Ủy ban điều tra Liên Hợp Quốc: Israel phạm tội diệt chủng ở Gaza

Một ủy ban điều tra của Liên Hợp Quốc cho biết Israel đã cố ý nhắm mục tiêu vào trẻ em Palestine, dẫn đến các hành vi cấu thành tội diệt chủng, tội ác chống loài người và tội ác chiến tranh tại Dải Gaza, đồng thời là tội ác chiến tranh ở khu Bờ Tây bị chiếm đóng.

Trong báo cáo mới công bố, ủy ban cáo buộc giới chức và lực lượng an ninh Israel đã "cố ý thực hiện các hành vi gây chết người và gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất lẫn tinh thần đối với hàng trăm ngàn trẻ em Palestine".

Báo cáo cho rằng các vụ sát hại vẫn tiếp diễn ngay cả sau lệnh ngừng bắn tại Gaza hồi tháng 10 năm ngoái.

Ủy ban điều tra nhận định có "cơ sở hợp lý" để kết luận rằng những hành động này "là một phần của chiến lược có chủ đích nhằm hủy hoại tương lai của người Palestine ở Gaza bằng cách nhắm vào trẻ em".

Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố "hoàn toàn bác bỏ" báo cáo của ủy ban này, gọi đó là một "bản báo cáo vu khống bịa đặt" và là "một sản phẩm tuyên truyền phi lý, giống như những báo cáo trước đó của cơ quan này".

Quân đội Israel phát động chiến dịch quân sự tại Gaza nhằm đáp trả cuộc tấn công do Hamas thực hiện nhằm vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và 251 người bị bắt làm con tin.

Kể từ đó, ít nhất 73.035 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel tại Gaza, trong đó có hơn 21.280 trẻ em, theo Bộ Y tế Gaza do Hamas điều hành.

Liên Hợp Quốc coi các số liệu của cơ quan này là đáng tin cậy.

Ủy ban điều tra độc lập của Liên Hợp Quốc về Israel và các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng được Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc thành lập vào năm 2021 để điều tra các cáo buộc vi phạm luật nhân đạo quốc tế và luật nhân quyền quốc tế.

Hội đồng chuyên gia gồm ba thành viên của ủy ban không đại diện chính thức cho Liên Hợp Quốc.

Tháng Chín năm ngoái, ủy ban này cáo buộc Israel thực hiện hành vi diệt chủng đối với người Palestine ở Gaza.

Báo cáo khi đó cho rằng có cơ sở hợp lý để kết luận rằng giới chức và lực lượng an ninh Israel đã thực hiện bốn trong số năm hành vi cấu thành tội diệt chủng theo định nghĩa của Công ước Diệt chủng năm 1948.

Israel bác bỏ mạnh mẽ báo cáo này, cho rằng nội dung bị bóp méo và sai sự thật.

Trước đó, ủy ban cũng kết luận rằng Hamas và các nhóm vũ trang Palestine khác đã phạm tội ác chiến tranh cùng các vi phạm nghiêm trọng khác đối với luật pháp quốc tế trong cuộc tấn công ngày 7/10/2023, đồng thời cho rằng lực lượng an ninh Israel đã phạm tội ác chống loài người và tội ác chiến tranh tại Gaza.

Tháng Mười năm ngoái, Israel và Hamas đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong khuôn khổ kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến.

Kể từ đó, cả hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.

Bộ Y tế Gaza cho biết hơn 1.020 người Palestine đã thiệt mạng trong giai đoạn này, trong đó có 265 trẻ em.

Quân đội Israel cho biết bốn binh sĩ Israel cũng đã thiệt mạng.

Trong tuyên bố công bố cùng báo cáo hôm 23/6, ủy ban điều tra cho rằng "quy mô lớn và tính chất có hệ thống" của các chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza vẫn tiếp diễn, gây ra "mức độ tử vong, thương tích và sang chấn chưa từng có đối với trẻ em Palestine".

Ông Srinivasan Muralidhar, luật gia người Ấn Độ và là Chủ tịch ủy ban, nói:

"Ngay cả sau lệnh ngừng bắn tháng 10/2025, trẻ em vẫn tiếp tục bị sát hại và bị thương nặng, trong khi Israel tiếp tục phớt lờ lệnh ngừng bắn cũng như nghĩa vụ bảo vệ trẻ em Palestine theo luật pháp quốc tế."

Ông nói thêm:

"Việc bảo vệ, chăm sóc và bảo đảm sự sống còn của trẻ em Palestine gắn liền với quyền tự quyết của người Palestine. Khi nhắm vào trẻ em, Israel đang tấn công chính khả năng tồn tại và quyết định tương lai của người Palestine."

Báo cáo mới cho rằng Israel đã trực tiếp nhắm mục tiêu vào trẻ em Palestine ở Gaza bằng cách bắn vào các cơ quan trọng yếu trên cơ thể các em bằng các loại vũ khí có độ chính xác cao như drone bốn cánh quạt và các tay súng bắn tỉa, đồng thời sử dụng các loại vũ khí có sức công phá lớn trong các cuộc không kích nhằm vào khu dân cư, trường học và các trại tạm cư đông trẻ em.

Báo cáo cũng cho rằng Israel phải chịu trách nhiệm pháp lý vì không bảo vệ được trẻ em Palestine khỏi các vụ tấn công của binh sĩ và người định cư Israel tại khu Bờ Tây.

Ngoài ra, báo cáo cáo buộc trẻ em tại Gaza và Bờ Tây, đặc biệt là các bé trai tuổi vị thành niên, đã bị "bắt giữ, tra tấn và ngược đãi trong các nhà tù và cơ sở giam giữ của Israel", đồng thời ghi nhận các vụ việc "bạo lực tình dục và bạo lực trên cơ sở giới nhằm vào trẻ em Palestine", thường xảy ra trong quá trình bắt giữ hoặc giam giữ.

Theo báo cáo, các cuộc tấn công của Israel nhằm vào các bệnh viện sơ sinh và nhi khoa ở Gaza đã "phá hủy một cách có hệ thống khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc duy trì sự sống cho trẻ em, làm suy yếu khả năng tồn tại của các em với tư cách là một nhóm được bảo vệ".

Báo cáo cũng cáo buộc Israel sử dụng nạn đói thành một phương thức chiến tranh, đồng thời cảnh báo rằng các hạn chế đối với việc đưa hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza đã gây ra tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính và mãn tính ở trẻ em, tước đi những điều kiện cơ bản cần thiết để các em tồn tại.

Bên cạnh đó, báo cáo cho rằng thông qua các cuộc tấn công vào trường học, các đợt di dời quy mô lớn và việc buộc đóng cửa các cơ sở giáo dục, giới chức Israel đã "làm gián đoạn một cách có hệ thống khả năng học tập của trẻ em, qua đó phá hoại nền tảng trí tuệ và xã hội của chính xã hội Palestine".

Bộ Ngoại giao Israel lên án báo cáo này, cho rằng ủy ban là "một cơ chế có sai sót căn bản, được lập ra với mục đích nhắm riêng vào Israel và bôi nhọ nước này thay vì tìm kiếm sự thật".

Bộ này cho rằng báo cáo "hoàn toàn phớt lờ những trẻ em Israel bị Hamas sát hại, bắt cóc và nhắm mục tiêu một cách tàn bạo", đồng thời bỏ qua việc Hamas "lợi dụng trẻ em Palestine như lá chắn sống và công cụ chiến tranh".

Israel cũng cáo buộc ủy ban không có "bất kỳ cơ chế kiểm chứng đáng tin cậy nào đối với các cáo buộc mà họ đưa ra".

Các nhà lãnh đạo Israel từ lâu đã bác bỏ các cáo buộc diệt chủng, khẳng định các chiến dịch quân sự của nước này tại Gaza được tiến hành nhằm tự vệ, đánh bại Hamas và các nhóm vũ trang Palestine khác, đồng thời bảo đảm việc trả tự do cho các con tin Israel.

Israel cũng nhấn mạnh rằng quân đội nước này hoạt động phù hợp với luật pháp quốc tế và đã thực hiện mọi biện pháp khả thi để giảm thiểu thương vong cho dân thường.

Hiện nay, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) đang xem xét vụ kiện do Nam Phi khởi xướng, trong đó cáo buộc lực lượng Israel phạm tội diệt chủng.

Tuy nhiên, quá trình xét xử có thể kéo dài nhiều năm mới đưa ra kết luận.

Israel cho rằng vụ kiện này "hoàn toàn vô căn cứ" và dựa trên những "cáo buộc thiên lệch và sai sự thật".