Trung Quốc loại 6 tướng quân đội và 1 ủy viên Bộ Chính trị khỏi quốc hội

Quốc hội Trung Quốc vừa bãi nhiệm tư cách đại biểu của 14 quan chức, trong đó có một ủy viên Bộ Chính trị và sáu tướng quân đội, theo Tân Hoa Xã.

Thông báo này được Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Quốc hội) khóa 14 của Trung Quốc đưa ra trong bế mạc kỳ họp thứ 23 hôm 26/6 tại Bắc Kinh, dưới sự chủ trì của ông Triệu Lạc Tế.

Trong số những người người bị bãi nhiệm, người có chức vụ lớn nhất là ông Mã Hưng Thụy, Ủy viên Bộ Chính trị.

Ông Mã, cựu Bí thư Tân Cương, là người đã bị Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và Ủy ban Giám sát quốc gia điều tra hồi đầu năm nay vì nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật.

Đáng chú ý, trong số các nhân vật bị bãi nhiệm có ba thượng tướng - cấp bậc cao nhất trong quân đội của Trung Quốc - gồm các ông Hứa Học Cường, Lý Phượng Bưu và Quách Phổ Hiệu.

Tướng Hứa Học Cường là người đứng đầu Cục Phát triển Trang bị thuộc Quân ủy Trung ương – cơ quan quân sự cấp cao chịu trách nhiệm giám sát việc nghiên cứu, mua sắm và thử nghiệm trang bị cho Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

Ông Hứa cũng giữ cương vị Tổng Chỉ huy Chương trình Vũ trụ Có người lái của Trung Quốc kể từ năm 2022.

Trong khi đó, tướng Lý Phượng Bưu nguyên là Chính ủy Bộ Tư lệnh Chiến khu Tây của PLA còn Thượng tướng Quách Phổ Hiệu, từng là Chính ủy của lực lượng Không quân Trung Quốc.

Cùng bị bãi nhiệm trong đợt này là ba sĩ quan cấp cao, gồm Trung tướng Vương Kháng Bình thuộc Chiến khu Đông, Trung tướng Trương Minh Hoa thuộc Lực lượng Không gian mạng và Trung tướng Doãn Hồng Tinh thuộc Lục quân.

Bảy quan chức cấp cao còn lại gồm các ông Phí Cao Vân (tỉnh An Huy), Quách Vĩnh Hàng (Quảng Đông), Hồ Hằng Hoa (Trùng Khánh), Lý Vân Trạch (Tứ Xuyên), Hầu Kiến Quốc và Hoàng Vĩ (Quý Châu), Lý Lan Tường (đại biểu quân đội).

Theo các nhà quan sát, việc tướng Hứa Học Cường bị thanh trừng cho thấy ông Tập Cận Bình vẫn tiếp tục chú trọng đến hệ thống mua sắm quốc phòng, vốn là tâm điểm từ sau vụ Thượng tướng Lý Thượng Phúc - Bộ trưởng Quốc phòng.

Lý do bãi nhiệm không được đề cập.

Ông Mã Hưng Thụy là ai?

Ông Mã Hưng Thụy là một trong những "quan chức kỹ trị" nổi bật nhất của Trung Quốc, theo Reutes.

Ông từng được xem là một trong những "ngôi sao đang lên" của chính trường Trung Quốc và là một trong số ít ủy viên Bộ Chính trị có xuất thân từ giới khoa học - kỹ thuật.

Sinh năm 1959 tại tỉnh Hắc Long Giang, ông Mã có bằng tiến sĩ cơ học và khởi nghiệp trong ngành hàng không vũ trụ.

Ông từng giữ nhiều vị trí quan trọng trong lĩnh vực này, gồm Tổng giám đốc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC), Cục trưởng Cơ quan Quản lý Không gian Quốc gia Trung Quốc (CNSA) và Tổng chỉ huy sứ mệnh Hằng Nga 3 – sứ mệnh đầu tiên đưa tàu thăm dò của Trung Quốc hạ cánh mềm xuống Mặt Trăng năm 2013.

Sau đó, ông chuyển sang làm công tác chính trị.

Từ năm 2013, ông Mã Hưng Thụy lần lượt giữ các chức Thứ trưởng Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, Bí thư Thành ủy Thâm Quyến và Tỉnh trưởng tỉnh Quảng Đông.

Tháng 12/2021, ông được bổ nhiệm làm Bí thư Khu ủy Tân Cương, thay ông Trần Toàn Quốc.

Tại Đại hội 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2022, ông được bầu vào Bộ Chính trị, gia nhập nhóm chính trị gia quyền lực nhất Trung Quốc.

Trong thời gian lãnh đạo Tân Cương, ông Mã Hưng Thụy được cho là chuyển trọng tâm từ các biện pháp an ninh sang thúc đẩy phát triển kinh tế, thu hút đầu tư và mở rộng hợp tác thương mại với Trung Á.

Tuy nhiên, ông vẫn tiếp tục thực hiện các chính sách cốt lõi của Bắc Kinh tại khu vực này.

Ngày 3/4/2026, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương (CCDI) thông báo ông Mã Hưng Thụy bị điều tra vì "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật".

Như vậy, ông là ủy viên Bộ Chính trị thứ ba đương nhiệm bị điều tra trong nhiệm kỳ khóa 20, sau Phó chủ tịch Quân ủy Trương Hựu Hiệp vàHà Vệ Đông).

Động thái bãi nhiệm tư cách đại biểu một loạt các quan chức này đánh dấu bước leo thang mới nhất trong chiến dịch chống tham nhũng do Chủ tịch Tập Cận Bình phát động từ năm 2012.

Hồi đầu tháng 3/2026, Chính Hiệp Trung Quốc đã bãi nhiệm ba tướng quân đội về hưu, gồm Hàn Vệ Quốc, Lưu Lôi và Cao Tân, chỉ vài ngày trước kỳ họp chính trị thường niên lớn nhất trong năm, mà không nêu lý do.

Hôm 26/2/2026, Bắc Kinh thông báo bãi nhiệm 19 quan chức, trong đó có chín người thuộc quân đội.

Vào 24/1/2026, tướng quân đội cấp cao nhất Trung Quốc là Trương Hựu Hiệp và đồng minh thân cận của ông là tướng Lưu Chấn Lập đã bị cách chức.

Cả hai vị tướng này bị điều tra về "những vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật", Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho hay.

Đáng chú ý là kể từ khi hai ông bị điều tra tới nay, Quốc hội Trung Quốc đã họp bốn kỳ (đầu tháng Hai, cuối tháng Hai, cuối tháng Tư và cuối tháng Sáu). Mỗi kỳ họp đều thông qua các quyết định về tư cách đại biểu và bãi miễn nhiều đại biểu, nhưng chưa có thông báo nào cho thấy tư cách đại biểu của hai ông bị chấm dứt.

Ban đầu, chiến dịch chống tham nhũng của ông Tập Cận Bình tập trung vào quan chức dân sự ("đả hổ, diệt ruồi"), nhưng từ khoảng năm 2023 đến nay, trọng tâm đã chuyển mạnh sang Quân Giải phóng Nhân dân (PLA), đặc biệt là lực lượng tên lửa, công nghiệp quốc phòng và các cơ quan mua sắm vũ khí.

Trong giai đoạn 10 năm đầu tiên của chiến dịch này (2012–2022) đã có những cái tên lớn "ngã ngựa", trong đó đáng chú ý nhất là ông Chu Vĩnh Khang – ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, người phụ trách hệ thống an ninh của quốc gia này.

Một nhân vật khác cũng bị thanh trừng là ông Bạc Hy Lai - ủy viên Bộ Chính trị, sau đó alf hai cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương là ông Từ Tài Hậu và Quách Bá Hùng.

Từ năm 2023 tới nay, cuộc thanh trừng lan sang hàng loạt tướng quân đội.

Những tướng quân đội đầu tiên bị xử lý phải đến ông Lý Thượng Phúc - Bộ trưởng Quốc phòng, nguyên Cục trưởng Cục Phát triển Trang bị thuộc Quân ủy Trung ương, Lý Ngọc Siêu - Tư lệnh Lực lượng Tên lửa PLA.

Những người chỉ trích cho rằng ông Tập Cận Bình đang sử dụng chiến dịch chống tham nhũng như một công cụ để loại bỏ các đối thủ chính trị.

Ông Tập Cận Bình đã giữ chức vụ Tổng Bí thư và Chủ tịch nước Trung Quốc ba nhiệm kỳ liên tiếp từ năm 2012 đến nay.

Đảng Cộng sản Trung Quốc vào năm 2027 sẽ tổ chức Đại hội Đại biểu toàn quốc vào năm sau, 2027.