሞስኮን ወንጀለኛ ጦርነት አጋግሏል፤ [በዚህም] ሩሲያ ዩክሬን ላይ የምትፈጽመው ወረራ ቀጥተኛ ተባባሪ ነው” ሲሉም ከስሰዋል።

    የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዜሌንስኪ፤ የአገሪቱ ጦር ኃይሎች በካስፒያን ባሕር ላይ በፈጸሙት የረጅም ርቀት ጥቃቶች "እጅግ ጥሩ ውጤት" ማስመዝገባቸውን ያስታወቁት ቅዳሜ ዕለት ነበር።

    በእነዚህ ጥቃቶች ከኢራን ጋር ግንኙነት ያላቸውን ወታደራዊ ጭነቶች ለማጓጓዝ ሲውሉ የነበሩ መርከቦች መመታታቸውንም ገልጸዋል።

    የዩክሬን ደኅንነት አገልግሎት በበኩሉ፤ በሰሜናዊ ካስፒያን ባሕር በሚገኝ የነዳጅ መሠረተ ልማት በድሮን መመታቱን አስታውቋል። የሩሲያ ሚሳዔል የታጠቀ ጀልባ እንዲሁም "ዓለም አቀፍ ማዕቀብ የተጣለባቸው የጭነት መርከቦች" ዒላማ መደረጋቸውንም ገልጿል።

    በሩሲያ የኢራን አምባሳደር ካዜም ጃላሊ፣ "አና" የተባለው መርከብ ጥቃት የተፈጸመበት ከቮልጋ ወንዝ 5 ኪሎ ሜትር ቆሞ በነበረበት ወቅት መሆኑን የኢራን መንግሥት የዜና ወኪል ተናግረዋል።

    በእስራኤል የዩክሬን አምባሳደር የሆኑት ዬቭገን ኮርኒቹክ በበኩላቸው፣ መርከቡ ከኢራን ወደ ሩሲያ ሊደርሱ የነበሩ የተለያዩ የድሮን እና ሚሳዔል ክፍሎችን ጭኖ እንደነበር ገልጸዋል። የሲቪሊያን የጭነት መርከብ አልነበረም ሲሉም ተከራክረዋል።

    አምባሳደሩ አክለውም ዩክሬን እና እስራኤል በተለያዩ ግንባሮች ተመሳሳይ “የክፋት ጥምረትን” እየተጋፈጡ ነው ሲሉም ለእስራኤሉ መገናኛ ብዙኃን ‘ኤን12’ ተናግረዋል።

    ኢራን እና ሩሲያ ጥብቅ ወታደራዊ ግንኙት አላቸው። ኢራን ዩክሬን ላይ ወረራ ከተከፈተባት የአውሮፓውያኑ 2022 አንስቶ አገር ውስጥ ያመረተቻቸውን ሻሄድ ድሮኖች ለሩሲያ ማቅረብ ጀምራለች። ሞስኮም እነዚህ ድሮኖች ላይ ማሻሻያ በማድረግ የዩክሬን ከተሞችን አጥቅታባቸዋለች።

15. 28 ሀምሌ 2026ውጊያቸውን ጋብ ያደረጉት አሜሪካ እና ኢራን ንግግር ላይ መሆናቸውን ፕሬዝዳንት ትራምፕ ተናገሩ

    አሜሪካ እና ኢራን ለተከታታይ ሦስተኛ ቀን ጥቃት ሳይለዋወጡ መዋላቸውን ተከትሎ፣ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከቴህራን ጋር የሚደረገውን ጦርነት በተመለከተ "እጅግ ወዳጅነት የተሞላባቸው ድርድሮች እየተካሄዱ ነው" አሉ።

    ሰኞ ምሽት በፕሬዝዳንታዊው አውሮፕላን ‘ኤር ፎርስ ዋን’ ውስጥ ሆነው ጋዜጠኞችን ያነጋገሩት ትራምፕ፣ “አንዳች መልካም ነገር ሊፈጠር የሚችልበት ጥሩ ዕድል እንዳለ አስባለሁ” ሲሉ ያላቸውን ተስፋ ገልጸዋል።

    ይሁን እንጂ አሁን የሚደረገው ድርድር የሚከሽፍ ከሆነ ውጊያው ከመገታቱ በፊት “ስናደርግ የነበረውን ነገር ወደ መፈጸም እንመለሳለን” በማለት አስጠንቅቀዋል።

    የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ይህንን ቢሉም ኢራን ግን ምንም ዓይነት ቀጥተኛ ድርድር እየተካሄደ አለመሆኑን አስታውቃለች።

    ትራምፕ እንዳሉት ከአርብ ዕለት አንስቶ ኢራን ላይ የሚፈጸመውን ጥቃት ለመግታት የወሰኑት ሁለቱን ተፋላሚ አካላት የሚያሸማግሉ አገራት ለንግግሩ ሌላ ዕድል እንዲሰጡ ጥያቄ ስላቀረቡላቸው ነው።

    ኢራንም ጥቃት መፈጸም አቁማለች።

    ሁለቱ አገራት የሚያደርጉትን ውጊያ ጋብ ያደረጉት፣ ለሁለት ሳምንት ገደማ አንዳቸው በሌላኛቸው ይዞታ ላይ ጥቃት ሲያደርሱ ከቆዩ በኋላ ነው። ውጊያው ማገርሸቱም ሰኔ ላይ የተፈረመውን ጊዜያዊ የተኩስ አቁም ስምምነት አደጋ ውስጥ ከትቶታል።

    የአሜሪካ ጦር የፈጸማቸው ጥቃቶች “ኢራን በሆርሙዝ ወሽመጥ የንግድ መርከብ ጉዞን አደጋ ላይ ለመጣል ያላትን አቅም ለማዳከም” ያለሙ እንደሆኑ በወቅቱ ገልጾ ነበር። ይህ አዲስ ውጊያ የተቀሰቀሰው ኢራን በወሳኙ የነዳጅ መተላለፊያ መስመር ላይ የተጓዙ መርከቦችን ከመታች በኋላ ነበር።

    የሁለቱ አገራት ግጭት ረግቦ ሊቆይ ይችላል የሚል ተስፋ በመፈጠሩም በዓለም አቀፍ ገበያ የነዳጅ ዋጋ በ9% ቀንሶ በበርሜል 87.59 ዶላር ሲሸጥ ታይቷል።

    ፕሬዝዳንታዊ አውሮፕላናቸው ውስጥ ሆነው ጋዜጠኞችን ያነጋገሩት ትራምፕ፤ ለአምስት ወራት ስትዋጋ ቆየችው አሜሪካ የተተኳሽ ክምችቷ እየቀነሰ ነው በሚል የወጡ ዘገባዎችን አጣጥለዋል።

    “እጅግ ብዙ ተተኳሽ አለን። መካከለኛ ደረጃ [መሣሪያዎችም] በብዛት አሉን፤ ምንም ቢሆን ልንጠቀምበት ከምንችለው በላይ [አለን]” ብለዋል። “ብዙ አለን፤ ግን ተጨማሪ ቢኖረን ደስ ይለኛል” ሲሉም ተናግረዋል።

    በተጨማሪም ትራምፕ “በርካታ መሣሪያዎች” እየተመረቱ መሆኑን ገልጸዋል። በተለይም ከፍተኛ ዋጋ ያለው አሜሪካ ሰራሹ ‘ፓትሪዮትስ’ የተሰኙት ፀረ ባለስቲክ ሚሳዔሎች እየተመረቱ መሆኑንም አስታውቀዋል።

16. 27 ሀምሌ 2026በኢራን ጦርነት 18 የአሜሪካ ወታደሮች መገደላቸው እና ከ600 በላይ መቁሰላቸው ተገለጸ

    ፕሬዝዳንት ትራምፕ በኢራን ላይ ጥቃት እንዲፈጸም ካዘዙበት ያለፈው የካቲት ወዲህ 18 የአሜሪካ ወታደሮች መገደላቸውን እና ቢያንስ 624 ደግሞ መቁሰላቸውን ከአገሪቱ መከላከያ መስሪያ ቤት 'ፔንታገን' የወጣ መረጃ አመለከተ።

    ጉዳቱ ከደረሰባቸው መካከል 417 በኢራን ላይ ከተካሄደው 'ኤፒክ ፊዩሪ’ ከተባለው ዘመቻ ጋር ሲያያዙ፣ 207 ያህሉ ደግሞ ‘በባሕር ማዶ ዘመቻዎች’ ላይ የተሳተፉ እንደሆነ ተጠቅሷል።

    ባለፈው ሳምንት ፔንታገን በጦርነቱ ውስጥ የተገደሉ እና የቆሰሉ ወታደሮችን መረጃ የከለሰ ሲሆን፣ በዚህም በኢራን ጦርነት ከተገደሉ ወታደሮች መካከል የነበሩ አራት አባላቱን ስም በባሕር ማዶ ዘመቻ ላይ ከተገደሉት ዝርዝር ውስጥ አካትቷል።

    የመከላከያ ሚኒስቴሩ የመረጃ ቋት ላይ በኢራን በተካሄደው ዘመቻ እስካለፈው ማክሰኞ ድረስ የተገደሉት 18 እና የቆሰሉ 482 ወታደሮች ዝርዝር ይዞ ቆይቷል። ከዚያ በኋላ ግን በተካሄደው ክለሳ ከሟቾቹ ዝርዝር ላይ አራት ወታደሮች ተቀንሰው ቁጥሩ 14 ሆኗል።

    ምንም ዓይነት ማብራሪያ ሳይሰጥ በቆሰሉት እና በሞቱት ወታደሮች ስም ዝርዝር ላይ የተደረገው ለውጥ፣ 'ግልጽነትን የሚያደናቅፍ ነው' በሚል በቀድሞው የአገሪቱ ጦር ኃይል ከፍተኛ መኮንን ሌተናንት ቤን ሆጅስ ትችት ቀርቦበታል።

    የፔንታገን ቃል አቀባይ ሾን ፓርኔል በበኩላቸው በጦር ጉዳተኞች አሃዝ ላይ የተደረገው ለውጥ “ጊዜያዊ የመረጃ መዛባት ነው” ብለዋል።

    “የባሕር ማዶ ዘመቻዎች” የሚለው ዘርፍ ከዚህ ቀደም ያልነበረ ሲሆን በመከላከያ መስሪያ ቤቱ ድረ ገጽ ላይ የታየው ከእሁድ ጀምሮ መሆኑን አሶሺየትድ ፕሬስ ዘግቧል።

    በዚህም ክፍል ላይ በቅርቡ ሕይወታቸውን ያጡ አራት ወታደሮችን ስም በሟች እንዲሁም 207 ደግሞ በቆሰሉ መዝግቧል። ነገር ግን የቆሰሉት ወታደሮች በኢራኑ ጦርነት የተጎዱ ስለመሆናቸው ግልጽ አይደለም።

    አራቱ ወታደሮች የተገደሉት በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተደረሰው ተኩስ አቁም ከፈረሰ በኋላ ነው። በድጋሚ በአሜሪካ ጥቃት የተፈጸመባት ኢራን በቀጣናው የሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮችን ዒላማ አድርጋለች።

    ኢራን ከአስር ቀናት በፊት ዮርዳኖስ ውስጥ የሚገኝ የአሜሪካ ጦር ሰፈር ላይ ባደረሰችው የሚሳዔል ጥቃት ሦስት ወታደሮች ተገድለዋል። አንዱ ደግሞ ኢራቅ ውስጥ የኢራን ድሮንን ለማክሸፍ በተወሰደ እርምጃ ወቅት ነበር የተገደለው።

    አሜሪካ ለ13 ተከታታይ ቀናት በኢራን ላይ ጥቃት ስትፈጽም ኢራንም በምላሹ በቀጣናው ባሉ የአሜሪካ ወታደራዊ ተቋማት ላይ የሚሳዔል እና የድሮን ጥቃት አድርሳለች።

    ከአርብ ጀምሮ ባለፉት ሦስት ቀናት የአሜሪካ ጥቃት መቆሙን ተከትሎ ኢራንም የአጸፋ እርምጃዋን ጋብ አድርጋለች።

17. 27 ሀምሌ 2026ኢራን የሆርሙዝ ወሽመጥ አሁንም በቁጥጥሯ ስር መሆኑን አስታወቀች

    ከአሜሪካ ጋር የሚደረገው ጦርነት ጋብ ማለቱን ተከትሎ ኢራን ወሳኝ የሆርሙዝ ወሽመጥ በቁጥጥሯ ስር መሆኑን እንዲሁም የተቋረጠው የሰላም ንግግር እንዲጀመር አለመጠየቋን አስታወቀች።

    አሜሪካ ለ13 ተከታታይ ቀናት በኢራን ላይ ጥቃቶችን በፈጸመችበት ወቅት፤ ቴህራንም በመካከለኛው ምሥራቅ አገራት ውስጥ የሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮችን በሚሳዔል እና ድሮን ዒላማ ስታደረግ ቆይታለች።

    ትራምፕ ለሁለት ሳምንት ገደማ የቆየውን የአየር ጥቃት ያቆሙት፣ ዘመቻው ኢራን በሆርሙዝ ላይ ያላትን ቁጥጥር ለመስበር የወጠነውን ግብ እንዳላሳካ በአማካሪዎቻቸው ከተገለጸላቸው በኋላ መሆኑ ተዘግቧል።

    አሜሪካ ጥቃቱን እስካቆመች ድረስ፣ ኢራን በበኩሏ የምትወስደውን እርምጃ እንደምትገታ አስታውቃለች።

    አንድ ባለሥልጣን ለሮይተርስ እንደገለጹት የአሜሪካ ወታደራዊ አዛዦች ዘመቻው ዓላማውን እየሳተ ነው በማለት ፕሬዝዳንቱን መክረዋቸዋል።

    ባለሥልጣኑ ጨምረውም የአሜሪካ ጦር ሠራዊት ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም የሆኑት ጄነራል ዳን ኬይን በቀጣናው ያሉ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮችን ከጥቃት ለመከላከል የሚያስችል የመሳሪያ ክምችታቸው እየተመናነመነ መሆኑን መናገራቸውን አመልክተዋል።

    የተለያዩ መገናኛ ብዙኃን የፕሬዝዳንት ትራምፕ ሲቪል እና ወታደራዊ አማካሪዎች በኢራን ላይ የሚፈጸመው ጥቃት እንዲቆም ምክር መስጠታቸውን ዘግበዋል።

    በተባበሩት መንግሥታት የአሜሪካ አምባሳደር የሆኑት ማይክ ዋልትዝ በኢራን ላይ የሚፈጸመው ጥቃት የቆመው ለድርድር በር ለመክፈት ነው ሲሉ ተናግረዋል።

    የኢራን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ግን ከአሜሪካ ጋር የሚካሄደው የሰላም ንግግር መልሶ እንዲጀመር ጥያቄ እንዳላቀረበች አሳውቋል። የአሜሪካ ጥቃት አለመሳካቱን እና ወሳኙ የሆርሙዝ ወሽመጥ በቁጥጥሯ ስር መሆኑን ኢራን አስታውቃለች።

    አሜሪካ ሁለት ሳምንት ለሚጠጋ ጊዜ በኢራን ላይ ባካሄደችው ጥቃት ምክንያት የነዳጅ ዋጋ ባለፈው ሳምንት ማብቂያ ላይ ከፍተኛ ጭማሪ አሳይቶ ነበር። ባለፉት ቀናት ጥቃቱ ጋብ ማለቱን ተከትሎ ደግሞ ከፍተኛ ቅናሽ ማሳየቱ ተዘግቧል።

18. 27 ሀምሌ 2026ከሁቲዎች ጥቃት በኋላ በቀይ ባሕር የሚደረግ የመርከቦች ጉዞ መቀዛቀዙ ተዘገበ

    የየመን ሁቲዎች በቀይ ባሕር ዳርቻ በሚገኝ የሳዑዲ አረቢያ የነዳጅ መሠረተ ልማት ላይ ጥቃት ከፈጸሙት በኋላ፣ በባብ ኤል መንደብ ወሽመጥ በኩል የሚደረግ የመርከብ ጉዞ መቀዛቀዙን ሮይተርስ ዘገበ።

    የዜና ወኪሉ ‘ኬፕለር’ የተሰኘውን የመረጃ ምንጭ ጠቅሶ ያወጣው ዘገባ እንደሚያሳየው እሁድ ዕለት በባብ ኤል መንደብ በኩል ያለፉ የንግድ መርከቦች 11 ናቸው። ካለፉት ወራት ጋር ሲነጻጸር ይህ ቁጥር ዝቅተኛው ሆኖ ተመዝግቧል።

    በወሽመጡ በኩል ከተለላፉ መርከቦች ውስጥ ሰባቱ ነዳጅ ጫኝ ሲሆኑ፣ ከእነዚህ መካከልም ሦስቱ ወደ ቀይ ባሕር መግባታቸውም ዘገባው ጠቅሷል።

    የሳዑዲ አረቢያን የኤክስፖርት ምርት ጉዞ ማስተጓጎል የሚፈልጉት ሁቲዎች፤ ባለፈው ሳምንት የባሕር ጉዞ ማዕቀብ” መጣላቸውን ገልጸው ነበር። ቀጥሎም ይህንን እገዳ ጥሰዋል የተባሉ ሁለት የአገሪቱ ነዳጅ ጫኝ መርከቦችን መትተዋል።

    በተጨማሪም በሳዑዲ አረቢያ በጂዛን ከተማ የሚሳዔል ጥቃት ማድረሳቸውን ገልጸዋል። ሳዑዲም በወሰደችው የአጸፋ ምላሽ በየመን የወደብ ከተማ ሆዴይዳ እና በቅርብ ያለ ደሴት ላይ የሚገኙ የታጣቂ ቡድኑ ዒላማዎች ላይ የአየር ጥቃት ፈጽማለች።

    እነዚህ ጥቃቶች በቀይ ባሕር የሚደረግ ጉዞ ላይ መስተጓጎል ፈጥረዋል። የቀይ ባሕር መስመር በአሜሪካ እና በኢራን ጦርነት ምክንያት ሆርሙዝ ወሽመጥ በመዘጋቱ ችግር ውስጥ ለገባው የነዳጅ ምርት ጉዞ መተንፈሻ ሆኖ ነበር።

19. 27 ሀምሌ 2026የጠቅላይ ሚኒስትር ኔታንያሁ እና የኒው ዮርክ ከንቲባ ማምዳኒ ውዝግብ

    በኒው ዮርክ ከተማ ከንቲባ ዞህራን ማምዳኒ የእስራ ዛቻ የደረሰባቸው የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ፣ ጷጉሜን ላይ በከተማዋ በሚካሄደው የተባበሩት መንግሥታት ጠቅላላ ጉባኤ እንደሚገኙ አስታወቁ።

    የኒው ዮርክ ከንቲባ ማንዳኒ፣ የዓለም አቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት ኔታንያሁ ላይ ያወጣውን የእስር ማዘዣ ለማስፈጸም ጠቅላይ ሚኒስትሩን እንደሚያስሩ ተናግረው ነበር። ባለፈው ሳምንት ላይ ግን እስሩን ለመፈጸም የሚያስችል ሕጋዊ ሥልጣን እንደሌላቸው መረዳታቸውን ገልጸዋል።

    ሰኞ ዕለት ለሌላ ጉብኝት ወደ አሜሪካ የተጓዙት የእስራኤሉ መሪ እሁድ ከፎክስ ኒውስ ጋር ባደረጉት ቆይታ፣ ማምዳኒ እንደሚያስሯቸው መግለጻቸው እንደማያሳስባቸው ተናግረዋል። አክለውም የኒው ዮርኩን ከንቲባ “ጥላቻ በመቀስቀስ” ወንጅለዋል።

    ኔታንያኑ ነገ ማክሰⶉ በዋይት ሐውስ ከፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጋር የሚገናኙ ሲሆን፤ ባለፈው ሳምንት ሕይወታቸው ባለፈው የአሜሪካ ኮንግረስ አባል ሊንዚ ግርሃም የቀብር ሥነ ሥርዓት ላይም ይገኛሉ። የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጉዞ ላይ ኒው ዮርክ ከተማ አልተካተተችም።

    ኔታንያሁ በቃለ መጠይቁ፣ ማንዳኒ “ጥላቻ እየቀሰቀሰ ነው። የአይሁዶች፣ የክርስቲያኖች፣ የሙስሊሞች፣ የሁሉም ኒው ዮርከሮች ከንቲባ ሊሆን ይገባው ነበር” ብለዋል።

    “ነገር ግን አንድ ቡድንን በሌላው ላይ ለማስነሳት እየሞከረ ነው። አሜሪካውያን አይሁዶችን አነጋግሬያለሁ፤ በአሁኑ ሰዓት ፍራቻ ውስጥ ናቸው” ሲሉም ከስሰዋል።

    ለፍልስጤም መብቶች ጠንካራ ድጋፍ ያላቸው ከንቲባ ማምዳኒ፤ የእስራኤል ጦር ጋዛ ውስጥ የሚያካሂደው ዘመቻ ላይ ያሰሙት ተቃውሞ ባለፈው ዓመት ባደረጉት የምርጫ ቅስቀሳ ላይ ዋነኛ የክርክር ርዕስ ነበር።

    ማምዳኒ ባለፈው ሳምንት ባደረጉት ንግግር ኔታንያሁን ‘የጦር ወንጀለኛ” ሲሉ ጠርተዋቸዋል።

    ከንቲባ ለመሆን የምርጫ ቅስቀሳ ባደረጉበት ወቅትም ዓለም አቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጋዛ ውስጥ ፈጽመውታል ባለው የጦር ወንጀል ምክንያት ያወጣውን የእስር ማዘዣ እንደሚያስፈጽሙ ገልጸው ነበር።

    እስራኤል ጋዛ ውስጥ የጦር ወጅንል ተፈጽሟል የሚለውን ክስ አትቀበለውም። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኔታንያሁም የቀረቡባቸውን ክሶች “ሐሰተኛ” ሲሉ ጠርተዋቸዋል።

20. 27 ሀምሌ 2026ኢራን ከአሜሪካ ጋር ድርድር እያደረገች አለመሆኑን አስታወቀች

    የኢራን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አገራቸው ከአሜሪካ ጋር መልዕክቶችን መለዋወጧን ጠቅሰው በአሁኑ ወቅት መደበኛ የሆነ ድርድር እየተደረገ አለመሆኑን ገለጹ።

    ኢስማኤል ባጋይ ቴህራን አሁን ቅድሚያ የምትሰጠው ሉዓላዊነቷን መከላከል፣ የግዛት አንድነቷን ማስጠበቅ እና ለሕዝቧ መብት መሆኑን ገልጸው ወደ ድርድር ፈጥነው እንደማይገቡ ተናግረዋል።

    ቃል አቀባዩ ዋሺንግተን ዲፕሎማሲን በወታደራዊ እርምጃ ውድቅ ታደርጋለች ሲሉ የኮነኑ ሲሆን አሜሪካ ወደ ድርድር ለመመለስ ያለውን ሁኔታ አበላሽታዋለች ብለዋል።

    ባጋይ ከአውስትራሊያው ኦአርኤፍ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ “መልዕክቶችን እየተለዋወጥን ነው፤ ነገር ግን አሁን ቅድሚያ የምንሰጠው ለኢራን ሉዓላዊነት፣ ለግዛት አንድነት እና ለሕዝቧ መብት መከበር ነው” ብለዋል።

    የቃል አቀባዩ አስተያየት ምንም እንኳ በአሜሪካ እና በኢራን መካከል መደበኛ ድርድር ባይጀመርም ቀጥተኛ ያልሆነ ግንኙነት እየተካሄደ መሆኑን ይጠቁማል።

    ከዚህ ቀደም ቀጣናዊ አደራዳሪዎች ፓኪስታን እና ኳታር በሁለቱ አገራት መካከል ያለውን የመልዕክት ልውውጥ በማቀላጠፍ ረገድ ሚና ነበራቸው።

    የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባዩ አስተያየት የተሰማው አሜሪካ ለሁለት ሳምንት ስታካሄድ የነበረውን ጥቃት ማቆሟን ከገለጸች በኋላ ነው።

    የጥቃቶቹ መቆም ዳግም ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ሊጀመር ይችላል የሚል ተስፋ አጭሯል።

    በአሜሪካ እና በኢራን መካከል የተቀሰቀሰው ግጭት በመካከለኛው ምሥራቅ ያለውን የነዳጅ አቅርቦት አስተጓጉሏል።